Ergenlik döneminde otizm spektrum bozukluğuna sahip çocukların cinsel eğitimlerine ilişkin babalarının görüşlerinin belirlenmesi
Determining fathers' views on the sexual education of children with autism spectrum disorder during adolescence
- Tez No: 996470
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ADİLE EMEL SARDOHAN YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Cinsel sağlık, bireyin yaşam kalitesini doğrudan etkileyen temel bir gelişim alanıdır. Bu alan, bireyin duygusal, bilişsel ve sosyal iyilik halini de kapsamaktadır. Cinsel gelişim sürecinde bireylerin doğru bilgiye erişimi, beden farkındalığı kazanması ve sınır koyma becerilerini geliştirmesi açısından cinsel eğitim kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, OSB tanılı erkek ergen bireylerin hijyen ve kişisel bakım süreçleri ile cinsel eğitim gereksinimlerine ilişkin babaların deneyimlerini, gözlemlerini müdahale stratejilerini ve beklentilerini incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseniyle yürütülmüştür. Verilerin analizinde tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Kodlama ve tematik yapılandırma süreci, MAXQDA (24.8.0) adlı nitel veri analiz yazımı kullanılarak yürütülmüştür. Antalya ilinde yaşayan 14 baba ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanan çalışma, OSB tanılı erkek çocuğa sahip babaların çocukları ergenlik süreçleri geçirirken karşılaştıkları güçlükleri, bilgi eksiklerini ve destek gereksinimlerini ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda beş ana tema belirlenmiştir; OSB'li erkek ergenlerde hijyen ve kişisel bakım deneyimleri, babaların cinsel eğitim gereksinimleri, uygun olmayan cinsel davranışlara yönelik müdahale stratejileri, OSB'li bireylere yönelik cinsel eğitim programına ilişkin görüşler ve Cinsel eğitimde destek ve kurumsal müdahale beklentileri. Bulgular, OSB'li bireylerin hijyen ve kişisel bakım becerilerinde belirgin bireysel farklılıklar bulunduğunu, babaların bu süreçte bilgi eksikliği ve uygulama güçlüğü yaşadıklarını göstermektedir. Ayrıca babaların, uygun olmayan cinsel davranışlara müdahale konusunda sistematik ve uzman desteğine dayalı yaklaşımlardan yoksun oldukları saptanmıştır. Katılımcılar, aile temelli, bireyselleştirilmiş ve uzman rehberliğinde yürütülecek cinsel eğitim programlarına duyulan ihtiyacı vurgulamıştır. Cinsel eğitimin yalnızca bireye değil, aileye yönelik rehberlik ve kurumsal desteği de içermesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak Millî Eğitim Bakanlığı öncülüğünde, özel eğitim alanına özgü, yapılandırılmış ve kültürel bağlama duyarlı cinsel eğitim programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Sexual health is a fundamental area of development that directly affects an individual's quality of life. This area also encompasses the individual's emotional, cognitive, and social well-being. Sexual education is critically important in the sexual development process in terms of individuals' access to accurate information, gaining body awareness, and developing boundary-setting skills. The aim of this study is to examine the experiences, observations, intervention strategies, and expectations of fathers regarding the hygiene and personal care processes and sexual education needs of male adolescents diagnosed with ASD. It was conducted using the phenomenology design, one of the qualitative research methods. Thematic analysis was used to analyze the data. The coding and thematic structuring process was carried out using MAXQDA (24.8.0), a qualitative data analysis software. Based on semi-structured interviews with 14 fathers living in Antalya, the study revealed the difficulties, knowledge gaps, and support needs faced by fathers of boys with ASD as their children go through adolescence. The study identified five main themes: hygiene and personal care experiences among adolescent males with ASD, fathers' sexual education needs, intervention strategies for inappropriate sexual behavior, opinions on sexual education programs for individuals with ASD, and expectations for support and institutional intervention in sexual education. The findings show that there are significant individual differences in the hygiene and personal care skills of individuals with ASD and that fathers experience a lack of knowledge and difficulty in implementation during this process. It was also found that fathers lack systematic and expert-supported approaches to intervening in inappropriate sexual behavior. Participants emphasized the need for family-based, individualized sexual education programs conducted under expert guidance. It was stressed that sexual education should include not only guidance for the individual but also guidance and institutional support for the family. Consequently, it is recommended that structured and culturally sensitive sexual education programs specific to the field of special education be developed under the leadership of the Ministry of National Education.
Benzer Tezler
- 11-18 yaş aralığındaki otizm spektrum bozukluğu bulunan çocuklar ile zihinsel yetersizliği olan çocukların cinsel gelişim özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of sexual development characteristics of 11-18 years old children with autism spectrum disorder and children with intellectual disabilities
BURAK EMRE KADAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE ELAGÖZ YÜKSEL
- Depresif bozukluk tanılı ergenlerde intihar davranışı sıklığı ve şiddetinin otistik özellikler ile ilişkisi
The relationship between the frequency and severity of suicidal behavior and autistic features in adolescents diagnosed with depressive disorder
ANIL ALTUNKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZEN KÖSE
- Erken çocukluk döneminde otizm spektrum bozukluğu olan kardeşe sahip ergenlerde ebeveynleşme
Parentification of adolescents with siblings with autism spectrum disorders in early childhood
ZEYNEP SAĞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ŞENGÜL ERDEM
- VPA maruziyetli dişi sıçanlarda puberte öncesi ve sonrası akustik irkilme cevap değerlendirilmesi
Evaluation of acoustic startle response before and after puberty in female rats exposed to VPA
CEYLAN TAŞYÜREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
FizyolojiErciyes ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN BABUR
- Sosyal anksiyete bozukluğu tanılı ergenlerde eşlik eden otizm özelliklerinin algılanan sosyal destek, yalnızlık ve intihar riski üzerine etkisi
The effect of comorbid autism traits on perceived social support, loneliness and suicide risk in adolescents diagnosed with social anxiety disorder
ELİF BURCU BAĞÇELİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. İPEK SÜZER GAMLI