The Constantinople tramway company: Capital accumulation, horses, and the making of urban infrastructure in the late Ottoman Empire (1871 – 1910)
Dersaadet Tramvay Şirketi: Sermaye Birikimi, Atlar ve Geç Osmanlı İmparatorluğu'nda Kentsel Altyapının İnşası (1871–1910)
- Tez No: 996676
- Danışmanlar: PROF. DR. NADİR ÖZBEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Cumhuriyet Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geç Osmanlı İstanbulu'nda atlı tramvayların ve Dersaadet Tramvay Şirketi'nin tarihini inceleyen bu tez, kentsel altyapı projelerinin ardındaki sermaye birikimi sürecini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kent tarihi ve finans tarihi literatürlerinden beslenen bu çalışma, on dokuzuncu yüzyıl İstanbul'unda yaşanan kentsel dönüşümü ve kapitalist modernleşmeyi küresel ağları da dikkate alarak analiz etmektedir. Tez, Şirketin süreli işletme hakkına vurgu yaparak, hizmet kararlarının yol açtığı eşitsizlikleri incelemektedir. Örneğin, şirketin 1873 mali krizini yönetimi ve muhasebe yöntemleri, sermayeyi küçük bir elitin elinde toplarken, maliyetleri işçilere, küçük hissedarlara ve artan bilet fiyatlarıyla yolculara yüklemiştir. Bu finansal eşitsizliğin yanı sıra, tramvay sistemi emlak rantı beklentisini artırırken, istimlaklar yoluyla mekânsal çatışmalar ve eşitsizlikler yaratmıştır. Ayrıca, şirketin en büyük sermayesi ve emek gücü olan atlar, kendi biyolojik gereksinimleriyle kâr odaklı yönetimle çatışarak kentsel dönüşüm sürecinin aktif bir aktörü olarak karşımıza çıkmaktadır. Şirket üzerindeki Belçika-Alman nüfuzunun nasıl kurulduğu ve uluslararası yatırımcıların rekabeti, yerli/yabancı sermaye ikilemini aşan bir yöntemle, yatırımcıların gündelik pratikleri ve gayri resmi ağları üzerinden incelenmektedir. Tüm bu bulgular, İstanbul'un kentsel dönüşümünün, ekonomik, politik ve biyolojik aktörlerin sürekli etkileşim içinde olduğu dinamik ve eşitsiz bir süreç olduğunu gözler önüne serer.
Özet (Çeviri)
This dissertation, which examines the history of horse-drawn tramways and the Constantinople Tramway Company in late Ottoman Istanbul, aims to uncover the process of capital accumulation behind urban infrastructure projects in the city. In dialogue with urban and financial history, the study analyzes the urban transformation and capitalist modernization experienced in nineteenth-century Istanbul within the context of global networks. The dissertation highlights the Company's temporary operating concession and investigates the inequalities produced by its service decisions. It demonstrates how the management of the 1873 financial crisis and the Company's accounting practices facilitated the concentration of capital in the hands of a small elite, while shifting costs onto workers, small shareholders, and passengers through increased ticket prices. Beyond financial inequality, the tramway system benefited certain property owners by increasing real estate rents, while for others it produced spatial conflicts and inequalities through expropriations. Moreover, horses, which constituted the Company's most significant form of capital as well as its primary labor force, emerged as active agents in the process of urban transformation, often coming into conflict with profit-driven management due to their biological needs. The consolidation of Belgian-German influence over the Company and competition among investors are examined through informal networks of investors, employing an approach that moves beyond the dichotomy of local versus foreign capital. These findings reveal that Istanbul's urban transformation was a dynamic and uneven process, involving the constant interaction of economic, political, social, and biological actors.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
