Dijital müzik platformlarının 14-18 yaş grubunun müzik beğenisi ve tercihlerine etkisi: Pierre Bourdieu'nün kültürel sermaye kavramı üzerinden incelenmesi
The impact of digital music platforms on the musical preferences and choices of the 14–18 age group: An analysis through Pierre Bourdieu's concept of cultural capital
- Tez No: 996210
- Danışmanlar: PROF. DR. NİLGÜN SAZAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Müzik, Sociology, Music
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, dijital müzik platformlarının 14-18 yaş aralığındaki lise öğrencilerinin müzik beğeni ve tercihleri üzerindeki etkisini Pierre Bourdieu'nun kültürel sermaye kavramının etki boyutu çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın kapsamını 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Çorum il merkezindeki Anadolu, Meslek ve İmam Hatip Liselerinde öğrenim gören 1201 öğrenci çalışma grubunu oluşturmaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modelinin benimsendiği çalışmada, veriler tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenen öğrencilerden anket tekniğiyle toplanmış ve elde edilen bulgular SPSS istatistik yazılımı aracılığıyla yorumlanmıştır. Araştırma sonuçları, ergenlik dönemindeki gençlerin müziğe erişimde büyük oranda Spotify ve YouTube Music gibi platformları ücretsiz üyeliklerle tercih ettiğini ve temel dinleme aracının kolay taşınabilirlik nedeniyle cep telefonu olduğunu göstermektedir. Katılımcıların müzik tercihlerinde Sezen Aksu ve Müslüm Gürses gibi müzik alanındaki öncü isimlerin ağırlığını koruduğu saptanmıştır. Bourdieu'nun teorik çerçevesinde yapılan değerlendirmede, ailenin geleneksel kültürel sermaye aktarım rolünün zayıfladığı, beğeni oluşumunda dijital algoritmaların sunduğu kişiselleştirilmiş listelerin ve akran etkileşiminin daha belirleyici hale geldiği saptanmıştır. Sosyoekonomik düzeyin artışıyla birlikte katılımcıların yerel müzik tercihinden uzaklaşarak yabancı müzik türlerine yöneldiği ve daha geniş bir yelpazeyi kapsayan“hepçil”(omnivore) bir beğeni kalıbı sergiledikleri belirlenmiştir. Çalışma, dijitalleşmenin kültürel sermayeyi ailevi bir miras yerine, teknolojik hıza ve algoritmik keşiflere dayalı dinamik bir sürece dönüştürdüğünü ortaya koymaktadır. Türk halk müziği ve sanat müziği gibi geleneksel türlerin gençler arasındaki temsilinin düşük kaldığı ve müziğin temel olarak bireysel bir duygusal düzenleme ve rahatlama aracı olarak kullanıldığı sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This research aims to examine the impact of digital music platforms on the music preferences and choices of secondary school students aged 14-18 within the framework of the influence dimension of Pierre Bourdieu's concept of cultural capital. The scope of the research comprises a study group of 1,201 students enrolled in Anatolian, Vocational, and Imam Hatip High Schools in the central district of Çorum during the 2024-2025 academic year. Adopting the descriptive survey model from quantitative research methods, the data were collected from students selected by stratified sampling using a questionnaire technique, and the findings were interpreted using SPSS statistical software. The research results show that adolescents largely prefer platforms such as Spotify and YouTube Music with free memberships for accessing music and that the primary listening device is the mobile phone due to its portability. It was found that leading names in the music industry, such as Sezen Aksu and Müslüm Gürses, continue to dominate the participants' music preferences. Within Bourdieu's theoretical framework, it has been observed that the traditional role of the family in transmitting cultural capital has weakened, while personalised lists offered by digital algorithms and peer interaction have become more decisive in shaping taste. It was determined that, with the increase in socio-economic level, participants moved away from local music preferences towards foreign music genres and exhibited an 'omnivorous' taste pattern covering a wider range. The study reveals that digitalisation has transformed cultural capital from a familial inheritance into a dynamic process based on technological speed and algorithmic discovery. It was concluded that traditional genres such as Turkish folk music and art music remain underrepresented among young people, and that music is primarily used as a means of individual emotional regulation and relaxation.
Benzer Tezler
- Müzik platformlarında yaşanan dijital dönüşüm süreçlerinin mobil toplum ve ağ toplumu bağlamında“dijital yalnızlık”kavramının üretilmesindeki rolü
The role of digital transformation processes in music platforms in producing the concept of“digital loneliness”in the context of mobile society and network society
HASAN HÜSEYİN SERÇE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiMedya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN KASIM
- Dijital çağda çocukların YouTube kullanım alışkanlıkları bağlamında davranış değişikliklerinin incelenmesi
Examination of behavioral changes in the context of children's YouTube usage habits in the digital age
FERHAN KILINÇ
Doktora
Türkçe
2024
Radyo-TelevizyonMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ MURAT KIRIK
- Teknoloji kabulünün, kişisel ve sosyal faktörlerin dijital müzik platformlarını satın alma niyetine etkisi
The impact of technology acceptance, personal and social factors on purchase intention of digital music platforms
VOLKAN TEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeAnadolu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ REMZİ REHA DURUCASU
- Dijital müzik üretiminin evrimi ve teknolojik gelişmelerin müzik üzerindeki etkileri
The evolution of digital music production and the effects of technological developments on music
BATUHAN BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikArdahan ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGAY AKDAĞOĞLU
- Dijital müzik platformları kullanımını etkileyen faktörlerin analizi
Department of management information systemsanalysis of factors affecting the use of digital music platforms
ALPKAĞAN MELİH KARAKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Yönetim Bilişim SistemleriAksaray ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAHMİ BAKİ