Hipertansiyon Tanısı Olmayan Erişkinlerde Aile Öyküsünün Farkındalık ve Korunma Tutumlarına Etkisi
Effect of Family History on Awareness and Prevention Attitudes Among Adults Without Hypertension Diagnosis
- Tez No: 999856
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK, DR. ERKAN GÖKMEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Farkındalık, Hipertansiyon, Koruma tedbirleri, Awareness, Hypertension, Protection measures
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, henüz hipertansiyon tanısı almamış 18-65 yaş arası erişkin bireylerde, ailede hipertansiyon öyküsü bulunmasının; hastalığa yönelik farkındalık düzeyleri ve koruyucu sağlık tutumları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem: Gözlemsel, analitik ve kesitsel tipteki bu çalışma, İstanbul ilindeki bir Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı, hekim tarafından konulmuş hipertansiyon tanısı bulunmayan 255 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, yüz yüze görüşme tekniğiyle“Sosyodemografik Bilgi Formu”ve 26 maddelik“Hipertansiyondan Korunma Tutumları Ölçeği (HKTÖ)”kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS 27.0 paket programı ile yapılmış olup, normal dağılım göstermeyen verilerin analizinde Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri ile korelasyon analizleri kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %67,5'ini kadınlar oluşturmaktadır. Grubun HKTÖ toplam puan ortancası 108 (Min: 35-Maks: 130) olarak saptanmış olup, genel korunma tutumlarının yüksek ve olumlu düzeyde olduğu görülmüştür. Kadınların ve üniversite/üzeri eğitim düzeyine sahip bireylerin tutum puanları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların %42,4'ünün birinci derece akrabalarında hipertansiyon tanısı mevcuttur. Ailesinde (özellikle baba veya kardeşte) hipertansiyon öyküsü bulunan bireylerin“Hastalık ve Risk Bilgisi”ile“Ruhsal Durum ve Fiziksel Aktivite”alt boyut puanları, ailesinde hastalık öyküsü bulunmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,05). Düzenli sağlık kontrolüne giden bireylerin HKTÖ puanları, sadece şikayeti olunca hekime başvuranlara göre anlamlı derecede daha yüksektir (p=0,001). Öte yandan, katılımcıların yüksek korunma tutumu puanları ile mevcut sigara ve alkol kullanımları, fiziksel inaktivite durumları ve tuz tüketim alışkanlıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır
Özet (Çeviri)
Objective: This research was conducted to evaluate the impact of a family history of hypertension on awareness levels and preventive health attitudes among adults aged 18-65 who have not been previously diagnosed with hypertension. Materials and Methods: This observational, analytical, and cross-sectional study was carried out with 255 participants registered at a Family Health Center in Istanbul who did not have a physician-diagnosed history of hypertension. Data were collected through face-to-face interviews using a“Sociodemographic Information Form”and the 26-item“Hypertension Prevention Attitudes Scale (HPAS).”Statistical analysis was performed using SPSS 27.0 software. Since the data were not normally distributed, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis H tests, along with correlation analyses, were employed. The level of significance was set at p<0.05. Results: Women constituted 67.5% of the participants. The median total HPAS score was 108 (Min: 35-Max: 130), indicating overall high and positive attitudes toward hypertension prevention. Women and individuals with a university degree or higher demonstrated significantly higher attitude scores (p<0.05). Furthermore, 42.4% of the participants had a first-degree relative with hypertension. Individuals with a paternal or sibling history of hypertension had significantly higher sub-dimension scores in“Disease and Risk Knowledge”and“Mental State and Physical Activity”compared to those without a family history (p<0.05). Participants who underwent regular health check-ups had significantly higher HPAS scores than those who visited a physician only when symptomatic (p=0.001). Conversely, no significant correlation was found between high prevention attitude scores and current smoking/alcohol use, physical inactivity, or salt consumption habits (p>0.05). Conclusion: The presence of a family history (particularly paternal and sibling history), female gender, high education level, and regular physician check- ups were found to positively influence hypertension awareness and prevention attitudes. However, it was observed that high prevention attitudes and disease knowledge do not consistently translate into positive lifestyle changes (actions), 13 revealing a distinct“knowledge-attitude-behavior gap.”Consequently, it is recommended that primary health care services go beyond mere information dissemination and implement active behavior modification programs specifically designed for high-risk groups.
Benzer Tezler
- Down Sendromlu çocuk ve adölesanlarda lipid profili, obezite ve metabolik sendrom verileri ve lipid metabolizmasında etkili bazı genlerin polimorfizmleri
Evaluation of lipid profile, obesity, metabolic syndrome and polymorphisms in lipid metabolism in individuals with Down Syndrome
YASEMİN ALANAY
Doktora
Türkçe
2009
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiGenetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK AKTAŞ
- Çocukluk çağı ekzojen obezitesinde metabolik sendrom parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of metabolic syndrome parameters in childhood eksogen obesity
NAZMİYE BENGÜ KARAÇAĞLAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PELİN BİLİR
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Akut koroner sendromlu genç erişkinlerde vitamin D3 düzeyi ve diğer risk faktörlerinin araştırılması
The investigation of vitamin D3 and other risk factors in young adult patients with acute coronary syndrome
EREN GÜÇER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
KardiyolojiMersin ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OBEN DÖVEN
- COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi
Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19
KAMIL ZARNISHANOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN