Özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin aile rol performansları ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between family role performance and quality of life among parents of children with special needs
- Tez No: 998809
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALEV ÜSTÜNDAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Özel Gereksinimli Çocuk, Ebeveyn, Aile Rol Performansı, Yaşam Kalitesi, Child with Special Needs, Parent, Family Role Performance, Quality of Life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerinaile rol performansları ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel ve korelasyonel tarama yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmaya 150 özel gereksinimli çocuğu olan ebeveyn katılmıştır. Araştırma verileri,“Kişisel Bilgi Formu”,“Aile Rol Performansı Ölçeği”ve“Beach Center Aile Yaşam Kalitesi Ölçeği”kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı analizler, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis testleri, Spearman sıra korelasyonu ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin aile rol performansları ile yaşam kalitesi algılarının yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca ebeveynlerin aile rol performansları ile yaşam kalitesi arasında anlamlı, pozitif ve orta düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Dahası, ebeveynlerin yaşam kalitesi algıları, aile rol performansları varyansının yaklaşık %17'sini açıklamaktadır. Bu bulgulara ek olarak kadın ebeveynlerin aile rol performansının erkeklere kıyasla anlamlı bir farklılık gösterdiği, üniversite mezunu ebeveynlerin yaşam kalitesi algılarının anlamlı bir farklılık gösterdiği, çalışmayan ebeveynlerin aile rol performanslarının anlamlı bir farklılık gösterdiği, çocuğa anne ve babanın birlikte bakım vermesi durumunda aile rol performansı ve yaşam kalitesinin anlamlı şekilde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ebeveynin yaşı, medeni durum ve özel gereksinimli kardeş durumu değişkenlerine göre ebeveynlerin aile rol performansı ile yaşam kalitelerinde anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationship between family role performance and quality of life among parents of children with special needs. Descriptive and correlational survey methods, both quantitative research methods, were used in the study. Fifteen parents of children with special needs participated in the research. Data were collected using a“Personal Information Form,”the“Family Role Performance Scale,”and the“Beach Center Family Quality of Life Scale.”Descriptive analyses, Mann-Whitney U tests, Kruskal-Wallis tests, Spearman rank correlation, and regression analysis were used to analyze the data. The results showed that parents of children with special needs had high levels of perception regarding their family role performance and quality of life. Furthermore, a significant, positive, and moderate correlation was found between parents' family role performance and quality of life. Moreover, parents' perceptions of quality of life explained approximately 17% of the variance in family role performance.In addition to these findings, it was determined that female parents showed a significant difference in family role performance compared to male parents, that university graduate parents showed a significant difference in their perceptions of quality of life, that unemployed parents showed a significant difference in their family role performance, and that family role performance and quality of life were significantly higher when both parents provided care for the child. It was determined that there was no significant difference in parents' family role performance and quality of life based on parental age, marital status, and the presence of a sibling with special needs.
Benzer Tezler
- Özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin anne-baba stresi, aile psikolojik sağlamlık ve umut düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between parental stress, family resilience, and hope levels among parents of children with special needs
SELVİ KABLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık Eğitimiİstanbul Ticaret ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRA KEÇECİ
- Özel gereksinimli çocuğu olan ailelerde yaşanan güçlüklerin eşlerin evlilik doyumlarına etkisi
The effects of the hardships experienced by the families with a child having special requirements on the marriage satisfaction of spouses
NİLAY KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sosyal HizmetSağlık Bilimleri ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENVER SİNAN MALKOÇ
- Özel gereksinimli çocuğu olan annelerde ebeveyn stresi ve öncüllerinin incelenmesi
Examination of parental stress and its precursors in mothers with children with special needs
NİSA AZİZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YELİZ KINDAP TEPE
- Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynler ile Tipik gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveynlerin algıladıkları stres düzeyleri, psikolojik dayanıklılıkları ve aile yaşam doyumlarının karşılaştırılması
Comparison of perceived stress levels, psychological resilience and family life satisfaction of parents of children with special needs and parents of typically developing children
SEVGİ ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiToros ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE MERVE KALINLI
- Özel gereksinimli çocuğa sahip göçmen ebeveynlerın Türkiye'deki özel eğitime yönelik görüş ve önerileri
Opinions and suggestions of immigrant parents of children with special needs on special education in Turkey
GÜL HİLAL UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİzmir Demokrasi ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE ÜNLÜ