Petrol ihraç eden ülkelerin uluslararası rekabet gücünün karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of the international competitiveness of oil exporting countries
- Tez No: 997496
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ KONAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Enerji, ülkeler için hayati bir kaynak olarak kabul edilmektedir. Tarih boyunca enerji kaynaklarına sahip olan ülkeler, siyasi ve ekonomik açıdan küresel arenada öne çıkmayı başarmışlardır. Enerji kaynakları içerisinde stratejik öneme sahip konvansiyonel enerji kaynaklarından biri olan petrol, bu konuda merkezi bir rol üstlenmektedir. Petrol, dünya genelinde birçok ekonomik, sosyal ve politik ilişkinin merkezinde yer almaktadır. Öyle bir etki alanına sahiptir ki, gerekli değişim sağlanmadan, insan uygarlığının petrol olmaksızın sürdürülebilmesi şu an için mümkün görünmemektedir. Bunun nedeni, petrolün dünya üzerinde yer alan en büyük enerji kaynaklarından biri olması haricinde, birçok endüstride işlenmemiş materyaller olarak da kullanılmasıdır. Özellikle sanayi sektöründe, elektrik, otomotiv, gemi üretiminde ve kullanımında, savunma sanayi vb. birçok alanda hayati öneme sahiptir. Petrol, küresel ekonominin en stratejik enerji kaynağı olarak önemini korumanın yanında bu kaynağa sahip ülkeleri de uluslararası ticarette avantajlı konuma getirmektedir. Ancak enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve ekonomik çeşitlenme ihtiyacı, petrol ihracatına dayalı ekonomilerin uzun vadeli rekabet gücünü tartışmalı hale getirmektedir. Özellikle de dış ticaretini petrol ihracatına bağlayan ülkelerde petrol fiyatlarındaki sert düşüşler bu sorunu daha da belirgin hale getirmekte ve diğer ülkelerle rekabet gücünü etkilemektedir. Yukarıdaki bilgiler ışığında bu tez çalışması, petrol ihraç eden ülkelerin uluslararası rekabet güçlerini incelemeyi ve bu güçleri şekillendiren temel faktörleri açıklamayı amaçlamıştır. Elde edilen bulgular, petrol ihracatçısı ülkelerin rekabet gücünün yalnızca doğal kaynak varlığına değil, aynı zamanda bu kaynakların nasıl değerlendirildiğine bağlı olduğunu göstermektedir. Çalışma, enerji gelirlerinin tek başına kalıcı bir üstünlük sağlamadığını; ancak eğitim, teknoloji, altyapı ve kurumsal gelişim ile desteklendiğinde sürdürülebilir bir rekabet avantajı yaratabileceğini ortaya koymaktadır. Kurumsal yapıların güçlendirilmesi, teknolojik yeniliklerin desteklenmesi, üretim çeşitliliğinin artırılması ve beşerî sermayeye yatırım yapılması, petrol ihracatçısı ülkelerin küresel ölçekte daha güçlü bir rekabet pozisyonu elde etmeleri için kritik unsurlar olarak ön plana çıkmaktadır. Çalışmamızda Petrol ihraç eden seçilmiş ülkelerin uluslararası rekabet gücünün analizinde Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler yöntemi kullanılmıştır. Analizde Petrol ihraç eden seçilmiş ülkelerin 2000-2024 yıllarını kapsayan verileri kullanılmıştır. Bu parametreler ''The Observatory of Economic Complexity'' (OEC) veri tabanı kullanılarak elde edilmiştir. Ayrıca çalışmada Balassa ve Vollrath'ın geliştirdiği ekonometrik yöntemler de kullanılmıştır. Analiz yaptığımız 2000-2024 yılları arasında petrol ihraç eden seçilmiş ülkelerin uluslararası rekabet gücünün karşılaştırmalı analizinin sonucunda ülkelerin birbirlerine üstünlük kurduğu anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Energy is considered a vital resource for countries. Throughout history, countries possessing energy resources have achieved political and economic prominence in the global arena. Oil, a strategically important conventional energy source, plays a central role in this regard. Oil is central to many economic, social, and political relationships worldwide. Its influence is so profound that, without necessary changes, the continuation of human civilization without oil seems impossible at present. This is because, in addition to being one of the largest known energy sources, oil is also used as a raw material in thousands of industries. It is particularly vital in the industrial sector, in electricity, automotive, shipbuilding and usage, the defense industry, and many other areas. Oil maintains its importance as the most strategic energy source for the global economy, while also giving countries possessing this resource an advantageous position in international trade. However, fluctuations in energy markets and the need for economic diversification are making the long-term competitiveness of oil-export-dependent economies questionable. This problem is particularly pronounced in countries whose foreign trade is tied to oil exports, and sharp drops in oil prices affect their competitiveness against other countries. In light of the above information, this thesis aims to examine the international competitiveness of oil-exporting countries and to explain the key factors shaping this competitiveness. The findings show that the competitiveness of oil-exporting countries depends not only on the availability of natural resources but also on how these resources are utilized. The study reveals that energy revenues alone do not provide a lasting advantage; however, when supported by education, technology, infrastructure, and institutional development, they can create a sustainable competitive advantage. Strengthening institutional structures, supporting technological innovation, increasing production diversification, and investing in human capital are highlighted as critical elements for oil-exporting countries to achieve a stronger competitive position on a global scale. In this study, the Revealed Comparative Advantage method was used to analyze the international competitiveness of selected oil-exporting countries. The analysis utilized data from 2000 to 2024 for selected oil-exporting countries. This data was obtained from the“Observatory of Economic Complexity”(OEC) database. Furthermore, econometric methods developed by Balassa and Vollrath were also employed in the study. The comparative analysis of the international competitiveness of selected oil-exporting countries between 2000 and 2024 revealed that each country had a competitive advantage over the others.
Benzer Tezler
- İran ekonomisinde ithal ikamesi ve yapısal değişmenin ekonometrik analizi
Başlık çevirisi yok
HEDAYAT MONTAKHAB
- Petrol ihraç eden ülkelerin dış ticaret hadlerindeki değişmelerin gelir etkisi: Azerbaycan örneği
Income effect of changes in terms of trade of the petroleum exporting countries; Azerbaijan example
NAMİG HUSEYNOV
- Petrol fiyatları, döviz kuru ve Rusya ekonomisi
Oil prices, exchange rate and Russia's economy
LEVENT GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
EkonometriAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NÜKHET DOĞAN
- ЕВРАЗИЯ ЭКОНОМИКАЛЫК БИРЛИГИ: КЫРГЫЗСТАН МИСАЛЫНДА
Avrasya Ekonomik Birliği: Kırgızistan örneği / The Eurasian Economic Union: The Case Of Kyrgyzstan
ŞAMİL BALCI
Doktora
Kırgızca
2024
EkonomiKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CUSUPCAN PİRİMBAYEV