Yapı müteahhitlerinin gözüyle otantik liderliği anlamak: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremi örneği
Understanding authentic leadership from the perspective of construction contractors: The case of the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquake
- Tez No: 998085
- Danışmanlar: PROF. DR. AKİF TABAK, DOÇ. DR. BÜLENT AKKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Otantik liderlik, Authentic leadership
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Liderlik, toplulukların gelişiminde önemli bir kavram olup kriz ve afet dönemlerinde bu önemi daha hayati ve kritik bir role bürünmektedir. Etik değerlere bağlılık, içsel tutarlılık ve toplumsal sorumluluk bilinciyle öne çıkan otantik liderlik ise özellikle 20. yüzyılda iş dünyasında yaşanan krizler sonrasında önem kazanan bir liderlik yaklaşımı olmuştur. 6 Şubat 2023 tarihindeki Kahramanmaraş depremini kapsayan 11 ilde aynı bölgesel koşullarda bazı yapıların yıkıldığı görülmekle birlikte bazı yapıların ayakta kalması, teknik yeterlilik kadar yapıların müteahhitlerinin liderlik anlayışının da sorgulanmasının önemini ortaya koymuştur. Bu çalışma, depreme dayanıklı yapılar inşa eden müteahhitlerin liderlik davranışlarını otantik liderlik kuramı çerçevesinde anlamayı ve bu bağlamda, otantik liderliğin deprem sonrası tabiatın yarattığı doğal bir ortamda nasıl tezahür ettiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiştir. İlk aşamada, Web of Science veri tabanında 2000–2020 yılları arasında otantik liderlik alanında yayımlanan çalışmalar VOSviewer aracılığıyla analiz edilerek literatürde öne çıkan kavramlar ve temalar belirlenmiştir. Karma yöntemin nitel bileşeni derinlemesine görüşmelerle yürütülmüştür. Zoom üzerinden beş müteahhit ile yapılan görüşmeler kayıt altına alınıp deşifre edilerek analize dahil edilmiştir. Yarı yapılandırılmış mülakatlar ile elde edilen verilerin çözümlemesi ve veriler arasında anlamlı temaların ortaya çıkarılabilmesi amacıyla MAXQDA yazılımı kullanılmıştır. İlişkilerde şeffaflık, bilgiyi dengeli değerlendirme, içselleştirilmiş ahlaki perspektif ve öz farkındalık olarak dört başlık altında ortaya çıkarılan temalar Walumbwa ve arkadaşlarının (2008) geliştirdiği Otantik Liderlik Ölçeği (Authentic Leadership Questionnaire – ALQ) temelinde yapılandırılmıştır. Bu ana temalar, katılımcı ifadeleri doğrultusunda alt temalara ayrılarak kategorileştirilmiştir. Araştırmanın kısıtları arasında, katılımcıların farklı illerde bulunmaları nedeniyle görüşmelerin çevrim içi yürütülmesi, katılımcı sayısının sınırlı olması ve örneklemin yalnızca erkek müteahhitlerden oluşması yer almaktadır. Analiz bulguları, müteahhitlerin liderlik anlayışında teknik bilginin yanı sıra etik değerlerin de belirleyici olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, otantik liderliğin afet sonrası süreçlerde yalnızca yönetsel bir nitelik değil, aynı zamanda toplumsal güven ve etik sorumluluk inşasında kritik bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma bulguları, otantik liderlik yaklaşımının afet öncesi ve sonrası yapılanma süreçlerinde etik sorumluluk ve güven inşası ilkelerini bütüncül bir biçimde bir araya getiren ve modern liderlik literatüründe öne çıkan önemli bir kavram olduğunu göstermektedir. Bulgular, afetlerin yıkıcı etkilerini önlemede liderlik yeterliliklerinin yalnızca teknik bilgi ve kriz yönetimi becerileriyle sınırlı olmadığını; öz farkındalık, bilgiyi dengeli değerlendirme, içselleştirilmiş ahlak ve ilişkilerde şeffaflık gibi boyutların da belirleyici olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Leadership is a fundamental concept in the development of communities and becomes even more critical during periods of crisis and disaster. Authentic leadership, characterized by adherence to ethical values, internal consistency, and a sense of social responsibility, gained prominence particularly after the crises experienced in the business world throughout the 20th century. The fact that some buildings collapsed while others remained standing under the same regional conditions during the earthquakes that struck 11 provinces on 6 February 2023 in Kahramanmaraş highlights the importance of examining not only technical competence but also the leadership approaches of contractors. This study aims to understand the leadership behaviors of contractors who construct earthquake-resistant buildings through the lens of authentic leadership theory and to examine how authentic leadership manifests in the natural post-earthquake environment. A mixed-methods approach was adopted. In the first stage, studies on authentic leadership published between 2000 and 2020 in the Web of Science database were analyzed using VOSviewer to identify prominent concepts and themes in the literature. The qualitative component of the mixed method was conducted through in-depth interviews. Interviews with five contractors were carried out via Zoom, recorded, transcribed, and included in the analysis. MAXQDA software was used to analyze the semi-structured interview data and to identify meaningful themes within the dataset. Four main themes—relational transparency, balanced processing, internalized moral perspective, and self-awareness—were derived and structured based on the Authentic vi Leadership Questionnaire (ALQ) developed by Walumbwa et al. (2008). These overarching themes were further classified into sub-themes according to participant statements. The study has several limitations, including the online nature of the interviews due to participants being located in different provinces, the limited number of participants, and the sample consisting solely of male contractors. The findings indicate that ethical values, alongside technical knowledge, are central to contractors' leadership orientations. The results further demonstrate that authentic leadership is not only a managerial quality in post-disaster contexts but also a critical factor in building social trust and ensuring ethical responsibility. Overall, the study shows that authentic leadership integrates ethical responsibility and trust-building in both pre- and post-disaster construction processes and stands out as an important concept in the modern leadership literature. Additionally, the findings reveal that effective disaster mitigation requires leadership competencies that extend beyond technical expertise and crisis management skills, encompassing self-awareness, balanced information processing, internalized morality, and relational transparency.
Benzer Tezler
- Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yapı denetimi uygulaması ve yeni bir yapı denetimi modeli önerisi
Building audit application in Southeastern Anatolia Region and a new proposal for building audit
MEHMET ŞİRİN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İnşaat MühendisliğiAdıyaman Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT PALA
- Yapı denetim kuruluşunun belirlenmesine yönelik kanunda yapılan değişikliğin yapı denetim sistemine etkisi: Konya ili örneği
The effect of the amendment made in the law on determination of building inspection agency on building inspection system: Konya province example
ORHAN ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkKonya Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZAFER KUYRUKÇU
- İmparatorluktan Cumhuriyete yapı üretimi, sosyal ve iktisadi dönüşümün etkisi
Building production from empire to Republic; impact of social and economic transformation
ZEYNEP GÜNAY
- Construction risk managemet and perceptions of Turkish contractors in international markets
İnşaatlarda risk yönetimi ve Türk Müteahhitlerinin uluslararası pazarlardaki yaklaşımı
RACİ IŞIKDEMİR
- Muğla ilindeki bir konutun enerji kimlik belgesi uygulaması ve konuttaki CO₂ salınımını azaltmaya yönelik çalışma
Application of energy identity certificate of a residence in Muğla province and a study on reducing CO₂ emission in the residence
CEM ÖZŞEKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İnşaat MühendisliğiMaltepe ÜniversitesiYapı Deprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ TOKMAK
