Acil servis, ameliyathane ve yoğun bakım birimlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının psikolojik dayanıklılık ile psikolojik performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between psychological resilience and psychological performance of healthcare professionals working in emergency services, operating rooms and intensive care units
- Tez No: 999486
- Danışmanlar: PROF. DR. ELİF DİKMETAŞ YARDAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Riskli Birim, Psikolojik Dayanıklılık, Psikolojik Performans, Sağlık Yönetimi, High-Risk Units, Psychological Resilience, Psychological Performance, Healthcare Management, Hardiness on psychological, Health management
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, acil servis, ameliyathane ve yoğun bakım birimlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının psikolojik dayanıklılığı ile psikolojik performansı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırmanın evrenini 772 sağlık çalışanı oluşturmuş ve çalışmaya 423 kişi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak sosyo-demografik bilgi formu, Psikolojik dayanıklılık ölçeği ve psikolojik performans ölçeği kullanılmıştır. Veriler IBM AMOS v24 ve R v4.4.1. programları ile analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistikler, normallik testleri, Kruskal-Wallis H testi, Mann-Whitney U testi, Spearman's korelasyon analizleri ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmada psikolojik dayanıklılık ile psikolojik performans arasında pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür (r=446). Dayanıklılığın çalışanların performansını etkilediği tespit edilmiştir. Dayanıklılığı yüksek sağlık çalışanlarının pozitif enerji, zihinsel durum ve kendini kontrol etme puanları daha yüksek, negatif enerji puanları ise daha düşüktür. Cinsiyet ve medeni durum değişkenlerinde anlamlı bir fark bulunmazken, eğitim düzeyi arttıkça dayanıklılık ve pozitif enerji düzeylerinin yükseldiği saptanmıştır. Meslek grupları arasında özellikle hemşirelerin daha yüksek dayanıklılık düzeyine sahip oldukları belirlenmiştir (p<0,001). Görev birimi açısından, acil servis çalışanlarının pozitif enerji (p=0,008) ve zihinsel durum (p=0,003) puanlarının diğer birimlere göre daha düşük; ameliyathane çalışanlarının ise kontrol puanlarının (p=0,002) daha yüksek olduğu görülmüştür. İşini severek yapanların toplam performans (p=0,004), zihinsel durum (p<0,001) ve kendini kontrol etme (p=0,011) puanları daha yüksek, negatif enerji düzeyleri ise daha düşüktür. Korelasyon analizine göre, yaş ilerledikçe zihinsel durum puanları azalırken (r=-0,117), deneyim süresi arttıkça meydan okuma (r=0,125), ve aynı birimde uzun süre çalıştıkça kontrol puanları (r=0,105) yükselmektedir. Sonuç: Bu araştırma, psikolojik dayanıklılığın sağlık çalışanlarının performansı üzerinde doğrudan etkili olduğunu ortaya koymuştur. Dayanıklılığı yüksek çalışanların pozitif psikolojik özellikleri daha güçlü, olumsuz duygusal tepkileri ise daha zayıf olduğu görülmüştür. Bulgular, eğitim düzeyi, meslek, görev birimi ve işini sevme durumunun bu ilişkiyi şekillendirdiğini göstermektedir. Genel olarak psikolojik dayanıklılığın güçlendirilmesi, çalışan refahı, hasta güvenliği ve hizmet kalitesinin artırılması açısından kritik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
Aim: The main objective of this research is to examine the relationship between psychological resilience and psychological performance among healthcare professionals working in emergency departments, operating rooms, and intensive care units. Method: The study population consisted of 772 healthcare workers, and 423 participated in the research. Data were collected using a socio-demographic information form, the psychological resilience scale, and the psychological performance scale. Data analyses were conducted with IBM AMOS v24 and R v4.4.1 software, employing descriptive statistics, normality tests, Kruskal-Wallis H test, Mann-Whitney U test, Spearman's correlation analyses, and regression analyses. Results: The study revealed a positive relationship between psychological resilience and psychological performance (r = .446), indicating that resilience significantly influences employees' performance levels. Healthcare professionals with higher resilience exhibited higher positive energy, better mental state, and stronger self-control, while their negative energy levels were lower. No significant differences were found in terms of gender or marital status; however, psychological resilience and positive energy levels increased as the level of education rose. Among professional groups, nurses demonstrated notably higher resilience levels (p<0,001). Regarding unit-based differences, emergency department employees had lower positive energy (p=0.008) and mental state scores (p=0,003) compared to other units, whereas operating room staff showed higher control scores (p=0,002). Employees who reported enjoying their job had higher total psychological performance (p=0,004), mental state (p<0,001), and self-control scores (p=0,011), along with lower negative energy levels. According to the correlation analysis, mental state scores decreased with age (r = –0.117), while challenge levels increased with years of experience (r = 0.125), and control scores increased with longer tenure in the same unit (r = 0.105). Conclusion: This study demonstrated that psychological resilience has a direct impact on the performance of healthcare professionals. It has been observed that employees with high resilience have stronger positive psychological characteristics and weaker negative emotional reactions. The findings also revealed that education level, profession, work unit, and job satisfaction significantly shaped this relationship. Overall, strengthening psychological resilience is of critical importance for enhancing employee well-being, patient safety, and the quality of healthcare services.
Benzer Tezler
- Riskli birimlerde çalışan sağlık profesyonellerinde üriner inkontinans farkındalığı yaşam kalitesi ve mesane alışkanlıklarının belirlenmesi
Determination of urinary incontinence awareness, quality of life and bladder habits among health professionals working in high-risk units
EBRAR ÇAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN ÇAVUŞOĞLU
- Bir Üniversite Hastanesinde Büro Hizmetlerinde Çalışanların İş Doyum Düzeyleri ve İş Doyumunu Etkileyen Faktörler
At A University Hospital In Office Services Employee Job Satisfaction Level And Factors Affecting Job Satisfaction
GÜLŞAH ŞAKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
HastanelerGazi Üniversitesiİşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA NECMİ İLHAN
- Hemşirelerde merhamet yorgunluğu ve etkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of compassion fatigue and related factors in nurses
FUNDA KOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikMaltepe ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER ERTEN YAMAN
- Depremin psikolojik etkilerinin yaşam doyumu üzerine etkisi: Depreme maruz kalan hemşireler üzerinde bir araştırma
The effect of psychological effects of earthquake on life satisfaction: A study on nurses exposed to earthquake
SULTAN GÖNEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CUMA SUNGUR
- Bir devlet hastanesinde ameliyathane, yoğun bakım ve acil serviste çalışanların güvenliği açısından risklerin belirlenmesi
Identifing the risks to the security of health staff working at operation rooms, emergency services and intensive care units of state owned hospitals
SÜLEYMAN SOUKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Sağlık Kurumları YönetimiDokuz Eylül ÜniversitesiSağlık Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. BAHATTİN TAYLAN
PROF. DR. TONAY İNCEBOZ