Biyomimetik malzemelerin pavilyon mimarisindeki rolü: adaptasyon, sürdürülebilirlik ve gelecek potansiyeli
The role of biomimetic materials in pavilion architecture: adaptation, sustainability and future potential
- Tez No: 997860
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR YAKIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Biyomimetik materyaller, Biyomimetik yaklaşım, Pavilon, Sürdürülebilir tasarım, Biomimetic materials, Biomimetic approach, Pavillion, Sustainable design
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mimarlık disiplini, günümüzde yalnızca estetik ve işlevsel gereksinimlere yanıt veren çözümler üretmekle sınırlı kalmamakta; sürdürülebilirlik, esneklik, çevresel adaptasyon ve malzeme döngüselliği gibi çok boyutlu tasarım parametreleri doğrultusunda yeniden tanımlanmaktadır. Bu dönüşüm, yapı malzemelerinin yalnızca teknik performans ölçütleri üzerinden değerlendirilmesinin yetersiz kaldığını; çevresel etkiler, yaşam döngüsü performansı, kullanıcı deneyimi ve değişken koşullara uyum kapasitesi gibi ek kriterlerin de tasarım sürecine entegre edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Geleneksel malzeme yaklaşımlarının bu çok katmanlı gereksinimleri karşılamada sınırlı kalması, doğadaki canlıların çevresel uyaranlara karşı geliştirdiği tepkisel ve uyarlanabilir davranışlardan ilham alan biyomimetik malzemeleri çağdaş mimarlıkta önemli bir araştırma alanı haline getirmiştir. Bu çalışma, biyomimetik malzemelerin esneklik, adaptasyon ve dönüşebilirlik potansiyelini pavilyon tipolojisi üzerinden incelemektedir. Pavilyonlar; kısa ömürlü, deneysel ve modüler yapıları sayesinde biyomimetik malzeme teknolojilerinin mimari ölçekte test edilmesine olanak tanıyan uygun bir araştırma ortamı sunmakta; bu yönleriyle malzeme davranışının mekansal organizasyon, yapının kabuğu–strüktür ilişkisi ve çevresel etkileşim üzerindeki etkilerini görünür kılmaktadır. Çalışma kapsamında şekil değiştiren malzemeler ile biyokompozit esaslı malzemeler ele alınmış; literatür taraması, vaka incelemeleri ve vaka incelemelerine dayalı değerlendirme yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, biyomimetik malzemelerin pavilyon mimarisinde strüktürel esneklik, çevresel adaptasyon, düşük enerji tüketimi, yeniden kullanım olanakları ve kullanıcı konforu açısından önemli katkılar sunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, iklimsel koşullar, ölçeklenebilirlik, üretim süreçleri ve uzun ömürlülük gibi sınırlılıkların, bu tür malzemelerin mimari uygulamalara entegrasyon sürecinde dikkate alınması gereken belirleyici faktörler olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, biyomimetik malzemelerin pavilyon mimarisinde hem teknik hem de kavramsal düzeyde yenilikçi bir potansiyel taşıdığı; pavilyon tipolojisinin ise bu malzemelerin test edilmesi, geliştirilmesi ve mimari tasarıma entegrasyonu açısından verimli bir araştırma alanı sunduğu görülmektedir. Bu bağlamda çalışma, biyomimetik yaklaşımların mimarlık disiplininde daha çevre odaklı, adaptif ve geleceğe yönelik tasarım modellerinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğine ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The discipline of architecture is no longer confined to producing solutions that merely respond to aesthetic and functional requirements; rather, it is being redefined through multidimensional design parameters such as sustainability, flexibility, environmental adaptation, and material circularity. This transformation reveals that evaluating building materials solely based on technical performance criteria is insufficient, and that additional parameters including environmental impact, life-cycle performance, user experience, and the capacity to adapt to changing conditions must be integrated into the design process. The limitations of conventional material approaches in addressing these layered requirements have rendered biomimetic materials, inspired by the responsive and adaptive behaviors developed by living organisms in reaction to environmental stimuli, a significant field of research within contemporary architecture. This study examines the potential of biomimetic materials in terms of flexibility, adaptability, and transformability through the pavilion typology. Due to their short life span, experimental nature, and modular configurations, pavilions provide an appropriate research environment for testing biomimetic material technologies at the architectural scale. In this regard, they make visible the effects of material behavior on spatial organization, the relationship between the building envelope and structure, and environmental interaction. Within the scope of the study, shape-changing materials and biocomposite-based materials are investigated, employing literature review, case studies, and evaluation methods based on case analyses. The findings indicate that biomimetic materials offer significant contributions to pavilion architecture in terms of structural flexibility, environmental adaptation, low energy consumption, reuse potential, and user comfort. However, it is also determined that factors such as climatic conditions, scalability, production processes, and long-term durability constitute critical limitations that must be carefully considered in the integration of these materials into architectural applications.In conclusion, biomimetic materials demonstrate an innovative potential in pavilion architecture at both technical and conceptual levels, while the pavilion typology emerges as a productive research field for the testing, development, and integration of these materials into architectural design. In this context, the study contributes to the development of more environmentally oriented, adaptive, and future-focused design models within the discipline of architecture.
Benzer Tezler
- Biyomimetik yöntemle yeni nesil dental restoratif malzemelerin üretimi
Production of novel dental restorative materials by using biomimetic technique
AYSU AYDINOĞLU
Doktora
Türkçe
2016
Diş HekimliğiYıldız Teknik ÜniversitesiBiyomühendislik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AFİFE BİNNAZ HAZAR
- Kimyasal ve biyomimetik yöntemle sentezlenmiş hidroksiapatit tozlarının karakterizasyonu ve sinterlenebilirlik özelliklerinin incelenmesi
Characterization and investigation of sintering behaviour of hydroxyapatite powder synthsized by chemical and biomımetıi techniques
TÜRKAY YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Metalurji MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ UZUNSOY
- Biyomimetik poröz dental implant tasarımı, in vitro değerlendirilmesi
Biommimetic porous dental implant design, in vitro evaluation
CEM TAZE
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiKırıkkale ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZKAN ÖZGÜL
- Biyomimetik ve tersine mühendislik yöntemleriyle küçük ölçekli, yatay eksenli rüzgar türbini kanat tasarımı
Small scale, horizontal axis wind turbine blade design; by using biomimetics and reverse engineering methods
BARIŞ ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
İnşaat MühendisliğiEskişehir Osmangazi Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN SELİM ŞENGEL
- Biyomimetik cephelerde gün ışığı kontrolü
Daylight control in biomimetic facades
BERFİN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT TURGAY ARPACIOĞLU