Fen eğitiminde harmanlanmış (hibrit) öğrenme ile ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi
Review of studies on blended (hybrid) learning in science education
- Tez No: 997737
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM ÜMİT YAPICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu sistematik derleme çalışması, 2010-2024 yılları arasında Türkiye'de fen eğitiminde harmanlanmış, hibrit veya karma öğrenme üzerine yayımlanan Türkçe akademik eserlerin mevcut durumunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ulusal Tez Merkezi, üniversite kütüphane katalogları ve Google Akademik arama motoru“fen eğitimi”,“harmanlanmış öğrenme”,“hibrit öğrenme”ve“karma öğrenme”anahtar sözcükleriyle taranmış; tam metnine erişilebilen hakemli makaleler ile lisansüstü tezler kapsam dâhiline alınmıştır. Belirlenen ölçütlere göre yirmi iki makale, on altı yüksek lisans tezi ve dört doktora tezi olmak üzere toplam kırk iki çalışma incelenmiştir. Başlıklarda“harmanlanmış”terimi açık üstünlük sağlamış (n = 32),“hibrit”ve“karma”ifadeleri görece sınırlı kullanılmıştır. Karma desenli araştırmalar %55 ile en yaygın metodolojik yaklaşım olurken nicel desenler %29, nitel desenler %17 oranında temsil edilmiştir. Örneklemler ortaokul öğrencileri (n = 15) ve fen bilgisi öğretmen adayları (n = 15) çevresinde yoğunlaşmış; lise düzeyine odaklanan çalışma bulunmamıştır. Bulgular, harmanlanmış öğrenme uygulamalarının akademik başarı (n = 21) ile tutum, motivasyon ve öz-yeterlik gibi duyuşsal değişkenler (n = 17) üzerinde anlamlı artışlar sağladığını; öğretmen adaylarının teknolojik-pedagojik yeterliklerini (n = 7) ve üst düzey bilişsel becerileri (n = 8) geliştirdiğini göstermektedir. Bununla birlikte 21. yüzyıl becerileri (n = 3) ve büyük ölçekli lise uygulamaları araştırma boşluğu olarak dikkat çekmektedir. Teknik altyapı yetersizlikleri, çevrim içi yük fazlalığı ve tasarım kalitesi bazı çalışmalarda nötr veya olumsuz geribildirimlerle ilişkilendirilmiştir. Çoğu çalışma ölçek, test ve anketlerle nicel veri toplamış; görüşme, gözlem ve doküman analizleri karma desenlerde derinlik sağlamıştır; istatistiksel testler yaygın uygulanmıştır. Gelecek araştırmaların lise kademesi, uzunlamasına tasarımlar ve 21. yüzyıl becerilerine odaklanarak bu boşlukları gidermesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This systematic review charts Turkish-language research on blended, hybrid, or mixed-mode learning in science education published from 2010 to 2024. The National Theses Center, university catalogues, and Google Scholar were searched with the keywords“science education”,“blended learning”,“hybrid learning”, and“mixed learning”. Forty-two full-text works—twenty-two journal articles, sixteen master's theses, and four doctoral dissertations—met the inclusion criteria.“Harmanlanmış”appears in 32 titles, whereas“hibrit”and“karma”together occur in ten. Mixed-method studies predominate (55 %), followed by quantitative (29 %) and qualitative (17 %) designs. Samples cluster in lower-secondary classrooms (15 studies) and pre-service science teacher cohorts (15); high-school contexts are absent. Scales, tests and questionnaires dominate data collection (33 studies), interviews and open-ended forms support 26 studies; parametric statistics feature in 31 analyses, non-parametric in seven. Empirical samples commonly range between 31 and 60 participants, reflecting typical class sizes in Turkish science education research, and only three surveys exceed 250 respondents. Reported outcomes include significant gains in academic achievement (21 studies) and in attitude, motivation, or self-efficacy (17). Additional improvements concern TPACK competences (7) and higher-order cognitive skills (8), whereas only three investigations address twenty-first-century skills—a clear gap. Neutral or negative results are linked to heavy online workload, limited connectivity, and flawed instructional design. Overall, properly balanced face-to-face and online components enhance flexibility and conceptual retention, persistent conceptual growth, yet success hinges on robust technical support and manageable learner workload. Future research should pursue longitudinal designs, high-school populations, multi-level analyses, and comprehensive assessments of twenty-first-century competencies to close evident gaps.
Benzer Tezler
- Hibrit fen eğitiminde argümantasyon uygulamalarının öğrencilerin eleştirel düşünme, başarı ve tutumlarına etkisi
The effects of argumentation applications in hybrid science education on the critical thinking, achievement and attitude of students
MAHFUZ ERCAN
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKE ÇALIŞKAN
- Fen eğitiminde harmanlanmış öğrenme ve sosyal medya destekli öğrenmenin öğrencilerin başarı, motivasyon, tutum ve kendi kendine öğrenme becerilerine etkisi
The effect of blended learning and social media-supported learning on the students' academic achievement, motivation, attitude and self-learning skill in science education
DEVRİM AKGÜNDÜZ
Doktora
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORHAN AKINOĞLU
- Fen eğitiminde harmanlanmış öğrenmenin akademik başarı ve 21. yüzyıl becerilerinin gelişimine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of blended learning in science education on academic achievement and the development of 21st century skills
ÖMER FARUK DİVARCI
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KAYA
- Fen eğitiminde harmanlanmış öğrenmenin akademik başarıya etkisi: Bir meta-analiz çalışması
The effect of blended learning on academic achievement in science education: A meta-analysis study
GİZEM CANBULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimUşak ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH UZUN
- Fen eğitiminde Web 2.0 tabanlı harmanlanmış öğrenme ortamlarının öğrencilerin akademik başarılarına etkisi
The effect of Web 2.0 based blended learning environments in science education on academic success of students
BERRİN YENİÇERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA DOĞRU