Ergenlerde sapkın davranışın yordayıcıları: Algılanan ebeveyn akademik başarı baskısı ve başa çıkma stratejileri
Predictors of deviant behaviour in adolescents: Perceived parental academic achievement pressure and coping strategies
- Tez No: 997509
- Danışmanlar: PROF. DR. RAMİN ALİYEV
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Baş etme stratejileri, Ebeveyn başarı baskısı, Ergenler, Lise öğrencileri, Problem davranış, Sapmış davranış, Coping strategies, Parental achievement pressure, Adolescents, High schools students, Problem behavior, Deviant behaviour
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma kapsamında algılanan ebeveyn akademik başarı baskısı ve başa çıkma stratejilerinin ergenlerde sapkın davranışı yordama düzeyi incelenmiştir. Araştırma örneklemini 2024-2025 eğitim öğretim yılında Gaziantep'teki çeşitli liselerde öğrenimine devam eden 606 öğrenci oluşturmuştur. Çalışmada Suç Davranışı Ölçeği, Algılanan Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı Ölçeği ve Ergenler İçin Başa Çıkma Ölçeği kullanılmıştır. Sapkın davranış, algılanan ebeveyn akademik başarı baskısı ve başa çıkma stratejilerinin cinsiyet, disiplin cezası alma ve sanat/spor dalıyla ilgilenme değişkenlerine göre farklılaşmasını incelemek amacıyla İlişkisiz Ölçümler İçin T Testi; sınıf düzeyi, anne-baba birliktelik durumu, aile yapısı, aile ile aynı ortamda bulunma sıklığı, anne-baba eğitim durumu, gelir düzeyi ve günlük uyku süresine göre farklılaşmasını incelemek amacıyla İlişkisiz Örneklemler İçin Tek Faktörlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Sapkın davranış ile psikolojik baskı arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı, sapkın davranış ile aktif başa çıkma arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı, sapkın davranış ile olumsuz başa çıkma arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Öte yandan psikolojik baskı ile aktif başa çıkma arasında anlamlı ilişki tespit edilmezken psikolojik baskı ile olumsuz başa çıkma arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Aktif başa çıkma ile olumsuz başa çıkma arasında anlamlı ilişki tespit edilmemiştir. Cinsiyet, disiplin cezası alma, sanat/sporla ilgilenme, günlük uyku süresi, psikolojik baskı, aktif başa çıkma ve olumsuz başa çıkma değişkenlerinin sapkın davranışı yordama düzeyini belirlemek için Hiyerarşik Regresyon Analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda bu değişkenlerin birlikte sapkın davranışın yaklaşık %15'ini açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulguların yanı sıra sapkın davranış, algılanan ebeveyn akademik başarı baskısı, aktif başa çıkma, olumsuz başa çıkma ve kaçınan başa çıkma puanlarının çeşitli demografik değişkenler açısından farklılaştığı görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study examined the predictive value of perceived parental academic achievement pressure and coping strategies on deviant behavior in adolescents. The research sample consisted of 606 students studying in various high schools in Gaziantep in the 2024-2025 academic year. The Criminal Behavior Scale, the Perceived Parental Academic Achievement Pressure Scale, and the Coping Scale for Adolescents were used in the study. T-Test for Unrelated Measures was used to examine the differences in deviant behavior, perceived parental academic achievement pressure, and coping strategies according to the variables of gender, receiving disciplinary punishment, and involvement in arts/sports; Single Factor Analysis of Variance (ANOVA) for Unrelated Samples was used to examine the differences according to grade level, parental togetherness, family structure, frequency of spending time in the same environment with the family, parental educational status, income level and daily sleep duration. It was observed that there was a positive and low level significant relationship between deviant behavior and psychological pressure, a negative and low level significant relationship between deviant behavior and active coping, and a positive and low level significant relationship between deviant behavior and negative coping. On the other hand, while no significant relationship was found between psychological pressure and active coping, a positive and low level significant relationship was found between psychological pressure and negative coping. No significant relationship was found between active coping and negative coping. Hierarchical Regression Analysis was used to determine the level of predictive value of deviant behavior by variables such as gender, disciplinary punishment, involvement in arts/sports, daily sleep duration, psychological pressure, active coping and negative coping. As a result of the analysis, it was concluded that these variables together explained approximately 15% of deviant behavior. In addition to these findings, it was observed that deviant behavior, perceived parental academic achievement pressure, active coping, negative coping and avoidant coping scores differed in terms of various demographic variables.
Benzer Tezler
- Ergenlerde risk alma davranışlarında akran ve aile ilişkileri ile problem çözme becerisinin incelenmesi
Investigation of problem solving abilities peer and family relationships on adolescent risk taking behavior
ELİF ŞEKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiEge ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TÜRKAN YILMAZ IRMAK
- Ergenlerde sapkın davranışın nedenleri olarak özdenetim ve aile içi denetim mekanizmalarının analizi
The analysis of the mechanisms of self-control and supervision in family as causes of delinquent behaviour in adolescents
MEHMET CEM TÜRKEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
PsikolojiUludağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERSİN KUŞDİL
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocuklarda dissosiyatif ve diğer belirtilerin ilişkisi
The association of dissociative symptoms and others among children with attention deficiency and hiperactivity disorder
BETÜL GÜL ALIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA AYLA AYSEV
- Kişilik özellikleri ve sapkın davranış arasındaki ilişkinin 13-17 yaş grubu orta öğretim öğrencileri ile çalışılması
A Study on the relationships between personality traits and deviant behaviors in a sample of secondary school students (13-17 years of age)
ŞUAYİP KÜÇÜKBAŞOL
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU