Yargı kararları ışığında Türk vergi hukukunda temsil müessesesinin değerlendirilmesi
Evaluation of the institution of representation in Turkish tax law in the light of judicial decisions
- Tez No: 999426
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ALİ SARILI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Kanuni temsilci, Türk vergi hukuku, Legal representative, Turkish tax law
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kamu hizmetlerinin yerine getirilebilmesi açısından vergiler, devletlerin en önemli finansman kaynağıdır. Bu durum vergi alacağının korunmasını ve tahsilinin güvence altına alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle mükelleflerin ve vergi sorumlularının vergisel ödevlerinin kanunun öngördüğü şekilde, tam ve zamanında yerine getirmesi önem arz etmektedir. Ancak vergi mükellefiyeti için kanuni ehliyet şartı bulunmadığından vergisel ödevlerin her zaman asıl mükellefi tarafından yerine getirilmesi mümkün olmamaktadır. Benzer şekilde tüzel kişilerin de vergiye ilişkin ödevlerini bizzat kendileri tarafından yerine getirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle kanun koyucu vergi alacağını güvence altına almak için vergisel ödevlerin yerine getirilmesinden sorumlu kişiler için düzenlemeler öngörmüştür. Bu düzenlemelerden biri kanuni temsil müessesesidir. Kanuni temsilcinin vergisel sorumlulukları 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nda belirlenmiş olmasına rağmen tüzel kişi ve tüzel kişiliği olmayan topluluklar bakımından kanuni temsilci kavramı Türk Medeni Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve ilgili kanunlardan yararlanılarak tespit edilmektedir. Bu nedenle, çalışmada ilk olarak, kanuni temsilci kavramının benzer kavramlardan ayırt edilerek ilgili kanunlarda temsil yetkisine ilişkin hükümler ele alınmıştır. Kanuni temsilcilerin sorumluluklarına ilişkin tarihsel süreç içerisinde yapılan değişiklikler, sorumluluğun hukuki niteliği, kapsamı, sınırı gibi pek çok konuda görüş farklılıklarının oluşmasına neden olmuştur. Bu bakımdan konu; kanuni temsilcinin sorumluluklarına ilişkin doktrindeki yaklaşımlar, yargısal yaklaşımlar ve idari yaklaşımlar bağlamında değerlendirilmiş, seçilmiş ülkelerde temsil müessesine ilişkin uygulamalara yer verilmiştir. Kanuni temsilcinin vergisel sorumluluğuna ilişkin uygulamada karışıklığa sebep olan hususlar tespit edilmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Taxes are the most important source of financing for governments in terms of public service delivery. This situation necessitates the protection of tax receivables and the securing of their collection. Therefore, it is important that taxpayers and tax agents fulfill their tax obligations completely and on time, as required the law. However, since there is no legal capacity requirement for tax liability, it is not always possible for the primary taxpayer to fulfill their obligations. Similarly, it is not possible for legal entities to fulfill their tax obligations themselves. For this reason, the legislator has provided regulations for persons responsible for fulfilling tax obligations to secure tax receivables. One of these regulations is the institution of legal representation. Although the tax liabilities of legal representatives are stipulated in the Tax Procedure Law No. 213, the concept of legal representative in relation to legal entities and non-legal entities is determined by referring to the Turkish Civil Code, the Turkish Code of Obligations, the Turkish Commercial Code, and related laws. Therefore, this study first distinguishes the concept of legal representative from similar concepts and examines the provisions relating to representation authority in the relevant laws. Changes made to the responsibilities of legal representatives throughout history have led to differences of opinion on many issues, such as the legal nature, scope, and limits of responsibility. In this regard, the subject has been evaluated in the context of doctrinal approaches, judicial approaches, and administrative approaches to the responsibilities of legal representatives, and the practices related to the institution of representation in selected countries have been included. Issues causing confusion in practice regarding the tax liability of legal representatives have been identified, and solutions have been proposed.
Benzer Tezler
- Yargı kararları ışığında anonim ve limited şirketlerde kanuni temsilcilerin vergisel sorumluluğu
Tax liability of legal representatives in joint stock and limited company of jurisdictional decisions
ÖMER ALPER KÖROĞLU
- Sermaye şirketlerinin ortakları ile kanunî temsilcilerinin şirketin vergisel borçlarından doğan sorumluluğu: Amerika Birleşik Devletleri ve AB üyesi bazı ülkeler ile karşılaştırmalı bir irdeleme
Liabilities of the shareholders and legal representatives of capital companies due to company's tax debts: A comparative study among Turkey, United States and some EU member states
SONER ALTAŞ
- Delivering Justice: Courts in Late Ottoman Macedonia
Adaleti Tecceli Ettirmek: Geç Osmanlı Makedonyası'nda Mahkemeler
BORCHE NIKOLOV
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2024
Tarihİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAvrupa Birliği İktisadı ve İşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M TALHA ÇİÇEK
- Yargı kararları ışığında Türk vergi hukukunda muvazaa ve peçeleme işlemleri
Collusion and fictitious transactions in the Turkish Tax Law in the light of judicial decisions
AHMET ONARICI
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi uyarınca Türk vergi hukukunda eşitlik ilkesi
The principle of equality in Turkish Tax Law occording to the European Convention on Human Rights
MEHMET EMİN TURAN
