AB üyelik sürecinde Türkiye'nin Avrupalılaşması: Yasal ve kurumsal düzenlemeler üzerinden bir değerlendirme
Europeanization of Turkiye in the EU membership process: An evaluation through legal and institutional regulations
- Tez No: 995761
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN ÖZDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Political Science, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Avrupalılaşma, Avrupa Birliği, Türkiye, Siyasal Sistemler, Europeanization, European Union, Türkiye, Political Systems
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) üyelik sürecinde gerçekleştirdiği yasal ve kurumsal düzenlemelerin, Türkiye'nin Avrupalılaşma süreci üzerindeki etkisini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Avrupalılaşma kavramını kavramsal ve kuramsal boyutlarıyla ele alarak, Türkiye'nin 1999 yılında resmî adaylık statüsü kazanmasının ardından AB norm ve değerleri doğrultusunda gerçekleştirdiği reformları siyasal sistemler bağlamında değerlendirmektedir. Tezin temel araştırma problemi, AB üyelik sürecinde ortaya çıkan reformların Türkiye'de Avrupalılaşma olgusunu ne ölçüde ve hangi alanlarda şekillendirdiğini ortaya koymaktır. Çalışmada, Avrupalılaşma literatürü kapsamlı biçimde incelenmiş; kavramın Avrupa bütünleşme teorileriyle ilişkisi tarihsel bir perspektif içinde ele alınmıştır. Avrupalılaşmanın tanımı, kapsamı, etki alanları ve sınırlılıkları, başta Radaelli, Olsen, Börzel ve Bulmer olmak üzere literatürde öne çıkan yaklaşımlar ışığında tartışılmıştır. Bu çerçevede Avrupalılaşma, yalnızca bir uyum ya da yakınsama süreci olarak değil; çok yönlü, uzun soluklu ve karşılıklı etkileşime dayalı bir dönüşüm süreci olarak ele alınmaktadır. Araştırma nitel yöntemle yürütülmüş olup, temel veri toplama tekniği olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. AB ilerleme raporları, resmî AB belgeleri, ulusal mevzuat, akademik çalışmalar ve ikincil kaynaklar analiz edilmiştir. Bulgular, AB üyelik sürecinde gerçekleştirilen yasal ve kurumsal düzenlemelerin Türkiye'nin siyasal sisteminde belirli ölçülerde Avrupalılaşma etkisi yarattığını; ancak bu sürecin iç siyasi dinamikler, kurumsal yapı ve uygulamadaki sınırlılıklar nedeniyle kesintili ve seçici bir nitelik taşıdığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to analyze the impact of the legal and institutional reforms implemented by Turkey during its European Union (EU) membership process on Turkey's Europeanization process. The study examines the concept of Europeanization in its conceptual and theoretical dimensions, and evaluates the reforms implemented by Turkey in line with EU norms and values after it gained official candidate status in 1999, within the context of political systems. The main research problem of the thesis is to reveal to what extent and in which areas the reforms that emerged during the EU membership process shaped the phenomenon of Europeanization in Turkey. This study comprehensively examines the literature on Europeanization; the relationship of the concept to European integration theories is discussed within a historical perspective. The definition, scope, areas of influence, and limitations of Europeanization are debated in light of prominent approaches in the literature, primarily those of Radaelli, Olsen, Börzel, and Bulmer. Within this framework, Europeanization is considered not merely a process of adaptation or convergence, but rather a multifaceted, long-term, and mutually interactive transformation process. The research was conducted using qualitative methods, and document analysis was used as the primary data collection technique. EU progress reports, official EU documents, national legislation, academic studies, and secondary sources were analyzed. The findings reveal that the legal and institutional arrangements made during the EU membership process have created a certain degree of Europeanization effect on Turkey's political system; however, this process has been discontinuous and selective due to internal political dynamics, institutional structure, and limitations in implementation.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin Avrupa Birliği uyum sürecine Gümrük Birliği ve tam üyelik görüşmelerinin katkısı
Contribution of Customs Union and full membership negotiations to the Turkey's EU harmonization
NAZLI TÜMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Kamu YönetimiBalıkesir ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
DOÇ. DR. RIZA ARSLAN
- Türkiye'nin ulusal güvenlik politikasının Avrupalılaşması
Europeanization of Turkey's national security policy
EMRE OZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM TERZİ
- AB değişim programları, Türkiye'nin Avrupalılaşması, kültürel bütünleşme ve tam üyelik
EU exchange programs, Turkey's Europeanization and cultural entegration
YASEMİN ÇİÇEKÇİSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Uluslararası İlişkilerBahçeşehir ÜniversitesiAvrupa Birliği İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESER KARAKAŞ
- The European Union's impact on Turkey's gender related employment policy since 1999 Helsinki Summit
Avrupa Birliği'nin 1999 Helsinki Zirvesi sonrası Türkiye'nin cinsiyet temelli istihdam politikasına etkisi
HATİCE MÜGE KARATAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Uluslararası İlişkilerİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DIMITRI TSAROUHAS
- Avrupa Birliği üyelik sürecinde Türkiye'nin Suriyeli göçmenlere yönelik entegrasyon politikası: İşgücü piyasası bağlamında bir değerlendirme
Turkey's integration policy for Syrian migrants in the European Union membership process: An assessment in the context of the labor market
TUBA AFŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiAvrupa Birliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEŞER YEŞİM ÖZER YÜRÜR