Renal transplant sonrasında post transplant diabetes mellitus gelişen hastaların nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı açısındandeğerlendirilmesi
Assessment of non-alcoholic fatty liver disease in patients with post-transplant diabetes mellitus following renal transplantation
- Tez No: 999370
- Danışmanlar: PROF. DR. UĞUR ÜNLÜTÜRK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Internal diseases, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Post transplant diabetes mellitus, PTDM, Nonalkolik karaciğer hastalığı, NAFLD, mikrovasküler komplikasyonlar, NODAT, New Onset Diabetes After Transplantation, Posttransplant diabetes mellitus, PTDM, NODAT, New Onset Diabetes After Transplantation, Nonalcoholic fatty liver disease, NAFLD, microvascular complications
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son dönem böbrek yetmezliğinde hayat kurtarıcı bir tedavi olan böbrek nakli sayısı hem dünyada hem ülkemizde günden güne artmaktadır. Böbrek nakil hastalarında sağkalımı ve greft sağkalımını etkileyen birçok etken mevcuttur. Post transplant diabetes mellitus da morbiditeye sebep olan önemli sebeplerden biridir. Artan nakil sayısı ile prevalansı da artmaktadır. Diyabet, insülin direnci, obezite gibi metabolik bozukluklara ilişkilendirilen ve günümüzde artış gösteren bir diğer hastalık nonalkolik yağlı karaciğer hastalığıdır. Bu çalışmada klasik diyabete göre çok daha küçük bir grup olan PTDM hastalığının karaciğer yağlanması ile ilişkisinin araştırılması planlanmıştır. Çalışma tek merkezli kesitsel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ve Nefroloji Bilim Dalı'nda izlenen 1987-2022 yılları arasında renal transplant alıcısı olan 772 hasta arasından üç yıldan uzun süredir PTDM tanısı olan 18 hasta ve yaş ve cinsiyete göre eşleştirilmiş 18 kontrol hastası alındı. Çalışmadaki tüm katılımcıların antropometrik ölçümleri yapıldı. Rutin kontrollerindeki biyokimyasal verileri hastane veri sisteminden incelendi. Noninvaziv hepatosteatoz ve fibrozis skorları hesaplandı. NAFLD tanısı için abdomen manyetik rezonans elastografi görüntülemesi yapıldı. Diyabetik nefropati değerlendirmesi için spot idrarda albumin/kreatinin oranı ve GFR hesaplandı. Diyabetik retinopati, fundus fotoğrafı ve optik koherans tomografi (OCT) ile değerlendirildi. Periferik nöropati değerlendirilmesi için hastalara Michigan Nöropati Tarama Sorgusu (MNSI) yapıldı. Nöropati muayenesinde ayakların görünümü, ayak bileği refleksi, vibrasyon hissi değerlendirildi. Hastalara 10 g monofilaman testi yapıldı. PTDM grubunda VKİ ve bel çevresi kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksekti (sırasıyla p=0.009, p<0.001). Mikrovasküler komplikasyon değerlendirmelerinde PTDM ve kontrol grupları arasında fark saptanmadı. PTDM grubunda 7 kişi, kontrol grubunda 1 kişi NAFLD tanısı aldı (p=0.041). Karaciğer parankim sertliği PTDM grubunda 2.44±0.37, kontrol grubunda 2.15±0.35 olarak saptandı (p=0.022). PTDM grubunda 9 kişi inflamasyon, 1 kişi evre 1-2 fibrozis evresinde; kontrol grubunda 1 kişi inflamasyon 1 kişi evre 1-2 fibrozis evresinde bulundu. Sonuç olarak, bu çalışmada PTDM hastalarında NAFLD gelişiminin kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha fazla olduğu bulundu. PTDM'nin kardiyovasküler ve greft sağkalımı açısından morbidite yaratan bir hastalık olması dışında, bu grupta, siroz ve karaciğer yetmezliğine ilerleyebilen NAFLD açısından da risk yaratması dikkat edilmesi gereken bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
Kidney transplantation, which is a life-saving treatment for end-stage renal disease, is steadily increasing both worldwide and in our country. In kidney transplant recipients, numerous problems exist that influence both patient survival and graft survival. Post-transplant diabetes mellitus represents a significant contributor to morbidity, and its prevalence continues to rise in parallel with the growing number of transplant procedures. Currently, another disease associated with metabolic disorders, such as diabetes, insulin resistance, and obesity, and showing an increasing prevalence, is non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD). In