Mindfulness ile düşünce–eylem kaynaşması arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolünün incelenmesi
An examination of the mediating role of cognitive flexibility in the relationship between mindfulness and thought–action fusion
- Tez No: 998409
- Danışmanlar: DR. GÖKHAN ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı bilinçli farkındalık ile düşünce–eylem kaynaşması arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracılık rolünün incelenmesidir. Araştırma, klinik tanısı bulunmayan, yaşları 18–65 arasında değişen ve normal popülasyondan seçilmiş 346 katılımcı ile yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Düşünce–Eylem Kaynaşması Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler korelasyon analizleri ve regresyon temelli analizler ile değerlendirilmiştir. Korelasyon analizleri sonucunda, bilinçli farkındalık ile bilişsel esneklik arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bilinçli farkındalık ile düşünce–eylem kaynaşması toplam puanı arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Buna karşılık, bilişsel esneklik ile düşünce–eylem kaynaşması toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu nedenle, bilinçli farkındalık ile düşünce–eylem kaynaşması arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolüne yönelik aracılık analizi gerçekleştirilememiştir. Gerçekleştirilen regresyon analizleri, bilinçli farkındalık düzeyinin bilişsel esneklik puanlarını anlamlı düzeyde yordadığını göstermiştir. Ayrıca bilinçli farkındalık ve bilişsel esnekliğin birlikte modele dâhil edildiği analizlerde, modelin genel olarak anlamlı olduğu ve düşünce–eylem kaynaşması toplam puanlarındaki varyansın %7,3'ünü açıkladığı belirlenmiştir. Bulgular, bilinçli farkındalığın düşünce–eylem kaynaşmasını anlamlı ve negatif yönde yordadığını; buna karşılık bilişsel esnekliğin düşünce–eylem kaynaşması üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkisinin bulunmadığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, bu çalışma bilinçli farkındalığın düşünce–eylem kaynaşmasının yordanmasında temel bir değişken olduğunu göstermekte; bilişsel esnekliğin bu ilişkide ek bir yordayıcı ya da aracı rol üstlenmediğine işaret etmektedir. Elde edilen bulgular, normal popülasyon örnekleminde bu yapıların birlikte ele alınmasına katkı sunmakta ve gelecekte yapılacak araştırmalar için karşılaştırmalı bir zemin oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the mediating role of cognitive flexibility in the relationship between mindfulness and thought–action fusion. The study was conducted with 346 adult participants aged between 18 and 65 years who reported no clinical diagnosis and were selected from a non-clinical population. Data were collected using the Mindful Attention Awareness Scale, the Cognitive Flexibility Inventory, and the Thought–Action Fusion Scale. The data were analyzed using correlation analyses and regression-based methods. The results of the correlation analyses indicated a significant positive association between mindfulness and cognitive flexibility, as well as a significant negative association between mindfulness and total thought–action fusion scores. However, no significant relationship was found between cognitive flexibility and thought–action fusion. Therefore, mediation analysis was not conducted. Regression analyses revealed that mindfulness significantly predicted cognitive flexibility scores. When mindfulness and cognitive flexibility were included together in the regression model, the overall model was significant and accounted for 7.3% of the variance in thought–action fusion. The findings demonstrated that mindfulness significantly and negatively predicted thought–action fusion, whereas cognitive flexibility did not have a significant predictive effect. Overall, the results suggest that mindfulness is a key predictor of thought–action fusion, while cognitive flexibility does not provide an additional predictive or mediating contribution. These findings contribute to the literature by examining these constructs together in a non-clinical sample and provide a comparative basis for future research.
Benzer Tezler
- Kekemelikte olumsuz düşünce ve inançların yordanmasında bilinçli farkındalık ve psikolojik esnekliğin rolü
The role of mindfulness and psychological flexibility in predicting negative thoughts and beliefs in stuttering
BUSE GÜRHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DilbilimKapadokya ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE YEŞİLLİ PUZELLA
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE AYDIN UYSAL
- The effect of open innovation and strategic leadership on organizational mindfulness
Açık inovasyon ve stratejik liderliğin örgütsel farkındalık üzerindeki etkisi
İBRAHİM BURAK YILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İşletmeİstanbul Okan Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN KOÇER DURMAZ
- Çatışma eylem stilleri ve çözüm odaklı düşünme arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracılık rolü
The mediating role of mindfullness on the relationship between conflict activity styles and solution-focused thinking
KÜBRA KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜMEYRA SOYSAL
- Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) temelli maneviyatla bütünleştirilmiş psikolojik destek programının internet bağımlılığı belirtileri gösteren bireyler üzerindeki etkileri: Bir karma yöntemler araştırması
The effects of an Acceptance and Commitment Therapy (ACT)-based, spiritually integrated psychological support program on individuals showing symptoms of internet addiction: A mixed-methods study
AYŞE GÖKMEN
Doktora
Türkçe
2026
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDÜLKERİM BAHADIR
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ERŞAHİN
- Üstbilişler ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide yaşantısal kaçınma stratejilerinin aracı rolünün incelenmesi
Investigating the mediator role of experiential avoidance strategies in the relationship between metacognitions and psychological symptoms
JÜLİDE CEREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK BAHTİYAR