Fen bilimleri öğretmenlerinin bilgi işlemsel düşünme entegrasyonlu yaratıcı ders plan tasarımlarının geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi
Development, implementation and evaluation of science teachers' creative lesson plan designs integrating computational thinking
- Tez No: 995832
- Danışmanlar: PROF. DR. ELİF BENZER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin bilgi işlemsel düşünme entegrasyonlu yaratıcı ders planı tasarımlarının (BİDYAP) geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesinin incelenmesidir. Bu doğrultuda çalışma, fen bilimleri öğretmenlerine yönelik olarak tasarlanan bilgi işlemsel düşünme temelli bir öğretmen eğitimi sürecini, öğretmenlerin ders planı tasarlama süreçlerini ve sınıf tecrübelerini kapsamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde yürütülen bir durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Çalışmada ele alınan durum, fen bilimleri öğretmenlerinin bilgi işlemsel düşünme ve öğretimde yaratıcılığı bütüncül biçimde yansıtan BİDYAP tasarımlarını geliştirme ve bu tasarımları sınıflarda tecrübe sürecidir. Araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklemesiyle belirlenen 14 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Ölçüt örnekleme kapsamında öğretmenlerin, öğretmen eğitimi sürecinde geliştirdikleri BİDYAP tasarımlarının bilgi işlemsel düşünme bağlantılarını sınıf ortamında gözlemlenebilir ve analiz edilebilir biçimde ortaya koyabilecek nitelikte olması ve bu tasarımları sınıf ortamında uygulamaya açık olmaları temel ölçütler olarak belirlenmiştir. Bu tek durum, öğretmen eğitimi kapsamında geliştirilen öğretim tasarımının odakları ve uygulama süreci çerçevesinde ele alınmıştır. Öğretmenlerin geliştirdiği BİDYAP öğretim tasarımlarının niteliği ile bu tasarımlara ilişkin sınıf tecrübesi süreci iç içe geçmiş analiz birimleri aracılığıyla incelenmiştir. Araştırma sürecinde fen bilimleri öğretmenlerine yönelik bir öğretmen eğitimi gerçekleştirilmiş, bu süreçte geliştirilen BİDYAP tasarımları değerlendirilmiş ve belirlenen öğretmenlerin sınıf tecrübeleri gözlemlenmiştir. Veri toplama sürecinde, analiz birimleriyle ilişkili olarak eğitim öncesi ve sonrası görüş formları, öğretmenler tarafından geliştirilen BİDYAP tasarımları, bu planların değerlendirilmesine yönelik BİDYAP dereceli puanlama anahtarı, sınıf tecrübesi sürecine ilişkin gözlem formları ve yansıtıcı öğretmen günlükleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin eğitim öncesinde bilgi işlemsel düşünmeyi çoğunlukla kavramsal düzeyde ele aldıklarını, pedagojik ve uygulamaya dönük boyutlarda ise sınırlı deneyime sahip olduklarını göstermektedir. Öğretimde yaratıcılığa yönelik olumlu algılara rağmen, yaratıcı ders planı geliştirme süreçlerinde sistematik bir yapı oluşturmakta zorlandıkları belirlenmiştir. Öğretmenler, BİDYAP sınıf tecrübesini planlanabilir, sürdürülebilir ve bilişsel süreçleri sınıf ortamında görünür kılan bir öğretim deneyimi olarak değerlendirmiştir. Sınıf tecrübesi sürecine ilişkin gözlemler, BİDYAP tasarımlarının revize edilebilir ve güncellenebilir olmasının öğretim sürecine esneklik kazandırdığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak bu çalışma, bilgi işlemsel düşünmenin fen bilimleri eğitimine entegrasyonunda öğretimde yaratıcılığın önemli bir destekleyici olduğunu ve öğretmen eğitimi yoluyla bu entegrasyonun etkili biçimde desteklenebileceğini göstermektedir. Çalışma, bilgi işlemsel düşünmenin yalnızca öğretim içeriğine eklenen bir bilgi alanı olmadığını, öğretmenlerin öğretim sürecini tasarlama, uygulama ve sınıf içi deneyimleri doğrultusunda yeniden yapılandırma kapasitelerini güçlendiren bütüncül bir mesleki gelişim süreci sunduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle araştırma, öğretmenleri öğretim sürecinin pasif uygulayıcıları olarak değil süreci tasarlayan ve yansıtıcı biçimde değerlendiren tasarımcı ve yansıtıcı uygulayıcılar olarak ele almaktadır. Öğretmen merkezli öğretim tasarımlarının geliştirilmesi ve değerlendirilmesi ile fen bilimleri eğitiminde bilgi işlemsel düşünmenin entegrasyonuna yönelik uygulanabilirliğe dair özgün katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
(En az 300 kelime kullanılacaktır.) The aim of this study is to examine the development, implementation and evaluation of creative lesson plan designs integrated with computational thinking developed by science teachers. Accordingly, this study encompasses a computational thinking-based teacher Professional development process designed for science teachers, teachers' lesson plan design processes and their classroom experiences. The research was designed as a case study conducted within the framework of a qualitative research approach. The case addressed in the study is the process of developing BİDYAP designs that comprehensively reflect computational thinking and creativity in teaching among science teachers and experiencing these designs in classrooms. The study group consists of 14 science teachers selected through criterion sampling, one of the purposive sampling methods. Within the scope of criterion sampling, the primary criteria were that the BİDYAP instructional designs developed by science teachers during the teacher education process were of a nature that could reveal computational thinking connections in an observable and analyzable manner within the classroom context, and that teachers were willing to implement these designs in their classroom practice. This single case was examined within the framework of the focal components and implementation process of the instructional design developed as part of the teacher education program. In this context, the quality of the BİDYAP instructional designs developed by the teachers and the classroom experience process related to these designs were examined through embedded units of analysis. During the research process, a teacher training was implemented for science teachers; the BİDYAP designs developed during this process were evaluated, and classroom experiences of the selected teachers were observed. In the data collection process, pre-and post-training interview forms related to the analysis units, BİDYAP designs developed by teachers, the BİDYAP graded scoring key for evaluating these plans, observation forms related to the classroom experience process, and reflective teacher diaries were used. Research findings show that teachers mostly addressed computational thinking at a conceptual level before training and had limited experience in pedagogical and application-oriented dimensions. Despite positive perceptions of creativity in teaching, it was determined that they struggled to establish a systematic structure in creative lesson plan development processes. Teachers evaluated the BİDYAP classroom experience as an instructional experience that is planable, sustainable, and makes cognitive processes visible within the classroom environment. Observations related to the classroom experience process revealed that the revisable and updatable nature of BİDYAP designs provided flexibility in the instructional process. In conclusion, this study demonstrates that creativity in teaching is a significant supporting factor in the integration of computational thinking into science education and that this integration can be effectively supported through teacher education. The study demonstrates that computational thinking is not merely a body of knowledge added to instructional content; rather, it provides a holistic professional development process that strengthens teachers' capacities to design, implement, and restructure instructional practices in response to classroom experiences. In this respect, the study conceptualizes teachers as designers and reflective practitioners who actively design and critically evaluate the instructional process. It offers original contributions by providing applicable insights into the development and evaluation of teacher-centered instructional designs and the integration of computational thinking in science education.
Benzer Tezler
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
