Nükleer santrallerde iş sağlığı ve güvenliği
Occupational health and safety in nuclear power plants
- Tez No: 996614
- Danışmanlar: PROF. DR. EMEL YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Nükleer Mühendislik, Nuclear Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, nükleer güç santrallerinde (NGS) uygulanan iş sağlığı ve güvenliği (İSG) yönetim sistemlerini; uluslararası standartlar, yasal mevzuatlar ve ülke uygulamaları ekseninde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Japonya, Fransa, İngiltere ve Ukrayna'daki İSG yaklaşımlarını analiz ederek, Türkiye'nin ilk nükleer santrali olan Akkuyu NGS ve gelişmekte olan ulusal nükleer altyapısı için proaktif bir İSG model önerisi geliştirmektir. Araştırmada nitel yöntemler kullanılmış; literatür taraması, mevzuat analizi ve vaka çalışmaları (Çernobil, Fukuşima, Three Mile Island) ile veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler, L Tipi Risk Matrisi yöntemiyle analiz edilerek nükleer santrallerdeki radyolojik, kimyasal ve psikososyal riskler derecelendirilmiştir. Çalışma sonucunda; teknik güvenlik bariyerlerinin (Derinlemesine Savunma) tek başına yeterli olmadığı,“Güvenlik Kültürü”ve“Organizasyonel Dayanıklılık”kavramlarının kazaları önlemede belirleyici olduğu saptanmıştır. Ülke analizlerinde; İngiltere'nin“ALARP”(Makul Olan En Düşük Seviye) prensibi, Japonya'nın“Geriye Dönük Uygulama”(Backfitting) kuralı ve Fransa'nın taşeron yönetimindeki“Şeffaflık”ilkesi öne çıkan iyi uygulama örnekleri olarak belirlenmiştir. Tez çalışması, Türkiye için; bağımsız“Yerleşik Müfettişlik”sisteminin kurulması, taşeron çalışanlar için“Ortak Güvenlik Şartı”oluşturulması ve İSG tatbikatlarının“Senaryosuz”(Kör Tatbikat) olarak gerçekleştirilmesini içeren kapsamlı bir model önermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines occupational health and safety (OHS) management systems in nuclear power plants (NPPs) through a comparative analysis of international standards, legal regulations, and country-specific practices. The primary objective is to analyze OHS approaches in the United States, Russia, Japan, France, the United Kingdom, and Ukraine to develop a proactive OHS model proposal for Turkey's first nuclear power plant, Akkuyu NPP, and its emerging national nuclear infrastructure. Qualitative methods were employed in the research, with data collected through literature review, regulatory analysis, and case studies (Chernobyl, Fukushima, Three Mile Island). The obtained data were analyzed using the L-Type Risk Matrix method to grade radiological, chemical, and psychosocial risks in nuclear power plants. The study concluded that technical safety barriers (Defense-in-Depth) alone are insufficient, and that“Safety Culture”and“Organizational Resilience”are decisive factors in preventing accidents. In country analyses, the UK's“ALARP”(As Low As Reasonably Practicable) principle, Japan's“Backfitting”rule, and France's“Transparency”principle in subcontracting management were identified as prominent best practices. The thesis proposes a comprehensive model for Turkey, which includes the establishment of an independent“Resident Inspector”system, the creation of a“Common Safety Charter”for subcontractor employees, and the execution of OHS drills as“Scenario-Free”(Blind Drills).
Benzer Tezler
- Nükleer santrallerde meydana gelen atıklar ve zararları ile ilgili bilgi düzeyi ölçülmesi
Measurement of knowledge level of waste and damages i̇n nuclear power plants
ALİ ATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Nükleer Mühendislikİstanbul Esenyurt Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET CANDAN
- Parklarda iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları, toplanma alanı ve deprem parkı entegrasyonu
Occupational health and safety practices in parks, assembly area and earthquake park integration
HAKAN DEMİRKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kazalarİstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPASLAN HAMDİ KUZUCUOĞLU
- Bir nükleer güç santralinde iç tehdit riskinin yapısal eşitlik modeli ve bulanık AHS yöntemiyle analizi
Analysis of insider threat risk in a nuclear power plant with structural equation model and fuzzy AHP method
LÜTFÜ GÜR
Doktora
Türkçe
2025
EnerjiIğdır Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. BAHRİ GÜR
DOÇ. DR. SEDA AKTÜRK
- Türkiye ve dünya'da ki enerji santralleri ve risk değerlendirmeleri
Power plants and risk assessments in Türkiye and the world
BÜŞRA ÇİMEN ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EnerjiGümüşhane Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECATİ ÇELİK
- Nükleer güç santrallerinde iş kazalarını önlemede kullanılabilecek yapay zeka uygulamalarının iş güvenliği uzmanlarının bakış açısından incelenmesi
Examination of artificial intelligence applications that can be used to prevent occupational accidents in nuclear power plants from the perspective of occupational safety experts
ALİ YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
KazalarÜsküdar Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜGE ENSARİ ÖZAY
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİDE KULALI ÖZDEK