Geri Dön

Farklı lipemi uzaklaştırma yöntemlerinin biyokimyasal test sonuçları üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması: Yapay ve doğal lipemik örneklerin değerlendirilmesi

Comparison of the effects of different lipemia removal methods on biochemical test results: Evaluation of artificial and natural lipemic samples

PDF İndir

  1. Tez No: 995797
  2. Yazar: SÜMEYYE YILMAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ALPER GÜMÜŞ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Biyokimya, Biochemistry
  6. Anahtar Kelimeler: Lipemi, preanalitik interferans, HIL indeksi, hızlı santrifüj, ultrasantrifüj, klinik kimya, Lipemia, preanalytical interference, HIL index, high-speed centrifugation, ultracentrifugation, clinical chemistry
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Lipemi, klinik kimya laboratuvarlarında sık karşılaşılan ve çok sayıda testin ölçümünde klinik açıdan anlamlı hatalara yol açabilen önemli bir preanalitik interferans kaynağıdır. Bu çalışmanın amacı; lipeminin biyokimya ve immünokimya testleri üzerindeki analitik etkisini nicel olarak değerlendirmek, yapay lipemi modeli ile doğal (endojen) lipemik örnekler arasındaki interferans paternlerini karşılaştırmak ve farklı lipemi giderme yöntemlerinin (polietilen glikol ile çöktürme, hızlı santrifüj, seyreltme ve ultrasantrifüj) analitik performansını test bazında incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada hem yapay hem de doğal lipemik serum havuzları kullanılmıştır. Yapay lipemi modeli, lipemisiz serum havuzuna %20'lik lipit emülsiyonu eklenerek dört farklı lipemi düzeyinde (yaklaşık L-indeksi: 250, 600, 900, 1800) lipemik gruplar oluşturulmuştur. Doğal lipemi modeli ise lipemi indeksi 150–2800 arasında değişen hasta serumlarından hazırlanmıştır. Yapay modelde Lipemi-Ref referans kabul edilirken, doğal modelde ultrasantrifüj (US) sonrası ölçümler referans olarak alınmıştır. Toplam 36 biyokimyasal ve immünolojik test Roche Cobas® 8000 platformunda çalışılmıştır. Yapay lipemi modelinde her test ve her koşul için n=10 tekrar yapılmış; yüzde bias, CV (%) ve toplam hata (TE) hesaplanarak sonuçlar ilgili TEa sınırları ile karşılaştırılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t testi kullanılmış, çoklu karşılaştırmalar için Bonferroni düzeltmesi uygulanmış ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,01 olarak kabul edilmiştir. Doğal lipemik seride sonuçlar yüzde değişim ve eğilim analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Lipemiye duyarlılık testler arasında belirgin heterojenlik göstermiştir. Trigliserit, bilirubin fraksiyonları, ALT/AST, lipit fraksiyonları, fosfor, demir ve bazı immünolojik testler (romatoid faktör, D vitamini) lipemiden en fazla etkilenen testler arasında yer almıştır. Albümin, ALP ve troponin ise daha stabil testler olarak izlenmiştir. Yöntem karşılaştırmalarında hızlı santrifüj, çok sayıda testte ultrasantrifüj referansına en yakın ve daha öngörülebilir sonuçlar sağlamıştır. Polietilen glikol ile çöktürme yöntemi test-seçici yarar gösterirken, seyreltme çoğu testte dalgalı ve klinik olarak kabul edilemez toplam hata artışlarıyla ilişkili bulunmuştur. Lipemik örneklerde hemoliz indeksinin lipemi ile birlikte arttığı, lipemi giderimi sonrası gerilediği; bu artışın çoğunlukla optik çapraz girişimi yansıttığı gözlenmiştir. Sonuç: Lipemi interferansı test-özgül, yöntem-bağımlı ve lipeminin kaynağına duyarlı bir olgudur. Doğal lipemik örneklerde hızlı santrifüj, ultrasantrifüje pratik ve güvenilir bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Lipemik örneklerin değerlendirilmesinde test bazlı algoritmaların kullanılması ve lipemi giderme yöntemlerinin dikkatli seçilmesi, yanlış klinik karar riskini azaltacaktır.

