Psikolojik danışman ve öğretmen adaylarında travma duyarlılığı yeterlik algısının yordayıcıları
Predictors of trauma-informed competency perceptions in psychological counselors and pre-service teachers
- Tez No: 996736
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM KEKLİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının travma duyarlılığı yeterlik algısını yordayan değişkenleri incelemek ve bu yeterliği değerlendirmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırma, sıralı keşfedici karma yöntem desenine dayalı olarak yürütülmüştür. Nitel aşamada, 13 psikolojik danışman ve 17 öğretmenle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Nitel bulgular doğrultusunda Travma Duyarlılığı Yeterlik Algıları Ölçeği (TDYAÖ) geliştirilmiş ve ölçeğin psikometrik özellikleri 629 öğretmen adayından elde edilen verilerle incelenmiştir. Yapısal eşitlik modeli ise 613 öğretmen adayından toplanan verilerle test edilmiştir. Geliştirilen ölçek, 12 madde ve iki alt boyuttan (travmanın etkilerini anlama ve travmaya müdahale becerileri) oluşmakta olup geçerlik ve güvenirlik değerlerinin yeterli olduğu belirlenmiştir. Yapısal model bulguları, çokkültürlü yeterliğin travma duyarlılığı yeterlik algısının en güçlü doğrudan yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Sosyal duygusal öğrenmenin hem doğrudan hem dolaylı etkilere sahip olduğu, empatik eğilimin ise yalnızca çokkültürlü yeterlik aracılığıyla dolaylı etki gösterdiği saptanmıştır. Elde edilen bulgular, öğretmen yetiştirme programlarında travma duyarlı öğretmenlik yeterliklerinin geliştirilmesine yönelik çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study was to examine the variables predicting pre-service teachers' trauma-informed care self-efficacy perceptions and to develop a valid and reliable measurement instrument to assess this construct. The study employed a sequential exploratory mixed-methods design. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 13 psychological counselors and 17 teachers, and the data were analyzed using content analysis. Based on the qualitative findings, the Trauma-Informed Care Self-Efficacy Scale (TICSES) was developed, and its psychometric properties were examined with data obtained from 629 pre-service teachers. The structural equation model was tested using data collected from an independent sample of 613 pre-service teachers. The scale consists of 12 items and two subscales, namely Understanding of Trauma Effects and Trauma Intervention Skills, and demonstrated adequate validity and reliability. Structural model results indicated that multicultural competence was the strongest direct predictor of trauma-informed care self-efficacy perceptions. Social emotional learning exhibited both direct and indirect effects, whereas empathic tendency showed an indirect effect only through multicultural competence. The findings offer evidence-based implications for supporting the development of trauma-informed care self-efficacy perceptions within teacher education programs.
Benzer Tezler
- Öğretmen adaylarının iletişim becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Examination of teacher candidates' communication skills in terms of different variables
ÖKKEŞ BEYAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET ALINCAK
- Rehberlik ve psikolojik danışmanlık alanı dışından mezun olan ve okullardaki rehberlik servislerinde görevlendirilen rehber öğretmenlerin psikolojik danışma (yardım) becerilerinin değerlendirilmesi
The comparison of psychological consultation (help) of guidance teachers who have graduated from the field or aut of the field and work'in guidance servies of schools
VEHBİ KAPTANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAKAN SARI
- Psikolojik danışmada süpervizyon ilişkisinin süpervizör rolleri, süpervizyonda kendini açma, rol çatışması ve rol belirsizliği ile ilişkilerinin incelenmesi
The Relationships of supervisory roles, self-disclosure in supervision, role conflict and role ambiguity with the supervisory relationship in counseling
AHU ÖNER ATILGAN
- Grupla psikolojik danışmanın öğretmen adaylarının demokratik tutum ve empatik beceri düzeylerine etkisi
The Effect of the psychological counseling on the democratic attitude and the emphatic skill levels of teacher candidates
MÜCAHİT DİLEKMEN
Doktora
Türkçe
1999
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAL ÖREN
- Psikolojik danışman ve sınıf rehber öğretmenlerinin ilköğretim okullarındaki pdr servislerine ilişkin etkililik algılamalarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
The examination of effectiveness of psychological counseling and guidance services in primary schools which is perceived by counselor and teachers in terms of some variables
TUBA PENBEGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. METEHAN ÇELİK