Tip 2 diyabetli hastaların kullanımı için geliştirilen elektronik hasta karar destek sisteminin öz yönetim, hasta aktiflik düzeyi ve metabolik parametrelere etkisi
The effect of an electronic patient decision support system developed for use by patients with Type 2 diabetes on self-management, patient activity level, and metabolic parameters
- Tez No: 1000507
- Danışmanlar: PROF. DR. HİCRAN BEKTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: hasta aktifliği, hemşirelik, karar destek sistemi, metabolik parametreler, öz yönetim, tip 2 diyabet, patient activity, nursing, decision support system, metabolic parameters, self-management, type 2 diabetes
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, tip 2 diyabetli (T2DM) hastaların kullanımı için elektronik hasta karar destek sistemi (KDS) (Diabetes Patient Decision Support System [DiaPaDeSS]) geliştirilmesi ve uygulamanın öz yönetim, hasta aktiflik düzeyi ve metabolik parametrelere etkisinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Araştırma metodolojik ve randomize aktif kontrollü deneysel çalışma olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada tip 2 diyabetli hastaların kullanımı için elektronik hasta KDS (DiaPaDeSS) geliştirilmiştir. İkinci aşamada üç ay süresince girişim (DiaPaDeSS) grubundaki hastalar günlük veya haftalık olarak girilmesi beklenen izlem parametrelerini DiaPaDeSS'e girmiş, T2DM'nin akut ve kronik komplikasyonlarını DiaPaDeSS'in içinde yer alan elektronik KDS algoritmaları aracılığı ile değerlendirmiş ve öz yönetim uygulamalarını yapmıştır. Aktif kontrol grubundaki hastalar günlük veya haftalık izlem parametreleri, elektronik KDS algoritmaları bölümünü ve Sağlık Bakanlığı'nın T2DM ile ilgili broşürünü kullanmışlardır. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Tip 2 Diyabet Öz Yönetim Ölçeği, Hasta Aktiflik Düzeyi Ölçeği ve Metabolik Parametre İzlem Formu ile toplanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistiksel analizler, t-testi, varyans ve ANCOVA analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: DiaPaDeSS uzman görüşlerinin uyum düzeyleri yüksektir. DiaPaDeSS ve aktif kontrol grubunun öz yönetim, hasta aktiflik düzeyi ve metabolik parametre izlem sonuçlarının son test puan ortalamaları arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). DiaPaDeSS grubunun %80.2'si, aktif kontrol grubunun %78.4'ü elektronik hasta KDS sistemini etkin bulmuştur. Sonuç: T2DM'li hastaların kullanımı için geliştirilen elektronik hasta KDS hastaların öz yönetim ve hasta aktiflik düzeylerini artırmış ve metabolik parametrelerini iyileştirmiştir. Hastaların kullanımına yönelik KDS'ler ve web tabanlı uygulamaların kullanımının yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to develop an electronic patient decision support system (DSS) (Diabetes Patient Decision Support System [DiaPaDeSS]) for use by patients with type 2 diabetes (T2DM) and to evaluate the effects on self-management, patient activity level, and metabolic parameters. Method: The study consisted of two stages: a methodological and randomized, active-controlled experimental study. In the first stage, an electronic patient DSS (DiaPaDeSS) was developed for use by patients with T2DM. In the second stage, over a three-month period, patients in the intervention (DiaPaDeSS) group entered daily or weekly monitoring parameters into DiaPaDeSS, evaluated acute and chronic complications of T2DM through the electronic DSS algorithms, and performed self-management practices. Patients in the active control group used the daily or weekly monitoring parameters, and the Ministry of Health's brochure on T2DM. Data were collected using a Personal Information Form, the Type 2 Diabetes Self-Management Scale, the Patient Activity Level Scale, and a Metabolic Parameter Monitoring Form. Data were evaluated using descriptive statistical analyses, t-tests, analysis of variance, and ANCOVA. Results: The level of agreement among the DiaPaDeSS expert opinions was high. The difference between the self-management, patient activity level, and metabolic parameter monitoring results post-test mean scores of the DiaPaDeSS and active control groups was statistically significant (p<0.05). An electronic DSS system was effective in 80.2% of the DiaPaDeSS group and 78.4% of the active control group. Conclusion: The electronic DSS developed for patients with T2DM has improved patients' self-management and activity levels, and enhanced their metabolic parameters. It is recommended that the use of SMS systems and web-based applications for patient use be expanded. The use of electronic DSSs and web-based applications should be expanded.
Benzer Tezler
- Acil servise başvuran COVİD-19 vakalarında klinik kötüleşme ve mortaliteyi öngörmede laboratuvar biyobelirteçlerin önemi
Başlık çevirisi yok
GAMZE AKTAKKA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Acil TıpAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK EREN ÇANAKÇI
- Tip 1 diyabet hastaları için geliştirilen glikoz-insülin metabolizması modelleme çalışmalarının incelenmesi ve insülin infüzyonu kontrol uygulamaları
An investigation of glucose-insulin metabolism modeling studies developed for Type 1 diabetics and insulin infusion control applications
SELİM SOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiErciyes ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN DANIŞMAN
- Sağlıkta dürtme uygulamaları: Tip 2 diyabet üzerine deneysel bir çalışma
Nudge applications in healthcare: An experimental study on Type 2 diabetes
DUYGU TULAN TOHUMCU
Doktora
Türkçe
2025
EkonomiErzurum Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN DAŞTAN
DOÇ. DR. EMİNE KARTAL BAYKAN
- Tip 2 diyabet hastalarının ayak bakımı hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes and behaviors of type 2 diabetes patients about foot care
HÜLYA SOYTÜRK KESKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ZEYNEP AŞIK
- Endokrinoloji bölümünde takip edilen diyabetik hastaların kan şekeri regülasyonu ve metabolik kontrol durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the blood glucose regulation and the metabolic control status of the diabetic patients who was followed in endocrinology clinic
ÖZLEM KUDAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıDüzce Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF AYDIN