Geri Dön

Hipertansiyon Tanısı Olmayan Erişkinlerde Aile Öyküsünün Farkındalık ve Korunma Tutumlarına Etkisi

Effect of Family History on Awareness and Prevention Attitudes Among Adults Without Hypertension Diagnosis

  1. Tez No: 999856
  2. Yazar: YELKEN BARMANBEK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK, DR. ERKAN GÖKMEN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Farkındalık, Hipertansiyon, Koruma tedbirleri, Awareness, Hypertension, Protection measures
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Hamidiye Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırma, henüz hipertansiyon tanısı almamış 18-65 yaş arası erişkin bireylerde, ailede hipertansiyon öyküsü bulunmasının; hastalığa yönelik farkındalık düzeyleri ve koruyucu sağlık tutumları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem: Gözlemsel, analitik ve kesitsel tipteki bu çalışma, İstanbul ilindeki bir Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı, hekim tarafından konulmuş hipertansiyon tanısı bulunmayan 255 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, yüz yüze görüşme tekniğiyle“Sosyodemografik Bilgi Formu”ve 26 maddelik“Hipertansiyondan Korunma Tutumları Ölçeği (HKTÖ)”kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS 27.0 paket programı ile yapılmış olup, normal dağılım göstermeyen verilerin analizinde Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri ile korelasyon analizleri kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %67,5'ini kadınlar oluşturmaktadır. Grubun HKTÖ toplam puan ortancası 108 (Min: 35-Maks: 130) olarak saptanmış olup, genel korunma tutumlarının yüksek ve olumlu düzeyde olduğu görülmüştür. Kadınların ve üniversite/üzeri eğitim düzeyine sahip bireylerin tutum puanları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların %42,4'ünün birinci derece akrabalarında hipertansiyon tanısı mevcuttur. Ailesinde (özellikle baba veya kardeşte) hipertansiyon öyküsü bulunan bireylerin“Hastalık ve Risk Bilgisi”ile“Ruhsal Durum ve Fiziksel Aktivite”alt boyut puanları, ailesinde hastalık öyküsü bulunmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,05). Düzenli sağlık kontrolüne giden bireylerin HKTÖ puanları, sadece şikayeti olunca hekime başvuranlara göre anlamlı derecede daha yüksektir (p=0,001). Öte yandan, katılımcıların yüksek korunma tutumu puanları ile mevcut sigara ve alkol kullanımları, fiziksel inaktivite durumları ve tuz tüketim alışkanlıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır

Özet (Çeviri)

Objective: This research was conducted to evaluate the impact of a family history of hypertension on awareness levels and preventive health attitudes among adults aged 18-65 who have not been previously diagnosed with hypertension. Materials and Methods: This observational, analytical, and cross-sectional study was carried out with 255 participants registered at a Family Health Center in Istanbul who did not have a physician-diagnosed history of hypertension. Data were collected through face-to-face interviews using a“Sociodemographic Information Form”and the 26-item“Hypertension Prevention Attitudes Scale (HPAS).”Statistical analysis was performed using SPSS 27.0 software. Since the data were not normally distributed, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis H tests, along with correlation analyses, were employed. The level of significance was set at p<0.05. Results: Women constituted 67.5% of the participants. The median total HPAS score was 108 (Min: 35-Max: 130), indicating overall high and positive attitudes toward hypertension prevention. Women and individuals with a university degree or higher demonstrated significantly higher attitude scores (p<0.05). Furthermore, 42.4% of the participants had a first-degree relative with hypertension. Individuals with a paternal or sibling history of hypertension had significantly higher sub-dimension scores in“Disease and Risk Knowledge”and“Mental State and Physical Activity”compared to those without a family history (p<0.05). Participants who underwent regular health check-ups had significantly higher HPAS scores than those who visited a physician only when symptomatic (p=0.001). Conversely, no significant correlation was found between high prevention attitude scores and current smoking/alcohol use, physical inactivity, or salt consumption habits (p>0.05). Conclusion: The presence of a family history (particularly paternal and sibling history), female gender, high education level, and regular physician check- ups were found to positively influence hypertension awareness and prevention attitudes. However, it was observed that high prevention attitudes and disease knowledge do not consistently translate into positive lifestyle changes (actions), 13 revealing a distinct“knowledge-attitude-behavior gap.”Consequently, it is recommended that primary health care services go beyond mere information dissemination and implement active behavior modification programs specifically designed for high-risk groups.

Benzer Tezler

  1. Down Sendromlu çocuk ve adölesanlarda lipid profili, obezite ve metabolik sendrom verileri ve lipid metabolizmasında etkili bazı genlerin polimorfizmleri

    Evaluation of lipid profile, obesity, metabolic syndrome and polymorphisms in lipid metabolism in individuals with Down Syndrome

    YASEMİN ALANAY

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    Genetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DİLEK AKTAŞ

  2. Çocukluk çağı ekzojen obezitesinde metabolik sendrom parametrelerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of metabolic syndrome parameters in childhood eksogen obesity

    NAZMİYE BENGÜ KARAÇAĞLAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. PELİN BİLİR

  3. Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  4. Akut koroner sendromlu genç erişkinlerde vitamin D3 düzeyi ve diğer risk faktörlerinin araştırılması

    The investigation of vitamin D3 and other risk factors in young adult patients with acute coronary syndrome

    EREN GÜÇER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    KardiyolojiMersin Üniversitesi

    Kardiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OBEN DÖVEN

  5. COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19

    KAMIL ZARNISHANOV

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN