Scribal practice or law in practice: A study on the function of hittite laws
Yazınsal uygulama ya da uygulamadaki kanun: Hitit kanunlarının işlevi üzerine bir araştırma
- Tez No: 996788
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ WILLEMIJN WAAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri, Ancient Linguistics and Cultures
- Anahtar Kelimeler: Hitit Dönemi, Hittite Period
- Yıl: 2014
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Leıden Unıversıty
- Enstitü: Yurtdışı Enstitü
- Ana Bilim Dalı: Eskiçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hitit kanunlarını da kapsayan, Eski Yakındoğu'ya ait çivi yazılı kanunların işlevinin değerlendirilmesinde, konuyu çeşitli yaklaşımlarla ele alan bilimsel tartışmalar iki farklı görüş etrafında yoğunlaşmıştır. Bu iki temel görüşten biri, çivi yazılı kanunların ait oldukları dönemlerde herhangi bir hukuki bağlayıcılıklarının olmadığını ileri sürer ve çivi yazılı kanunların, dönemin akademileri olan katip okullarındaki katipler tarafından meydana getirilen, hukuk üzerine yazılmış birer bilimsel eser olarak kabul eder. Öte yandan, bu görüşün aksini savunanlar, çivi yazılı kanunların birer bilimsel eser olduklarını kabul etmekle birlikte, bu kanun metinlerinin ait oldukları dönemlerde uygulamaya konulduklarını iddia ederek, onlara yasamaya ilişkin bir işlev atfederler. Hititologlar arasındaki yaygın kanıya göre ise Hitit kanunları, mahkemeler tarafından geçmişte verilmiş kanun hükümlerinin derlenmesinden oluşmuş ve yargıçlar tarafından alınan kararlarda kanuni bağlayıcılığı olan bir başvuru kaynağı, geçmiş yasal uygulamalara dair referanslar içeren hukuki bir kılavuz olma işlevi görmüştür. Kimi kanun maddelerinin oldukça spesifik yasal meseleleri önemli ölçüde detaylar vererek ele alması ve yine kimi kanun maddelerinin tarihsel süreç içerisinde reforma uğramış olması gibi Hitit kanunlarının bazı belirgin özellikleri, Hititologlar arasındaki bu görüşe dayanak oluşturmuştur. Ancak Hitit kanunlarını hukuki bağlayıcılığı olan bir yasal referanslar bütünü olarak kabul edip, bu kanunlara yasama yetkisi olan (legislative) bir işlev atfedilirken, Hitit kanunları ile gerçek yasal uygulamalar ve fermanlar, direktif metinleri gibi kanuni hükümler içeren diğer yasal belgeler arasında herhangi bir bağıntı olup olmadığı sorgusu göz ardı edilmiştir. Hitit kanunlarının fonksiyonuna dair böyle bir kriterin göz ardı edilmiş olması, Hitit kanunlarının işlevinin yeniden değerlendirilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Bu doğrultuda, bu tezin metodoloji kısmı, yukarıda konuyla ilgili olarak bahsi geçen iki farklı görüşün, çivi yazılı kanunların işlevlerinin değerlendirilmesinde esas alınan ölçütlerin Hitit Kanunları için ne derece geçerli kabul edilebileceğinin tartışmasını yaptıktan sonra iki temel kriteri baz olarak belirler. Bu kriterlerden biri, tezin birinci bölümünde ele alınan Hitit kanunlarının zaman içerisinde herhangi bir köklü ve içeriksel değişime uğrayıp uğramadığının sınanmasıdır. Diğer kriter ise Hitit yasal metinlerinin içerdiği hükümler ile Hitit kanunlarındaki hükümler arasında herhangi bir paralellik ya da çelişki olup olmadığının sorgulanmasıdır. Bu bağlamda, tezin ikinci bölümü, hukuki uygulamalara dair bilgiler içeren fermanlar, toprak bağışı belgeleri, direktif metinleri ve mektuplarda yer alan yasal yaptırımları, Hitit kanun maddelerinin ilgili hükümlerinin yaptırımları ile karşılaştırmaya tabi tutar.
Özet (Çeviri)
In the evaluation of the function of the Ancient Near Eastern cuneiform laws, including the Hittite laws, scientific debates that deal with the issue with various approaches have focused around two different views. One of these views argues that the cuneiform laws were not legally binding in the period they belonged to and accepts the cuneiform laws as scientific works written on law, created by the clerks in the scribal schools, which were the academies of the period. On the other hand, those who defend the opposite of this view, accept that cuneiform laws are scientific works, but attribute a legislative function to them, claiming that these law texts were put into practice in the period they belong to. According to the common opinion among the Hittitologists, the Hittite laws consisted of the compilation of the provisions of the law given by the courts in the past and served as a legally binding reference source in the decisions taken by the judges, and as a legal guide containing references to the past legal practices. Some distinctive features of the Hittite laws, such as the fact that some articles of law deal with very specific legal issues in considerable detail, and that some articles of law have been reformed in the historical process, formed the basis for this view among Hittitologists. However, while accepting the Hittite laws as a legally binding body of legal references and assigning a legal function to these laws, the question of whether there is any correlation between Hittite laws and real legal practices and other legal documents containing legal provisions such as edicts and instruction texts has been ignored. The fact that such a criterion regarding the function of the Hittite laws was ignored, revealed the necessity of re-evaluating the function of the Hittite laws. In this direction, the methodology part of this thesis determines two basic criteria as a basis after discussing to what extend the criteria used in the evaluation of the functions of the cuneiform laws can be valid for the Hittite Laws. One of these criteria is to examine whether the Hittite laws, which are discussed in the first part of the thesis, have undergone any radical and contextual changes over time. The other criterion is to question whether there is any parallelism or contradiction between the provisions of the Hittite laws and the provisions of the Hittite legal texts. In this context, the second part of the thesis compares the legal sanctions in the edicts, land donation documents, instruction texts and letters containing information on legal practices with the sanctions of the relevant provisions of the Hittite law articles.
Benzer Tezler
- Harezm Türkçesi ile Memlük Kıpçak Türkçesi eserlerinin karşılaştırmalı gramer denemesi
A practice of comparative grammar between Khwarezm Turkish and Mamluk Kipchak Turkish texts
CİHAN DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSU ATA
- 1879-1909 tarihli Sicil-i Ahval kayıtlarına göre Antalya doğumlu memurlar
The officers born in Antalya according to Sicil-i Ahval records of 1879-1909
OZAN CAN AKPINAR
- Amerika Birleşik Devletleri çevresel güvenlik politikalarının iklim kriziyle mücadeleye etkisinin incelenmesi
Examining the impact of the United States Environmental security policies on combating the climate crisis
SERAP KOCAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerÇankırı Karatekin ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMET SARIBAL
- Ziyâüddîn İbnü'l-Esîr'in el-Veşyü'l-merkûm adlı eseri ışığında hallü'l-manzûm sanatı
A study of the art of hallü'l-manzûm in the context of Ziyâüddîn Ibn al-Asîr's al-Washyü'l-Merkûm
EMRULLAH TANIR
Doktora
Türkçe
2024
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN GÜNDAY
- Türk ve İslam eserleri müzesindeki ŞE 54 numaralı Kur'an el yazmasının analizi ve neşri
Analysis and textual edition of the Qur'anic manuscript TIEM ŞE 54
TUBA KARAŞAHİN