Geri Dön

Depresyonun ve intihar davranışının etiyolojisinde apopitozla ilişkili biyomarkerların değerlendirilmesi

Evaluation of apopotosis-related biomarkers in the etiology of depression and suicidal behavior

PDF İndir

  1. Tez No: 999606
  2. Yazar: HÜMEYRA NUR EKİNCİ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ESRA DEMİRCİ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Çocuk ve Ergen, Depresyon, İntihar, Apoptoz, Child and Adolescent, Depression, Suicide, Apoptosis
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

DEPRESYONUN VE İNTİHAR DAVRANIŞININ ETİYOLOJİSİNDE APOPİTOZLA İLİŞKİLİ BİYOMARKERLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Amaç: İntihar, çocuk ve ergen yaş grubunda ölümlerin en sık ikinci nedeni olup önemli bir halk sağlığı sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle, intiharla ilişkili etkenlerin araştırılması büyük önem taşımaktadır. Çeşitli risk faktörleri tanımlanmış olmakla birlikte, majör depresif bozukluk (MDB) bu faktörler arasında öne çıkmaktadır. Ancak, MDB'nin intihara uzanan süreçte rol oynayan biyolojik mekanizmalar hâlâ tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmanın amacı, depresyon tanısı almış bireyler ile intihar girişiminde bulunmuş bireylerden oluşan hasta gruplarında, hücresel yıkımın biyolojik belirteçleri olan Apoptoz proteaz aktive edici faktör 1 (APAF-1), X'e Bağlı Apoptoz İnhibitör Proteini (XIAP), Apoptoz Proteini İnhibitörü (IAP), Bcl-2 Apoptoz Düzenleyici (Bcl-2), Beclin-1, p62, Kaspaz-8, Kaspaz-9, Kaspaz-3, ve Mikrotübül ile İlişkili Protein 1A-1B-Hafif Zinciri 3/ Mikrotübül ile İlişkili Protein 1(LC3/MAP1) serum düzeylerini değerlendirmek, bu düzeyleri sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırmak ve intihar girişimiyle olası ilişkilerini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne Mart 2024 - Ağustos 2025 tarihleri arasında başvuran, 12-18 yaşları arasında, DSM-5 tanı kriterlerine göre depresyon tanısı almış ancak son üç ay içinde intihar girişiminde bulunmamış 38 hasta, DSM-5 tanı kriterlerine göre depresyon tanısı almış ve son üç ay içinde intihar girişiminde bulunmuş 37 hasta ile 39 sağlıklı çocuk ve ergen olmak üzere, toplam 114 gönüllü üç grup hâlinde çalışmaya dâhil edilmiştir. Katılımcılar genel psikiyatrik muayene ile birlikte psikometrik değerlendirme için Sosyodemografik ve Klinik Bilgi Veri Formu, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği, Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği, Kısaltılmış Duygu Dışavurum Ölçeği, İntihar Olasılığı Ölçeği ve Barratt Dürtüsellik ölçekleri verilmiştir. Ayrıca tüm veri grubundaki çocuk ve ergenlerden kan örneği alınmış ve serum APAF-1, Beclin-1, p62, Kaspaz-8, Kaspaz-9, Kaspaz-3, XIAP, Bcl-2, IAP, LC3/MAP1 ölçümü yapılmıştır. Bulgular: MDB'nin en güçlü iki öngörücüsü, Beck Umutsuzluk ve Beck Anksiyete ölçek puanlarındaki artış olarak belirlenmiştir. Gruplar arasındaki ikili karşılaştırmalar sonucunda, intihar ve depresyon grupları karşılaştırıldığında APAF1, IAP, Bcl-2, Beclin-1, Kaspaz-9 ve p62 düzeylerinin depresyon grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (sırasıyla p=0,039; p=0,005; p=0,048; p=0,005; p=0,022). Benzer şekilde, depresyon ve kontrol grupları karşılaştırıldığında APAF1, Beclin-1, Kaspaz-9 ve p62 düzeylerinin depresyon grubunda anlamlı biçimde arttığı görülmüştür (sırasıyla p=0,046; p=0,032; p=0,006; p=0,014). MANOVA analizlerinde gruplar arasında yaş, ilaç kullanımı ve sigara kullanımının etkileri kontrol edildiğinde, Kaspaz-9 düzeyinin yalnızca depresyon grubunda, intihar grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğu; ancak kontrol grubuyla arasındaki farkın anlamlılığını kaybettiği saptanmıştır. İntiharın biyolojik yordayıcıları değerlendirildiğinde ise Beclin-1 (p=0,21) ve Kaspaz-9 (p=0,26) düzeylerinin düşük olmasının anlamlı bir yordayıcı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Sonuç: İntihar ve depresyon grupları karşılaştırıldığında APAF1, IAP, Bcl-2, Beclin-1, Kaspaz-9 ve p62 düzeylerinin depresyon grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek bulunması, depresyon ve intiharın biyolojik temellerinin kısmen farklı mekanizmalarla ilişkili olabileceğini; intihar davranışının yalnızca depresyonun bir sonucu olmadığını, kendine özgü biyolojik süreçler içerdiğini düşündürmektedir. Bu bulgular, depresyon ve intihar davranışının patofizyolojisi ile gelecekteki tedavi yaklaşımları hakkında daha aydınlatıcı veriler sunabilir. Ancak, elde edilen sonuçların desteklenmesi için daha geniş örneklemli ve kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Özet (Çeviri)

