Üretken yapay zekâ ile oluşturulan eğitsel videoların erişi, bilişsel yük ve kapılma düzeyine etkisi: Bir karma araştırma
The effect of educational videos generated by generative artificial intelligence on achievement, cognitive load, and engagement: A mixed methods study
- Tez No: 999140
- Danışmanlar: PROF. DR. YAVUZ SAMUR, DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP CÖMERT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, üretken yapay zekâ (ÜYZ) ile oluşturulan eğitsel videoların erişi, bilişsel yük ve video kapılma düzeyine etkisini belirlemektir. Karma yöntem deseninin benimsendiği çalışmada, nicel ve nitel veri toplama süreçleri ardışık biçimde yapılandırılmıştır. Nicel aşamada 84 yüksek lisans öğrencisi üç gruba ayrılmış; iki deney grubuna ÜYZ ile oluşturulan farklı türde videolar, kontrol grubuna ise insan anlatımlı video izletilmiştir. Erişi düzeyi akademik bilgi testi ile, bilişsel yük“Bilişsel Yük Ölçeği”ile, kapılma düzeyi ise“Video Kapılma Ölçeği”ile ölçülmüştür. Nitel aşamada, gönüllü katılımcıların görüşleri yapılandırılmış form aracılığıyla toplanmış ve içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Nicel bulgular, ÜYZ ile oluşturulan videoların erişi ve bilişsel yük düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı fark yaratmadığını, ancak ortalama puanlarda deney gruplarının avantajlı olduğunu göstermiştir. Video kapılma açısından da istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamakla birlikte ÜYZ videoları“dikkat”boyutunda daha olumlu değerlendirilmiştir. Nitel bulgular ise katılımcıların ÜYZ videolarını erişilebilir ve ilgi çekici bulduğunu, ancak bazı anlatımları yapay ve yüzeysel olarak değerlendirdiğini ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, ÜYZ'nin yükseköğretim bağlamında etkili olabilmesi için pedagojik tasarımla desteklenmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the effects of generative artificial intelligence (GenAI)-created educational videos on students' academic performance, cognitive load, and video engagement. A sequential explanatory mixed methods design was employed. In the quantitative phase, 84 graduate students were divided into three groups: two experimental groups watched different GenAI-based videos, and the control group watched a human-narrated video. Academic performance was measured using a knowledge test, cognitive load via the Cognitive Load Scale, and engagement with the Video Engagement Scale. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with volunteers and analyzed thematically. Findings revealed no statistically significant differences between groups in academic performance or cognitive load. However, higher average scores in experimental groups suggested potential benefits of GenAI videos. Similarly, while no significant difference was observed in overall engagement, GenAI videos performed better in terms of attention. Qualitative results indicated that participants found GenAI videos accessible and visually appealing, though some described the narration as artificial or lacking emotion. These results highlight that the effectiveness of GenAI videos in higher education depends on thoughtful instructional design. Proper use of visual and audio elements, along with emotionally engaging narration, may enhance learning outcomes.
Benzer Tezler
- Transforming structures into interactive experiences: Generative frameworks
Yapıların etkileşimli deneyimlere dönüştürülmesi: Üretken çerçeve çalışmaları
DUYGU NARDERELİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. SEMA ALAÇAM
- Mimari tasarımda yapay zekâ yaklaşımı: Makine öğrenmesi ile mekân işlevlerinin tanınması ve üretken çekişmeli ağlarla mimari plan üretimi
Artificial intelligence approach in architectural design: Recognition of space functions with machine learning and architectural plan generation with generative adversarial networks
BERFİN YILDIZ
Doktora
Türkçe
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLEN ÇAĞDAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ZİNCİR
- The extent of representation & design rhetoric in AI-generated visual media
Yapay zeka ile oluşturulan görsel medyada temsil ve tasarım retoriğinin kapsamı
YUSUFHAN YILMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Güzel Sanatlarİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüTasarım Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR EMGİN ŞAVK
DOÇ. DR. NİLÜFER TALU
- Plastik sanat eserlerinin yapay zeka aracılığı ile giysi tasarımlarına aktarılması ve Qr kod ile sergilenmesi
The transformation of plastic artworks into fashion design tough artifical intelligence and thei̇r exhibition vi̇a Qr code
MELİKE GİZEM TOKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarAkdeniz ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA BAYRAKTAR
- Üretken yapay zekâ destekli etkileşimli öğretimsel video oluşturma sisteminin tasarlanması, geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi
Design, development, implementation and evaluation of a generative AI-supported interactive instructional video creation system
İSA BİNGÖL
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN KURŞUN