Çocukluk çağı travmaları ile sosyal kaygı bozukluğu arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü
The mediating role of early maladaptive schemas in the relationship between childhood trauma and social anxiety disorder
- Tez No: 996283
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, çocukluk döneminde maruz kalınan travmatik yaşantıların sosyal kaygı üzerindeki etkisini ve bu süreçte erken dönem uyumsuz şemaların ne derece aracı rol üstlendiğini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 18- 45 yaş (Kadın 189; Erkek 113) aralığındaki 302 yetişkin oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde katılımcılara Sosyo-demografik Bilgi Formu'nun yanı sıra Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Young Şema Ölçeği – Kısa Form 3 (YSQ-SF3) ve Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın bulguları, çocukluk döneminde yaşanan travmatik deneyimlerin sosyal kaygı düzeyiyle anlamlı biçimde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca erken dönem uyumsuz şemaların, çocukluk çağı travmaları ile sosyal kaygı arasındaki ilişkide kısmi bir aracı rol üstlendiği belirlenmiştir. Bu sonuçlar, travmatik yaşantıların sosyal kaygıyı hem doğrudan hem de erken dönem uyumsuz şemalar üzerinden dolaylı biçimde etkilediğini göstermektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular, erken dönem uyumsuz şemaların sosyal kaygının ortaya çıkışı ve sürdürülmesinde önemli bir psikolojik süreç olduğuna işaret etmektedir. Bu doğrultuda, sosyal kaygıya yönelik psikoterapötik müdahalelerde yalnızca belirtilere odaklanmak yerine, çocukluk çağı travmaları ve bu travmalarla ilişkili şemaların ele alınmasının klinik açıdan önemli olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the effect of traumatic experiences during childhood on social anxiety and to determine the extent to which early maladaptive schemas play a mediating role in this relationship. The sample consisted of 302 adults aged between 18 and 45 years (189 women, 113 men). Data were collected using a Sociodemographic Information Form, the Childhood Trauma Questionnaire, the Young Schema Questionnaire–Short Form 3 (YSQ-SF3), and the Liebowitz Social Anxiety Scale. The findings indicated that traumatic experiences in childhood were significantly associated with levels of social anxiety. In addition, early maladaptive schemas were found to partially mediate the relationship between childhood trauma and social anxiety. These results suggest that traumatic experiences influence social anxiety both directly and indirectly through early maladaptive schemas. Furthermore, the findings highlight that early maladaptive schemas constitute an important psychological process in the development and maintenance of social anxiety. Accordingly, the results underscore the clinical importance of addressing childhood trauma and trauma-related schemas in psychotherapeutic interventions for social anxiety, rather than focusing solely on symptom reduction.
Benzer Tezler
- Agorafobili ve agorafobisiz panik bozukluk hastalarının çocukluk çağı travmaları ve şizotipal kişilik özellikleri yönünden karşılaştırılması
Comparison childhood trauma and schizotypal personality traits of the patients diagnosed withpanic disorder with or without agoraphobia
CANSU BAYĞIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriAdnan Menderes ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. LEVENT SEVİNÇOK
- Klinik olmayan bir örneklemde çocukluk döneminde kötü muameleye maruz kalma ile sınır kişilik yapılanması arasındaki ilişkide yetişkin bağlanma boyutlarının ve zihinselleştirmenin aracı rolleri
The mediating roles of adult attachment dimensions and mentalization between child maltreatment and borderline personality organization in a non-clinical sample
YAĞIZCAN KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ÇAKIR
- Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmaları ve travma sonrası stres belirtileri arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlüğün düzenleyici rolünün incelenmesi
Investigation of the moderating role of intolerance of uncertainty in the relationship between childhood trauma and post traumatic stress symptoms in university students
DUYGU TÜZÜN
- Sosyal anksiyete bozukluğu hastalarında internet bağımlılığının çocukluk çağı travmatik deneyimleri ve dissosiyasyon ile ilişkisi
The relationship between internet addiction and trauma and dissociation in patients with social anxiety disorder
GÖKBERK MERCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN BELLİ
- Majör depresif bozukluğun şema terapi modeli açısından incelenmesi
The examination of major depressive disorder in terms of schema therapy model
ELİF KURNALI ULUSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN KAHYA