Örgütsel adaletin çalışan sessizliği üzerindeki etkisinde örgütsel rol stresinin aracı rolü: Bilgi teknolojileri çalışanları üzerinde bir araştırma
The mediating role of organizational role stress in the effect of organizational justice on employee silence: A study on information technology employees
- Tez No: 996402
- Danışmanlar: PROF. DR. NÜKET SARACEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Doğuş Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, örgütsel adaletin çalışan sessizliği üzerindeki etkisinde örgütsel rol stresinin aracı rolünü incelemektir. Araştırma, Türkiye'deki Fortune 500 listesinde yer alan ilk 100 şirket arasından seçilen şirketlerin bilgi teknolojileri çalışanlarının katılımıyla yürütülmüştür. Amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak toplam 420 katılımcıdan çevrimiçi anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Örgütsel Adalet Ölçeği, Çalışan Sessizliği Ölçeği ve Örgütsel Rol Stresi Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 26.0 ve AMOS 24.0 programları kullanılarak yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, örgütsel adaletin çalışan sessizliği üzerinde doğrudan anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Ancak, dağıtım adaleti ve etkileşim adaletinin örgütsel rol stresini anlamlı ve negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Prosedür adaletinin rol stresi üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Örgütsel rol stresinin ise kabullenici sessizlik ve korunmacı sessizliği pozitif yönde etkilediği, ancak korumacı sessizlik üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Araştırmanın en önemli bulgusu, dağıtım adaleti ve etkileşim adaleti ile kabullenici sessizlik ve korunmacı sessizlik arasındaki ilişkilerde örgütsel rol stresinin tam aracı rol oynadığıdır. Bu bulgular, adaletsizlik algısının sessizliğe uzanan süreçte rol stresinin önemli bir ara değişken işlevi gördüğünü ortaya koymaktadır. Araştırma, örgütsel adalet, rol stresi ve sessizlik arasındaki ilişki ağını bütünleşik bir model ile test ederek literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Bulgular, bilgi teknolojileri sektöründe çalışan sessizliğinin azaltılması için adil yönetim uygulamalarının benimsenmesi ve rol stresinin yönetilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this research is to examine the mediating role of organizational role stress on the effect of organizational justice on employee silence. The research was conducted with the participation of information technology employees from companies selected from the top 100 companies on the Fortune 500 list in Turkey. Data were collected from a total of 420 participants through an online survey method using purposive sampling. The Organizational Justice Scale, Employee Silence Scale, and Organizational Role Stress Scale were used as data collection tools in the research. The data were analyzed using structural equation modeling with SPSS 26.0 and AMOS 24.0 programs. The research findings showed that organizational justice does not have a direct significant effect on employee silence. However, it was determined that distributive justice and interactional justice significantly and negatively affect organizational role stress. Procedural justice did not have a significant effect on role stress. It was found that organizational role stress positively affects acquiescent silence and defensive silence, but does not have a significant effect on prosocial silence. The most important finding of the research is that organizational role stress plays a full mediating role in the relationships between distributive justice and interactional justice with acquiescent silence and defensive silence. These findings reveal that perceived injustice plays a significant mediating role in the process leading to silence. The research fills an important gap in the literature by testing the relationship network among organizational justice, role stress, and silence with an integrated model. The findings emphasize the importance of adopting fair management practices and managing role stress to reduce employee silence in the information technology sector.
Benzer Tezler
- Liderlik tarzının örgütsel sessizlik üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin rolü ve bir araştırma
The role of organizational justice on the effect of leadership style on organizational silence and a research
ERKAN TAŞKIRAN
- Nepotizmin örgütsel sessizlik üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin aracı rolü: Havacılık bakım onarım örgütleri üzerine bir çalışma
The mediator role of organizational justice in the effect of nepotism on organizational silence: A study on aviation maintenance and repair organizations
ONUR BALCI
- Algılanan örgütsel adaletin örgütsel muhalefet üzerindeki etkisinde çalışan sesliliğinin rolü: Bankacılık sektöründe bir araştırma
The effect of perceived organizational justice on organizational dissent the role of employee voice: A research in the banking sector
KEMALEDDİN ERYEŞİL
- Havacılıkta örgütsel adalet ve örgütsel güven algıları ile gönüllü raporlamada bulunmama arasındaki ilişki
The relationship between perceptions of organizational justice and organi̇zational trust with voluntary non-reporting in aviation
İLKER ÜNDER
Doktora
Türkçe
2022
Sivil HavacılıkAnadolu ÜniversitesiSivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENDER GEREDE
- Çalışanların örgütsel adalet algılarının örgütsel sessizlik üzerine etkisi: Konaklama işletmeleri üzerine bir araştırma
Employee perceptions of organizational justice impact on organizational silence: A survey in the hospitality business
OĞUZHAN YURTSEVEN
