36–72 aylık çocukların problemli teknoloji kullanım düzeyleri ve ebeveynlerin medya aracılık rollerinin incelenmesi
Investigation of problematic technology use levels in children aged 36–72 months and the media mediation roles of parents
- Tez No: 999813
- Danışmanlar: PROF. DR. REMZİYE CEYLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dijital ebeveynlik, Teknoloji, Teknolojik bağımlılık, Digital parenting, Technology, Technological dependence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşamın erken yıllarında teknoloji kullanımı, sağladığı gelişimsel yararların yanı sıra çeşitli riskleri de beraberinde getirmektedir. Bu süreçte ebeveynlerin medya aracılık stratejileri, çocukların teknoloji kullanım alışkanlıklarının şekillenmesinde temel bir belirleyicidir. Bu araştırmada, 36–72 aylık çocukların problemli teknoloji kullanım düzeyleri ile ebeveynlerin medya aracılık rollerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline uygun olarak yürütülmüştür. Çalışma grubu, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemiyle oluşturulmuştur. Örneklem grubunu, 2024–2025 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı 11 okul öncesi eğitimi kurumuna devam eden 36–72 aylık çocuklar ve onların ebeveynlerinden oluşan toplam 350 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, katılımcılar tarafından doldurulan; araştırmacı tarafından geliştirilen“Demografik Genel Bilgi Formu,”Konca vd. (2022) tarafından geliştirilen“Çocuklar İçin Problemli Teknoloji Kullanımı Ölçeği”ve Şen vd. (2020) tarafından geliştirilen“Erken Çocukluk Ebeveyn Medya Aracılık Ölçeği”aracılığıyla elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25 programı kullanılarak öncelikle uç değer ve normallik incelemeleri yapılmış; elde edilen veriler betimsel istatistikler ile uygun parametrik ve parametrik olmayan testler kullanılarak analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde korelasyon analizi, yordayıcı etkilerin incelenmesinde ise regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmada, katılımcı çocukların problemli teknoloji kullanım düzeylerinin düşük-orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Yapılan analizler sonucunda; çocukların problemli teknoloji kullanım düzeyleri ile ebeveynlerin öğrenim durumu, ailedeki çocuk sayısı, aileyle birlikte geçirilen süre, çocukların yaş grubu, çocukların doğum sırası, çocukların günlük teknolojik cihaz kullanım süresi ve çocukların teknolojik cihaz kullanım şekline (birlikte/yalnız) göre anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur. Ayrıca ebeveynlerin medya aracılık düzeyleri ile ebeveynin yaşı, ebeveynin öğrenim durumu, ebeveynin günlük çalışma süresi, gelir düzeyi, ailedeki çocuk sayısı, aileyle birlikte geçirilen süre, çocuğun doğum sırası, çocuğun günlük teknolojik cihaz kullanım süresi ve çocuğun teknolojik cihaz kullanım şekline (birlikte/yalnız) göre anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Bunların yanında korelasyon analizi sonucuna göre, ebeveynlerin genel medya aracılık düzeyi ile çocukların problemli teknoloji kullanım düzeyleri arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki vardır. Regresyon analizi sonuçları, ebeveyn medya aracılık rollerinin çocukların problemli teknoloji kullanım düzeylerindeki toplam varyansın %13,4'ünü açıkladığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
While technology use in early childhood offers various developmental benefits, it also brings along several risks. In this process, parental mediation strategies are identified as a fundamental determinant in shaping children's technology usage habits. The aim of this study was to investigate the problematic technology use levels of children aged 36–72 months and the media mediation roles of their parents. The study was conducted using a quantitative research method based on the relational survey model. The study group was formed using a non-random convenience sampling method. The study group consists of 350 volunteer participants, including children aged 36–72 months and their parents, enrolled in 11 preschool education institutions affiliated with the Ministry of National Education in Istanbul during the 2024–2025 academic year. Data were obtained through the Demographic Information Form developed by the researcher, the“Problematic Technology Use Scale for Young Children”developed by Konca et al. (2022), and the“Early Childhood Parental Media Mediation Scale”developed by Şen et al. (2020). Data analysis was carried out using SPSS 25. Outlier and normality analyses were conducted first, followed by descriptive statistics and appropriate parametric and non-parametric tests. Correlation analysis was used to determine relationships between variables, and regression analysis was used to examine predictive effects. The findings indicated that children's problematic technology use levels were at a low to moderate level. The results indicated significant differences in children's problematic technology use levels according to parents' educational level, number of children in the family, time spent with the family, children's age group, birth order, daily technology use duration, and mode of technology use (with others/alone). In addition, significant differences were found in parental media mediation levels according to parents' age, educational level, daily working hours, income level, number of children in the family, time spent with the family, child's birth order, daily duration of technology use, and mode of technology use. Furthermore, correlation analysis revealed a significant negative relationship between parents' overall level of media mediation and children's problematic technology use levels. Regression analysis results indicated that parental media mediation roles explained 13.4% of the total variance in children's problematic technology use levels.
Benzer Tezler
- Okul öncesi dönem çocuklarının sosyal beceri ve problem davranışları ile teknolojik cihaz kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social skills and problem behaviors of preschool children and their use of technological devices
BÜŞRA GÜLLÜ ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLHAN GÜVEN
- Okul öncesi dönemdeki çocukların problemli teknoloji kullanımı ile davranış problemleri, sosyal beceriler ve duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between problematic technology use and behavioral problems, social skills and emotion regulation skills of preschool children
FEYZA AKGÜR ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR AKOĞLU
- Okul öncesi eğitimi alan 36-72 aylık çocukların COVID-19 pandemisi sürecindeki teknoloji kullanımına yönelik ebeveyn tecrübelerinin incelenmesi
Analysing parents' experiences on the use of technology during the COVID-19 pandemic of 36-72 months-old children with pre-school education
MERVE EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE AKKAYNAK
- Bebek pişik önleyici krem formülasyonu üzerine çalışmalar
Studies on baby diaper rash cream formulations
AHMET ARİF KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eczacılık ve FarmakolojiYeditepe ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLENGÜL DUMAN
YRD. DOÇ. DR. MD. ABDUR ROUF
- Okul öncesi eğitime devam eden çocukların anne istismar potansiyeli ve baba çocuk ilişkisinin problemli davranışlara etkisinin incelenmesi
The effect of mother abuse potential and father-child relationship on problematic behaviors in preschool children
FATMA FERİHA BAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAZIM BİBER