18-64 yaş arası bireylerde Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği ve DASH Diyet Kalitesi Ölçeğinin değerlendirilmesi
Evaluation of Attitude Scale for Healthy Nutrition and The DASH Diet Quality Scale (DASH-Q) in individuals between the ages of 18-64
- Tez No: 998909
- Danışmanlar: PROF. DR. RECEP ÇIBIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Besin Hijyeni ve Teknolojisi, Food Hygiene and Technology
- Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Sağlık bilgisi-tutum, uygulama, Sağlıklı beslenme, Hypertension, Health knowledge-attitudes, practice, Healthy nutrition
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Besin Hijyeni ve Teknolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Beslenme, bireyin yaşamını sürdürebilmesi, büyüme ve gelişmenin sağlanması, sağlığın korunması ve yaşam kalitesinin artırılması amacıyla gerekli besin ögeleri ve biyoaktif bileşenlerin alınarak vücutta kullanılmasıdır. Sağlıklı beslenme ise yaş, cinsiyet ve fiziksel aktivite düzeyine uygun olacak şekilde enerji ve besin ögelerinin yeterli ve dengeli biçimde tüketilmesini ifade eder. Hipertansiyonun önlenmesi ve kontrol altına alınması amacıyla geliştirilen Hipertansiyonu Durdurmak İçin Diyet Yaklaşımları (DASH) diyeti; meyve, sebze, tam tahıl, az yağlı süt ürünleri, balık, kümes hayvanları, kuruyemiş ve baklagil tüketimini teşvik ederken, doymuş yağ, kolesterol ve sodyum alımını sınırlayan bir beslenme modelidir. DASH diyeti, kan basıncının düşürülmesinin yanı sıra kardiyometabolik risk faktörlerinin iyileştirilmesini hedeflemektedir. Tez çalışmamızda 18-64 yaş arası bireylerin Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) ile DASH Diyet Kalitesi Ölçeği arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın örneklemini 282'si kadın, 112'si erkek 394 katılımcı oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak Tekkurşun Demir, G., Cicioğlu, H.İ., (2019), tarafından geliştirilen“Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği”ve Çetin S.K., (2020) tarafından geliştirilen DASH Diyet Kalitesi Ölçeği (DASH-Q) kullanılmıştır. Çalışmamızda düzenli vitamin-mineral kullanan bireylerin kullanmayanlara göre, sigara kullanmayan bireylerin kullananlara göre ayrıca fiziksel sağlık, mental sağlık ve beslenme durumu değerlendirmesinde olumlu tutum içeren cevaplar veren katılımcıların olumsuz tutum içeren cevaplar veren katılımcılarla kıyaslandığında SBİTÖ ve DASH-Q toplam puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) puanları ile DASH Diyet Kalitesi Ölçeği (DASH-Q) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular, sağlıklı beslenmeye yönelik olumlu tutumların, bireylerin DASH diyetine uyumunu artırarak sağlıklı beslenme davranışlarına dönüştüğünü göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Nutrition is the process of obtaining and utilizing essential nutrients and bioactive components in the body to sustain life, ensure growth and development, maintain health, and improve quality of life. Healthy nutrition refers to the consumption of adequate and balanced amounts of energy and nutrients, appropriate to an individual's age, gender, and physical activity level. The Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) diet, developed to prevent and control hypertension, is a nutritional model that encourages the consumption of fruits, vegetables, whole grains, low-fat dairy products, fish, poultry, nuts, and legumes, while limiting intake of saturated fat, cholesterol, and sodium. The DASH diet aims to improve cardiometabolic risk factors in addition to lowering blood pressure. This thesis aims to examine the relationship between the Healthy Eating Attitude Scale (HEAS) and the DASH Diet Quality Scale in individuals aged 18-64 years. The study population consisted of 394 participants, 282 women and 112 men. The data collection instruments used in the study were the“Attitude Towards Healthy Eating Scale”developed by Tekkurşun Demir, G., Cicioğlu, H.İ., (2019) and the DASH Diet Quality Scale (DASH-Q) developed by Çetin S.K., (2020). Individuals who regularly used vitamin and mineral supplements exhibited statistically significantly higher total scores on both the Healthy Eating Attitude Scale and the DASH-Q compared with non-users. Similarly, non-smokers achieved significantly higher scores than smokers. In addition, participants who reported positive perceptions of their physical health, mental health, and nutritional status demonstrated higher scale scores than those who reported negative perceptions. As a result, a statistically significant and positive relationship was found between The Attitude Scale for Healthy Nutrition (ASHN) scores and DASH Diet Quality Scale (DASH-Q) scores. The findings indicate that positive attitudes toward healthy eating increase individuals adherence to the DASH diet, thereby transforming into healthy eating behaviors.
Benzer Tezler
- Hipotiroid tanısı almış yetişkin bireylerin yeme davranışı ve beslenme durumları ile beden imgesi ve depresyon durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between eating behaviors, nutritional status, body image and depression in adults diagnosed with hypothyroidism
İREM GÜL ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikToros ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ÖZPAK AKKUŞ
- Tip 2 diyabetli bireylerin diyet inflamatuar indeksleri ile sağlıklı beslenme tutumları ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between dietary inflammatory index and healthy eating attitudes and quality of life in individuals with type 2 diabetes
GİZEM BİÇER AY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikLokman Hekim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BARAN
- Yetişkin bireylerin beslenme okuryazarlığı düzeyini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining of factors influencing nutritional literacy levels in adult individuals
HANDE KEDİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP AKÇİL OK
- Tip 2 diyabetli kadınlarda glisemik kontrol ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi: Beslenme ve fiziksel aktivite düzeyi
Determination of factors associated with glycemic control in women with Type 2 diabetes: Nutrition and physical activity level
ÜMMÜHAN ALTUNEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikSelçuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA ÖZAYDIN
- Yetişkin bireylerde hastalık kaygısının akdeniz diyetine uyum ve yeme tutum davranışları üzerine etkisi
The effect of illness anxiety on adherence to the mediterranean diet and eating attitude behaviors in adults
BEYZA ELİF ERBİŞİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÖZDEMİR