İşletmelerde yeşil stratejilerin rekabet avantajı üzerindeki etkisi: Sektörel düzeyde bir araştırma
The impact of green strategies on competitive advantage: A sector-level study
- Tez No: 996520
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT KASIMOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: İşletme organizasyonu, İşletme performansı, İşletme yönetimi, İşletme-İşletme Ekonomisi ve Organizasyon Mecmuası, Business performance, Business management, Business-Business Economics and Organization Magazine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İşletmelerde yeşil stratejilerin rekabet avantajı sağlamadaki önemi her geçen gün artmasına karşın, bu stratejilerin uygulama düzeylerini ve etkilerini ölçen araçlar sınırlıdır. Bu tez çalışması, yeşil stratejilerin kurumsal düzeyde rekabet avantajını ampirik olarak incelemektedir. Bu bağlamda Yeşil Strateji ve Rekabet Avantajı Ölçeği geliştirilmiştir. Özellikle Yeşil Strateji Ölçeği'nin geliştirilmesinde, Porter'ın Elmas Modeli bileşenleri esas alınarak ölçek yapısı şekillendirilmiştir. Temel amaç, ölçeklerin geçerlik ve güvenirliklerini sınamak ve yeşil stratejilerin tekstil sektöründeki şirketlerin rekabet avantajı üzerindeki etkileşimlerini analiz etmektir. Bu kapsamda, ölçeklerin, yapısal güvenirlik ve geçerliği, keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri ile sınanmıştır. Sonuçlar, altı boyutlu Yeşil Strateji Ölçeği ile tek boyutlu Rekabet Avantajı Ölçeği'nin sağlam bir yapısal geçerliğe ve yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. İlişkisel hipotezler, çoklu regresyon ve düzenleyici etki (moderasyon) modelleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen ampirik bulgular ise, Ekonomik Teşvikler ve Yasal Çerçeve rekabet avantajının pozitif belirleyicisi olduğunu göstermiştir. Dikkat çekici bir bulgu olarak, Yeşil Lojistik ve Fiziki Mekan Altyapısı faktörünün rekabet avantajı üzerinde beklenilenin aksine, istatistiksel olarak anlamlı ve negatif bir etkisi olduğu saptanmıştır. Diğer bileşenlerin doğrudan etkisi anlamlı bulunmamıştır. Ayrıca, Hizmet Düzeyi'nin (yerelden küresele) stratejik uygulamaların avantaj üzerindeki etkisini anlamlı biçimde modere ettiği kanıtlanmıştır. Buna karşın, şirketin hukuki yapısının ve kurumsal yaşının bu ilişkide anlamlı bir düzenleyici rolü olduğu saptanmamıştır.
Özet (Çeviri)
Despite the increasing importance of green strategies in enabling firms to achieve competitive advantage, the number of instruments that measure the level of implementation and the effects of these strategies remains limited. This doctoral dissertation empirically examines the role of green strategies in achieving competitive advantage at the organizational level. Within this framework, the Green Strategy and Competitive Advantage Scale was developed. In particular, the structure of the Green Strategy Scale was shaped based on the components of Porter's Diamond Model. The primary objective of the study is to test the validity and reliability of the scales and to analyze the interactions between green strategies and the competitive advantage of firms operating in the textile industry. In this context, the structural reliability and validity of the scales were examined through exploratory and confirmatory factor analyses. The results indicate that the six-dimensional Green Strategy Scale and the one-dimensional Competitive Advantage Scale possess strong structural validity and high internal consistency. The relational hypotheses were analyzed using multiple regression analysis and moderation models. The empirical findings obtained from the analyses reveal that Economic Incentives and the Legal Framework are positive determinants of competitive advantage. As a noteworthy finding, contrary to expectations, the Green Logistics and Physical Infrastructure factor was found to have a statistically significant negative effect on competitive advantage. The direct effects of the other components were not found to be statistically significant. In addition, it was demonstrated that Service Level (from local to global) significantly moderates the effect of strategic implementations on competitive advantage. However, the firm's legal structure and organizational age were not found to have a significant moderating role in this relationship.
Benzer Tezler
- Yeşil pazarlama uygulamalarının planlı davranış teorisi bağlamında satın alma niyetine etkisi
The effect of green marketing practices on purchase intention within the context of theory of planned behavior
PELİN ÖZGÜL
- Yeşil pazarlama kapsamında çevresel kaygı, çevresel duyarlılık ve algılanan kalitenin yeşil ürün satın alma niyeti üzerine etkisi
The impact of environmental concern, environmental sensitivity, and perceived quality on green product purchase intention within the scope of green marketing
HALE SEVİN
- İşletmelerin sosyal sorumlulukları çerçevesinde yeşil pazarlama ve uygulamaları
Green marketing and applications within the framework of businesses' social responsibilities
NURAY ÇAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeİbn Haldun Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLBERK GÜLTEKİN SALMAN
- Yöneticilerin lojistik inovasyon yeteneklerinin yeşil dağıtım faaliyetlerine etkisi: İskenderun lojistik işletmeleri örneği
The impact of managers' logistics innovation capabilities on green distribution activities: The case of logistics businesses in İskenderun
ÖZGECAN BÜLBÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ekonomiİskenderun Teknik ÜniversitesiEkonomi ve Finans Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. EMİNE VASFİYE KORKMAZ
- Yeşil tedarik zinciri yönetimi ve çevresel performans arasındaki ilişkide yeşil inovasyonun aracılık etkisi
Mediating effect of green innovation on the relationship between green supply chain management and environmental performance
TAYFUN BAŞKÖY