EVALUATION OF APOPOTOSIS-RELATED BIOMARKERS IN THE ETIOLOGY OF DEPRESSION AND SUICIDAL BEHAVIOR ABSTRACT Objective: Suicide is the second leading cause of death in the child and adolescent age group, presenting as a significant public health issue. Therefore, investigating the factors associated with suicide is of great importance. Although various risk factors have been identified, Major Depressive Disorder (MDD) stands out among these factors. However, the biological mechanisms involved in the process leading from MDD to suicide are still not fully elucidated. The aim of this study is to evaluate the serum levels of Apoptotic Protease Activating Factor 1 (APAF-1), X-linked Inhibitor of Apoptosis Protein (XIAP), Inhibitor of Apoptosis Protein (IAP), B-cell lymphoma 2 Apoptosis Regulator (Bcl-2), Beclin-1, p62, Caspase-8, Caspase-9, Caspase-3, and Microtubule-Associated Protein 1A/1B-Light Chain 3 (LC3/MAP1) — which are biological markers of cellular destruction — in patient groups consisting of individuals diagnosed with depression and those who have attempted suicide, to compare these levels with a healthy control group, and to reveal their possible associations with suicide attempts. Materials and Methods: A total of 114 volunteers aged between 12–18 years, including 38 patients diagnosed with depression according to DSM-5 diagnostic criteria but who had not attempted suicide within the past three months, 37 patients diagnosed with depression who had attempted suicide within the past three months, and 39 healthy children and adolescents, were included in the study in three groups. These participants were recruited from the Child and Adolescent Psychiatry Outpatient Clinic of Erciyes University Faculty of Medicine Hospital between March 2024 and August 2025. In addition to general psychiatric examination, the following psychometric assessments were administered: Sociodemographic and Clinical Data Form, Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Inventory, Beck Hopelessness Scale, Beck Scale for Suicidal Ideation, Shortened Emotional Expressivity Scale, Suicide Probability Scale, and the Barratt Impulsiveness Scale. Blood samples were also collected from all participants in the study, and serum levels of APAF-1, Beclin-1, p62, Caspase-8, Caspase-9, Caspase-3, XIAP, Bcl-2, IAP, and LC3/MAP1 were measured. Results: The two strongest predictors of MDD were determined to be increased scores on the Beck Hopelessness and Beck Anxiety Scales. As a result of pairwise comparisons between groups, it was found that levels of APAF1, IAP, Bcl-2, Beclin-1, Caspase-9, and p62 were significantly higher in the depression group compared to the suicide group (p = 0.039; p = 0.005; p = 0.048; p = 0.005; p = 0.022, respectively). Similarly, when comparing the depression group to the control group, APAF1, Beclin-1, Caspase-9, and p62 levels were found to be significantly elevated in the depression group (p = 0.046; p = 0.032; p = 0.006; p = 0.014, respectively). In the MANOVA analyses, when the effects of age, medication use, and smoking were controlled among the groups, it was determined that Caspase-9 levels were significantly higher only in the depression group compared to the suicide group, but the difference with the control group lost its significance. When evaluating the biological predictors of suicide, it was found that lower levels of Beclin-1 (p = 0.21) and Caspase-9 (p = 0.26) had a significant predictive effect. Conclusion: The finding that levels of APAF1, IAP, Bcl-2, Beclin-1, Caspase-9, and p62 were significantly higher in the depression group compared to the suicide group suggests that the biological underpinnings of depression and suicide may be related to partially distinct mechanisms; and that suicidal behavior is not merely a consequence of depression but involves unique biological processes. These findings may provide more enlightening data on the pathophysiology of depression and suicidal behavior, as well as on future treatment approaches. However, broader-sampled and more comprehensive studies are needed to support these results.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1007797

