Türkiye'de katılım bankacılığı ve geleneksel bankacılık: Karlılık ve risk yönetimi açısından karşılaştırmalı bir analiz
Participation banking and traditional banking in Turkey: A comparative analysis in terms of profitability and risk management
- Tez No: 999070
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN ÖNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bankacılık, Maliye, Banking, Finance
- Anahtar Kelimeler: Finansal performans, Karlılık, Katılım bankacılığı, Risk yönetimi, İslami finans teknikleri, Financial performance, Profitability, Participation banking, Risk management, Islamic finance techniques
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de faaliyet gösteren katılım bankaları ile geleneksel mevduat bankalarının kârlılık ve risk yönetimi perspektifinden karşılaştırmalı bir analizini amaçlamaktadır. Bankacılık sektöründe, finansal hizmetlerin sunulmasında farklı yaklaşımlar benimsenmekte olup, katılım bankaları İslami finans prensiplerine uygun olarak faaliyet gösterirken, mevduat bankaları geleneksel bankacılık modelini takip etmektedir. Bu farklılıklar yalnızca faiz ve kâr payı ayrımı ile sınırlı kalmayıp, fon toplama ve kullandırma yöntemleri, risk paylaşımı, müşteri ilişkileri ve etik ilkeler gibi çok boyutlu unsurları da kapsamaktadır. Araştırmanın ampirik kısmında, 2016-2024 yıllarını kapsayan BDDK ve TKBB verileri kullanılarak katılım ve mevduat bankalarının banka sayısı, şube sayısı, personel sayısı, aktif büyüklük, toplanan ve kullandırılan fonlar, özkaynaklar ve net kârları tablo ve grafikler aracılığıyla analiz edilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, katılım bankalarının özellikle fon toplama ve kullandırma ile operasyonel büyüme açısından sektörde önemli bir yükseliş sergilediği, kârlılık açısından bazı dönemlerde mevduat bankalarına kıyasla daha yüksek performans gösterdiği, risk yönetimi ve sermaye yeterliliği açısından ise mevduat bankalarına yakın bir düzeyde faaliyet gösterdiği tespit edilmektedir. Çalışma, Türkiye'de katılım bankacılığının geleneksel bankacılık karşısındaki konumunu ve ekonomik sistem içerisindeki rolünü ortaya koymakta, kârlılık ve risk yönetimi göstergeleri açısından yapılan karşılaştırmalar ile yatırımcı ve politika yapıcılar için sektörün dinamiklerini değerlendirme imkânı sunmaktadır. Elde edilen bulgular, katılım bankalarının sürdürülebilir büyüme potansiyeli ve finansal performansının, geleneksel bankacılıkla uyumlu biçimde analiz edilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to conduct a comparative analysis of participation banks and conventional deposit banks operating in Turkey from a profitability and risk management perspective. The banking sector adopts different approaches to providing financial services, with participation banks operating in accordance with Islamic finance principles, while deposit banks follow the conventional banking model. These differences are not limited to the distinction between interest and dividends, but also encompass multidimensional elements such as fund collection and disbursement methods, risk sharing, customer relations, and ethical principles. In the empirical part of the study, data from the BRSA and the TKBB covering the years 2016-2024 were used to analyze the number of banks, branches, personnel, asset size, funds collected and disbursed, equity, and net profits of participation and deposit banks through tables and graphs. The evaluations indicate that participation banks have demonstrated significant growth in the sector, particularly in terms of fund collection and disbursement and operational growth. They have also outperformed deposit banks in terms of profitability in some periods, and operate at a level similar to deposit banks in terms of risk management and capital adequacy. The study reveals the position of participation banking in Turkey compared to conventional banking and its role within the economic system. It offers investors and policymakers the opportunity to assess the sector's dynamics through comparisons of profitability and risk management indicators. The findings highlight the importance of analyzing the sustainable growth potential and financial performance of participation banks in a manner consistent with conventional banking.
Benzer Tezler
- Evaluation of bank spread differences between conventional and participation banks
Katılım bankaları ve geleneksel bankalar arasındaki mevduat ve kredi makas farklarının incelenmesi
YAŞAR UĞUR PABUÇCU
- Katılım bankacılığında kar-zarar ortaklığı modellerinin risk yönetimi perspektifinden değerlendirilmesi
Evaluation of profit-loss sharing models in participation banking from a risk management perspective
OKAN CAN AKŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
BankacılıkBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiBankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET EMRE BİBER
- Katılım bankaları ile mevduat bankalarının finansal performanslarının oranlar yoluyla karşılaştırılması
Comparison of financial performance of participation banks and deposit banks by ratios
MUHAMMED SAİD BOSTANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL AYRIÇAY
- Finansal kurum ve araçlar bağlamında Türkiye'de katılım bankacılığı analizi
An analysis of participation banking in Turkey in the context of financial institutions and instruments
SEDA GÜNDÜZ
- A comparative study between conventional and participation banking systems: A case of Turkey
Anlaşmalı ve katılım bankacılığı sistemleri arasında karşılaştırmalı bir çalışma: Türkiye örneği
AHMAD FAHİM OMID
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET SEDAT AYBAR