Üniversite öğrencilerinin kişilik yapısı, bağlanma biçimleri ve çocukluk deneyimlerinin, kadına yönelik şiddet olgusuna ilişkin tutumları üzerindeki yordayıcı rolünün incelenmesi
Examining the predictive role of university students' personality structure, attachment styles, and childhood experiences on their attitudes toward violence against women
- Tez No: 1000412
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM KISAÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Eğitim psikolojisi, Sosyal psikoloji, Education psychology, Social psychology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri, bağlanma biçimleri, çocukluk deneyimleri ve bazı demografik değişkenlerin (cinsiyet, anne ve baba eğitim durumu) kadına yönelik şiddet tutumunu ne düzeyde yordadığını; bu değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkilerin bütüncül bir model içerisinde açıklanıp açıklanamayacağını incelemektir. Araştırma nicel araştırma yöntemi çerçevesinde yürütülmüş, değişkenler arasındaki ilişkiler Yapısal Eşitleme Modellemesi'nin gözlenen değişkenlere yönelik bir alt türü olarak kabul edilen Path Analizi kullanılarak test edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı güz döneminde, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan, 487 kadın, 185 erkek üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; üniversite öğrencilerinin kadına yönelik şiddet tutumlarını ölçmek amacıyla Kadına Yönelik Şiddet Tutum Ölçeği, kişilik özelliklerini değerlendirmek amacıyla HEXACO Kişilik Envanteri, bağlanma stillerini belirlemek amacıyla Erişkin Bağlanma Stilleri Ölçeği ve çocukluk deneyimlerini değerlendirmek amacıyla araştırmacı tarafından tez çalışması kapsamında geliştirilen Yetişkinler için Çocukluk Deneyimleri Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen Yetişkinler için Çocukluk Deneyimleri Ölçeği, dokuz aşamalı bir ölçek geliştirme süreci izlenerek oluşturulmuş; bu süreçte gerçekleştirilen madde ve faktör analizlerine ilişkin bulgular değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, bu araştırma kapsamında elde edilen verilerin çocukluk deneyimlerini temsil eden tek boyutlu bir yapıyı tutarlı ve anlamlı biçimde yansıttığını göstermiştir; nihai olarak 21 maddeden oluşan bir ölçek elde edilmiştir. Bu ölçeklerden elde edilen veriler temel alınarak gerçekleştirilen path (yol) analizi bulguları, kurulan modelin genel uyumunun zayıf olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, modele dahil edilen bazı yolların istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiş; bu kapsamda kadına yönelik şiddet tutumunu yordamada cinsiyetin en güçlü değişken olduğu ve erkeklerin kadınlara kıyasla kadına yönelik şiddeti daha az olumsuz değerlendirdikleri saptanmıştır. Çocukluk deneyimlerinin kadına yönelik şiddet tutumu üzerinde doğrudan bir etkisi bulunmamakla birlikte, bu değişkenin kişilik özellikleri ve bağlanma örüntüleri aracılığıyla dolaylı ve anlamlı etkiler ürettiği belirlenmiştir. Kişilik boyutları incelendiğinde, yalnızca Dürüstlük–Alçakgönüllülük, Duygusallık ve Deneyime Açıklık alt boyutlarının; bağlanma stilleri arasında ise yalnızca kaçınmacı bağlanmanın kadına yönelik şiddet tutumunu anlamlı biçimde yordadığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, kadına yönelik şiddet tutumunun tek boyutlu ya da basit açıklamalarla kavranamayacak derecede karmaşık bir yapı sergilediğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the extent to which university students' personality traits, attachment styles, childhood experiences, and certain demographic variables (gender, mother's education level, and father's education level) predict attitudes toward violence against women, and whether the direct and indirect relationships among these variables can be explained within a comprehensive model. The study was conducted within a quantitative research framework, and the relationships among variables were tested using Path Analysis, which is considered a specific form of Structural Equation Modeling based on observed variables. The study sample consisted of 487 women and 185 men enrolled in the Faculty of Education at Gazi University during the fall semester of the 2024-2025 academic year. Data were collected using the Attitudes Toward Violence Against Women Scale to measure attitudes toward violence against women, the HEXACO Personality Inventory to assess personality traits, the Adult Attachment Styles Scale to determine attachment styles, and the Childhood Experiences Scale for Adults, which was developed by the researcher as part of the dissertation study to assess childhood experiences. The Childhood Experiences Scale for Adults was developed through a nine-step scale development process; findings from the item and factor analyses conducted during this process were evaluated. The results indicated that the data consistently and accurately reflected a unidimensional structure representing childhood experiences, and a final 21 item scale was obtained. Path analysis results based on data obtained from these scales indicated that the overall model fit was weak. Nevertheless, several paths included in the model were found to be statistically significant, revealing that gender was the strongest predictor of attitudes toward violence against women, with men evaluating violence against women less negatively than women. Although childhood experiences did not have a direct effect on attitudes toward violence against women, they produced significant indirect effects through personality traits and attachment patterns. Examination of personality dimensions showed that only Honesty–Humility, Emotionality, and Openness to Experience significantly predicted attitudes toward violence against women, while among attachment styles, only avoidant attachment emerged as a significant predictor. Overall, the findings suggest that attitudes toward violence against women constitute a complex construct that cannot be adequately understood through simple or single-dimensional explanations.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde psikolojik güçlülük ile ruh sağlığı arasındaki ilişki
Başlık çevirisi yok
BİRGÜL GÖKÇE
- Üniversite öğrencilerinde kişilik yapısı ve duygusal zekânın ruhsal hastalıklara yönelik inançlar üzerine etkisi
The effect of personality traits and emotional intelligence on beliefs toward mental illnesses in university students
SİMGE OĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE TOLUN ARICI
- Üniversite öğrencilerinin dünya inançları ile karanlık üçlü kişilik özellikleri arasında sosyal ilginin aracı rolü
The mediator role of social interest between university students' world beliefs and dark triad personality traits
GÜNEY DENGİZ
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİNNAZ KIRAN
- ODTÜ öğrencilerinin uyum düzeylerini etkileyen bireysel, sosyal ve ailesel bazı etmenler
Başlık çevirisi yok
İ.NURDAN ALPERTEN(TANYILDIZ)
- Üniversite öğrencilerinin kişilik özelliklerinin girişimcilik eğilimleri üzerindeki etkisi: Düzce Üniversitesinde bir araştırma
Trends of personality characteristics of university students on the effect of entrepreneurship: A research at Düzce University
EYÜP AKTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
İşletmeDüzce ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAHRAMAN ÇATI