Özet (Çeviri)

Objective: Lipemia is a common preanalytical source of interference in clinical chemistry laboratories and can lead to clinically significant errors in the measurement of numerous laboratory tests. The aim of this study was to quantitatively evaluate the analytical effects of lipemia on biochemical and immunochemical tests, to compare interference patterns between artificial lipemia models and natural (endogenous) lipemic samples, and to assess the test-specific analytical performance of different lipemia removal methods, including polyethylene glycol (PEG) precipitation, high-speed centrifugation, dilution, and ultracentrifugation. Materials and Methods: Both artificial and natural lipemic serum pools were used in this study. The artificial lipemia model was generated by adding a 20% lipid emulsion to a non-lipemic serum pool, creating four different lipemia levels (approximate L-index: 250, 600, 900, and 1800). The natural lipemia model was prepared from pooled patient sera with lipemia indices ranging from 150 to 2800. In the artificial model, Lipemia-Ref was accepted as the reference, whereas post-ultracentrifugation (UC) measurements were used as the reference in the natural model. A total of 36 biochemical and immunological tests were analyzed on the Roche Cobas® 8000 platform. In the artificial lipemia model, n=10 replicate measurements were performed for each test and condition; percentage bias, coefficient of variation (CV%), and total error (TE) were calculated and compared with the corresponding allowable total error (TEa) limits. Group comparisons were performed using the independent samples t-test, Bonferroni correction was applied for multiple comparisons, and statistical significance was defined as p<0.01. In the natural lipemic series, results were evaluated using percentage change and trend analyses. Results: Sensitivity to lipemia demonstrated marked heterogeneity among analytes. Triglycerides, bilirubin fractions, ALT/AST, lipid fractions, phosphorus, iron, and certain immunological tests (rheumatoid factor and vitamin D) were among the most lipemia-affected parameters. Albumin, ALP, and troponin were observed to be relatively stable. In method comparisons, high-speed centrifugation provided results closest to the ultracentrifugation reference and yielded more predictable outcomes across multiple tests. PEG precipitation showed analyte-selective benefits, whereas dilution was associated with variable and clinically unacceptable increases in total error in most tests. In lipemic samples, the hemolysis index increased concomitantly with lipemia and decreased after lipemia removal, suggesting that this increase predominantly reflected optical cross-interference. Conclusion: Lipemia interference is a test-specific, method-dependent phenomenon that is also sensitive to the source of lipemia. In natural lipemic samples, high-speed centrifugation emerges as a practical and reliable alternative to ultracentrifugation. The use of analyte-based evaluation algorithms and careful selection of lipemia removal methods in the assessment of lipemic samples may reduce the risk of erroneous clinical decisions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    702843

    Farklı hemolizat hazırlama yöntemlerinin ve HIL'in (hemoliz, ikterus ve lipemi) protrombin zamanı (PT), aktive parsiyel tromboplastin zamanı (APTT), fibrinojen ve d-dimer testlerine etkisinin incelenmesi

    Evaluation of different hemolysate preparation methods and the effect of HIL on prothrombin time, active partial thromboplastin time, fibrinogen and d-dimer tests

    ORTAÇ ATEŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    BiyokimyaSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CANAN TOPÇUOĞLU

  2. Tez No

    340773

    Ratlarda farklı besinsel yağların postprandial inflamasyon etkilerinin sirkadiyen ritme göre karşılaştırılması

    Comparison of postprandial inflammation induced by various dietary fats according to circadian rhythm in rats

    HÜSNİYE GÜL TEMELLİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Biyokimyaİnönü Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TAYFUN GÜLDÜR

  3. Tez No

    675635

    Klinik laboratuvar örneklerinde hemoliz, lipemi ve ikter belirlenmesi için preanalitik okuyucu tasarlanması

    Designing a preanalytical reader for determining hemolysis, lipemia and icterus in clinical laboratory samples

    KUBİLAY TAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Bilim ve TeknolojiBaşkent Üniversitesi

    Biyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN ERDEM HABERAL

    ÖĞR. GÖR. DENİZ İLHAN TOPCU

  4. Tez No

    341977

    Postprandiyal lipemide adipokinlerin seviyeleri

    The levels of adipokines in postprandial lipemia

    NURÇİN KÜÇÜK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    BiyokimyaKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BİRGÜL KURAL

  5. Tez No

    702793

    Acil laboratuvar testlerinde doğal ultralipemik materyal ve intravenöz lipit emülsiyonu ile oluşturulan lipemiye bağlı interferansların karşılaştırılması

    Comparison of lipemia interference created with natural ultralipemic material and intravenous lipid emulsion in emergency laboratory tests

    EMEL ÇOLAK SAMSUM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    BiyokimyaSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DOĞAN YÜCEL

    UZMAN HATİCE SÜRER

Geri Dön