this study, we aimed to investigate the association between hepatic steatosis and post-transplant diabetes mellitus (PTDM), which represents a smaller group compared to classical diabetes. This study was conducted as a single-center cross-sectional analysis. From a total of 772 renal transplant recipients monitored between 1987 and 2022 at the Hacettepe University Departments of Internal Medicine, Endocrinology and Metabolism, and Nephrology, 18 patients with a diagnosis of PTDM persisting for more than three years were identified. An additional 18 control patients, matched for age and sex, were also included for comparison. Biochemical data from routine follow-up visits were retrieved from the hospital electronic medical record system. Noninvasive scores for hepatic steatosis and fibrosis were calculated. Abdominal magnetic resonance elastography imaging was performed to establish the diagnosis of NAFLD. Diabetic nephropathy was evaluated by calculating the spot urine albumin-to-creatinine ratio and the estimated glomerular filtration rate (GFR). Assessment of diabetic retinopathy was performed through fundus photography and optical coherence tomography (OCT). Peripheral neuropathy was assessed using the Michigan Neuropathy Screening Instrument (MNSI). The neuropathy examination included evaluation of foot appearance, ankle reflexes, and vibration sensation. Amputation risk was further evaluated with the 10 g monofilament test. In the PTDM group, body mass index and waist circumference were significantly higher than in the control group (p=0.009 and p<0.001, respectively). No significant differences were observed between the groups in terms of microvascular complications. A total of 7 patients in the PTDM group and 1 patient in the control group were diagnosed with NAFLD, and this difference was statistically significant (p=0.041). Hepatic parenchymal stiffness values were also found to be significantly higher in the PTDM group (2.44±0.37) compared with the control group (2.15±0.35) (p=0.022). In the PTDM group, 9 patients were classified as having inflammation and 1 patient as stage 1–2 fibrosis, whereas in the control group, 1 patient had inflammation, and 1 patient was in stage 1–2 fibrosis. In conclusion, present study demonstrated that the development of NAFLD was more frequent in patients with PTDM compared with the control group. While PTDM is already associated with increased morbidity due to its effects on cardiovascular health and graft survival, it further constitutes a risk factor for NAFLD, which has the potential to progress to cirrhosis and end-stage liver disease, highlighting the need for careful clinical consideration.
Benzer Tezler
- Böbrek nakli yapılmış hastalarda prediyabet ve diyabet gelişme sıklığı, risk faktörleri ve tedavisinin araştırılması
The search of the frequency of developing diabetes and prediabetes in kidney transplanted patients , risk factors and the treatment
EMİNE AKKAYA CENGİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN SARI
- Böbrek nakli sonrası çocuk hastalarda glukoz metabolizması ve değişiklikleri
Glucose metabolism and changes after kidney transplantation in pediatric patients
HAYRULLAH MANYAS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. ÖNDER YAVAŞCAN
- Böbrek nakli sonrasında ortaya çıkan metabolik ve immunolojik komplikasyonlar
Immunologic and metabolic complication after kidney transplant
BETÜL GÜLSÜM YAVUZ VEİZİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NefrolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN KEVEN
- Karaciğer nakli sonrasında gelişen kronik böbrek hastalığının metabolik sendrom ve perirenal yağ dokusu ile ilişkisi
The relationship between chronic kidney disease developed after liver transplantation and metabolic syndrome and perirenal fat tissue
SEDA NUR BEYATLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALE GÖKCAN
- Böbrek transplant hastalarında insülin direnci
Insülin resistance in renal transplant patients
ALİ OĞUZ AKGÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
NefrolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BÜLENT ERBAY