İslam hukukuna göre mahremiyet bağlamında yapay zekâ
Artificial intelligence in the context of privacy according to Islamic law
- Tez No: 996275
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEMİL LİV
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Çevrimiçi mahremiyet, İnsan-yapay zeka etkileşimi, İslam hukuku, Online privacy, Human-artificial intelligence interaction, Islamic law
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yapay zekânın, bireyin mahremiyeti üzerinde oluşturduğu tehditleri, İslam hukukunun Nass ve usulleri çerçevesinde analiz etmektedir. Araştırma, yapay zekâ uygulamalarının neden olduğu veri ihlali, gözetim ve itibar saldırıları gibi mahremiyet sorunlarına, İslam düşüncesi içinde çözüm önerileri bulmayı amaçlamaktadır. Çalışma, yapay zekâ teknolojisinin hukuki sorumluluğunun nihai olarak onu tasarlayan, üreten ve kullanan kişiye ait olduğu tezini savunmaktadır. Yapay zekâdan kaynaklanan mahremiyet ihlallerine karşı, İslam ceza hukuku usulü çerçevesinde içinde müeyyideler ele alınmaktadır. Bugün için yapay zekânın hukuki kişiliği bulunmadığından, sorumluluk mübaşir, mütesebbip ve müşârik şeklinde bir zincir üzerinden insan sorumlulara yüklenir. İhlalin türüne göre, ta'zîr cezaları veya özellikle zina iftirası (kazf) ve belli şartlar altında dijital veri hırsızlığı gibi durumlarda had cezaları tartışılmıştır. Bu tez, yapay zekâ çağının getirdiği beklenilen yeni mahremiyet tehlikelerine karşı, İslam hukukunun usul ve ukûbat alanında, kaideler geliştirme yetkinliğine sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the threats posed by artificial intelligence to individual privacy within the framework of Islamic legal texts and methods. The research aims to find solutions within Islamic thought to privacy issues such as data breaches, surveillance, and reputation attacks caused by AI applications. The study argues that the legal responsibility for AI technology ultimately rests with the person who designs, produces, and uses it. Sanctions against privacy violations stemming from AI are examined within the framework of Islamic criminal law methodology. Since AI currently lacks legal personality, responsibility is attributed to human responsible parties through a chain of events: the bailiff, the instigator, and the partner. Depending on the type of violation, discretionary punishments (ta'zir) or, particularly in cases such as false accusations of adultery (kazf) and digital data theft under certain conditions, hadd punishments are discussed. This thesis demonstrates that Islamic law possesses the competence to develop rules in the areas of procedure and punishment to address the anticipated new privacy threats brought about by the age of artificial intelligence.
Benzer Tezler
- Dini süreli yayınlarda kadının örtünme konusunun İslam hukuku açısından incelenmesi (1998-2010)
An examination of the hijab in Islamic law through use of religious periodicals (1998-2010)
HÜMEYRA SANCAR KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH TIRABZON
- İslâm hukukunda kadınların mahremsiz olarak hac ve umre ibadeti
Hajj and umrah performance by women without a mahram in Islamic law
TOLEUZHAN GALIYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH TIRABZON
- İslam Hukukuna göre mahrem-namahrem kavramları ve bu kavramların karşılıklı ilişkilere etkisi
Başlık çevirisi yok
MUHARREM ERTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
DinKaradeniz Teknik ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KEMAL YILDIZ
- Modern doğum kontrol yöntemlerininİslam hukuku açısından değerlendirilmesi
An evaluation of modern contraceptive methods in the context of Islamic law
RABİA KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ŞİMŞEK
- İslam hukukunda kadın erkek ihtilâtı ve kadınların kamudaki görevi
In Islamic law between men and women mixing (ikhtilaat) and women work in public space
AHMET KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinHarran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED LATİF ALTUN