Yapay zekâ, oyun tasarımı ve feminizm perspektifinde sibernetik görsel bir uygulama çalışması
A cybernetic visual practice within the framework of artificial intelligence, game design, and feminist perspectives
- Tez No: 998278
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL BİROL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Güzel Sanatlar, Communication Sciences, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma, yapay zekânın (Artificial Intelligence/AI) oyun tasarımı süreçlerindeki rolünü, feminizm perspektifiyle ele alarak toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik eden bir sibernetik görsel uygulama geliştirmeyi amaçlamaktadır. Günümüzde oyun tasarımında kullanılan yapay zekâ algoritmaları, genellikle tarihsel veri setlerine dayanarak toplumsal cinsiyet yanlılıklarını yeniden üretebilmekte ve cinsiyetçi kalıpları güçlendirebilmektedir. Bu bağlamda, feminist teori doğrultusunda yapay zekânın oyun tasarımında nasıl daha eşitlikçi ve kapsayıcı bir araç olarak kullanılabileceği araştırılmıştır. Yapay zekânın (AI) oyun tasarımı süreçlerindeki rolünü, feminizm perspektifiyle ele alarak toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik eden bir sibernetik görsel uygulama sürecinin detaylandırıldığı ve durum durum çalışması olarak şekillenen bu tez çalışmasında literatür taraması çalışmanın birinci grup verilerini oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde, AI destekli oyunlardan feminizm bakış açısıyla ele alınan dört adet dijital oyun, amaçlı örneklem yöntemiyle seçilip bu oyunlar araştırmacı tarafından ele alınarak oyun süreci deneyimlenmiş, incelenmiş, yorumlanmış ve kullanıcı deneyimleri üzerinden elde edilen verilerle bu temsillerin iyileştirilmesine yönelik stratejiler geliştirilmiştir. Ayrıca, feminist perspektife dayalı bir prototip tasarlanmış ve bu tasarım önerisi, 3 görsel iletişim tasarımı uzmanı ve 3 oyun geliştirme alanında freelancer olarak çalışan kişilere gösterilmiş ve yarı-yapılandırılmış görüşme soruları ile oyun tasarımı hakkındaki görüşleri alınmıştır. Çalışma sonucunda, yapay zekânın yaratıcı süreçlerde toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik edebilecek bir araç olarak kullanılabileceği, ancak bu teknolojinin feminist yaklaşımlarla yeniden yapılandırılmasının kritik önemde olduğu görülmüştür. Çalışma, yapay zekâ ve oyun tasarımı alanında literatüre teorik ve pratik katkılar sağlayacağı, toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen inovatif tasarım süreçleri için bir rehber niteliği taşıyacağı ön görülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to develop a cybernetic visual application that promotes gender equality by examining the role of Artificial Intelligence (AI) in game design processes from a feminist perspective. In contemporary game design, AI algorithms often rely on historical datasets, which can reproduce gender biases and reinforce sexist stereotypes. Within this context, the research explores how AI can be utilized as a more equitable and inclusive tool in game design through the lens of feminist theory. This thesis, structured as a case study, details a cybernetic visual application process that examines the role of Artificial Intelligence (AI) in game design through a feminist lens and aims to promote gender equality. A literature review forms the first set of data for the study. During the research process, four AI-supported digital games were purposefully selected and analyzed from a feminist perspective. These games were experienced, examined, and interpreted by the researcher, and strategies for improving gender representations were developed based on user experience data. Additionally, a prototype was designed based on feminist principles and presented to three visual communication design experts and three freelance game designers. Their opinions on the game design were collected through semi-structured interview questions. The results of the study indicate that artificial intelligence can be utilized as a tool to promote gender equality within creative processes; however, it is critically important that this technology be restructured through feminist approaches. The study is anticipated to offer both theoretical and practical contributions to the literature in the fields of artificial intelligence and game design, and to serve as a guide for innovative design processes that support gender equality.
Benzer Tezler
- Yapay zeka ve insan tasarımının insansı video oyun karakterlerinin oluşumundaki rolü: Görsel iletişim tasarımı öğrencileri ile karşılaştırmalı bir analiz
The role of artificial intelligence and human design in the formation of humanoid video game characters: A comparative analysis with visual communication design students
SELİN SÜDOR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiGörsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSİN KARAMAN
- Yeni nesil oyun arkadaşı: yapay zeka destekli, etkileşimli çocuk oyun ve eğitim teknolojileri üzerine bir görsel tasarım önerisi
New generation game companion: A visual design proposal on artificial intelligence supported, interactive children's game and educational technologies
ÇİĞDEM KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiGrafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ TUNÇ
- Dijital oyun tasarımı süreçlerinde yapay zekâ kullanımı: Türkiye oyun endüstrisi
Use of artificial intelligence in digital game design processes: The Turkish game industry
SERA BÜTÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHADIR UÇAN
- Oyun geliştirmede yapay zekâ destekli etkileşimli hikâye anlatımın rolü ve bir uygulama çalışması
The role of AI-supported interactive storytelling in game development and an applied study
EMRE MUTLU
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2024
Güzel SanatlarAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiMedya Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. ÇİĞDEM DEMİR
- Kim tasarlıyor? Karakter tasarımında yapay zeka kullanımı ve özgünlük sorunu
Who's the designer? The use of artificial intelligence in character design and the question of originality
SEÇİL ÜÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarYaşar ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLARA BALCI
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KAHYAOĞLU