    Kendine zarar verme davranışı olan ergenlerde MAO-A geni, miR-132-3p ve miR-330-3p etkinliğinin araştırılması

    Investigation of MAO-A Gene, miR-132-3p, andmiR-330-3p Activity in adolescents with non-suicidal self-injury

    RAZİYE ÜLKÜ KICALI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriSağlık Bakanlığı

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NİLFER ŞAHİN

  2. Tez No

    882821

    Depresif bozukluk hastalarında antidepresan tedavisinin serum nörofilament hafif zincir düzeylerine etkisinin ve anhedoni ve suisidalite ile serum nörofilament hafif zincir düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the effect of antidepressant treatment on serum neurofilament light chain ​​levels in patients with depressive disorder and the relationship between anhedonia and suicidality and serum neurofilament light chain ​​levels

    ELİF ÖZTÜRK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Psikiyatriİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET EMRAH KARADERE

  3. Tez No

    307171

    Depresyonu olan ergenlerde intihar düşüncesini etkileyen sosyal, emosyonel ve kognitif faktörlerin araştırılması

    The evaluation of social, emotional and cognitive factors effecting suicidal idea in adolescents with depression

    NUSRET SOYLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıUludağ Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. YEŞİM TANELİ

  4. Tez No

    508119

    Özkıyım girişiminde bulunmuş ve bulunmamış olan major depresif bozukluk tanılı hastaların intihar düşüncesi, kaygı, umutsuzluk ve işlevsellik düzeyleri açılarından karşılaştırılması

    Compari̇son of pati̇ents wi̇th a di̇agnosi̇s of major depressi̇ve di̇sorder wi̇th or wi̇thout hi̇story of sui̇ci̇dal behavi̇our i̇n terms of sui̇ci̇dal i̇deati̇on, anxi̇ety, hopelessness and functi̇onali̇ty levels

    HİLAL KALE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    PsikiyatriUludağ Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SALİH SAYGIN EKER

  5. Tez No

    193454

    Bir psikiyatri hastanesinde tedavi gören şizofrenili hastalarda intihar düşüncesi: pozitif, negatif belirtiler ve depresyon ile ilişkisi

    Suicide ideation in schizophrenic patients taking treatment in a psychiatry hospital: it's relation with positive symptoms and depression

    ZEYNEP TEKİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    PsikolojiKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Sağlık Psikolojisi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ÇİÇEK HOCAOĞLU

Geri Dön