Yusuf Akçura'nın milliyetçilik düşüncesinin Türk eğitim sistemine etkisi
The effect of Yusuf Akçura's nationalism thought on the Turkish educati̇on system
- Tez No: 1000595
- Danışmanlar: PROF. ŞAKİR BERBER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yusuf Akçura, Rusya, Osmanlı ve Avrupa coğrafyalarında yaşamış, toplumsal ve siyasal dönüşümlere yakından şahit olmuş Kazanlı bir tatar türküdür. Yaşadığı dönem ve döneme etkileri itibariyle hem Osmanlı devletinde hem de Türkiye Cumhuriyeti'nde önemli bir konumdadır. Türkçülük fikir akımını sistemli, rasyonalist ve bütüncül bir şekilde ele alarak kültürel düzlemden siyasal düzleme taşımıştır. II. Meşrutiyet döneminde Akçura'nın milliyetçilik fikri dönem koşullarında kendine önemli ölçüde yer bulamazken değişen siyasal iktidar sonrasında ve erken cumhuriyet döneminde Akçura ve fikirleri Kemalist ideolojinin temellerinin oluşmasında etkili olmuştur. 1920'den ölümüne kadar geçen sürede Akçura siyasal iktidarın bir parçası olarak çeşitli bürokratik kademelerde ve mecliste yer almıştır. Çalışmamızın ana amacı; Yusuf Akçura'nın erken cumhuriyet döneminde milliyetçilik düşüncesinin Türk eğitim sistemine etkileri ortaya konmuştur. Çalışmamızın ana amacı; Yusuf Akçura'nın erken cumhuriyet döneminde milliyetçilik düşüncesinin Türk eğitim sistemine etkilerini ortaya koymaktır. Çalışmamız beş ana bölümden meydana gelir. İlk iki bölüm problem ve yöntem kısımlarını kapsar. Üçüncü bölümde Osmanlıdan erken cumhuriyete geçişte Anadolu coğrafyasının düşünce tarzı ortaya koyulmuştur. Dördüncü bölümde Yusuf Akçura'nın hayatı, eserleri ve düşünce sisteminin kritik noktaları belirlenmiştir. Beşinci ve son bölümde ise Akçuranın düşüncelerinin Türk eğitim sistemine etkisi çağdaşı olan Gökalp ile karşılaştırılarak ortaya konmuştur. Yine bu bölümde etkisinde kaldığı Gaspıralı'nın eğitim sistemi ve düşünceleri ile Akçuranın düşünceleri analiz edilmiştir. Atatürk ile Akçuranın eğitim konusundaki düşünceleri paralel noktalar ve uygulanan düşünceler tespit edilerek ortaya konmuş ve erken cumhuriyet dönemi eğitim sistemine katkıları ve etkileri incelenmiştir. Ayrıca Akçura'nın eğitim ve şahsiyet eğitimi konusundaki fikirlerine de değinilmiştir.
Özet (Çeviri)
Yusuf Akçura was a Tatar Turk from Kazan who lived in Russia, the Ottoman Empire, and Europe, and closely witnessed the social and political transformations that took place across these regions. Considering both the period he lived in and his influence on it, he holds an important position in both the Ottoman Empire and the Republic of Turkey. Akçura approached the idea of Turkism in a systematic, rationalist, and comprehensive manner, transferring it from the cultural sphere to the political sphere. During the Second Constitutional Era, Akçura's concept of nationalism did not find significant ground within the conditions of the period. However, following the change in political power and during the early Republican period, both Akçura and his ideas became influential in the formation of the foundations of Kemalist ideology. From 1920 until his death, Akçura took part in political power as a member of the government, serving in various bureaucratic positions and in the parliament. The main purpose of this study is to reveal the influence of Yusuf Akçura's nationalist thought on the Turkish education system during the early Republican period. The study consists of five main sections. The first two sections cover the problem and methodology parts. In the third section, the intellectual perspective of Anatolia during the transition from the Ottoman Empire to the early Republic is presented. The fourth section identifies the critical aspects of Akçura's life, works, and thought system. In the fifth and final section, the influence of Akçura's ideas on the Turkish education system is presented through a comparison with his contemporary Ziya Gökalp. In the same section, the educational system and ideas of İsmail Gaspıralı, who influenced Akçura, are also analyzed. Moreover, the similarities and parallel points between Atatürk's and Akçura's views on education are identified, and the thoughts that were implemented are presented to reveal their contributions and effects on the educational system of the early Republican period. Additionally, Akçura's ideas on education and character education are also addressed.
Benzer Tezler
- Türk Milliyetçiliği'nin oluşum sürecinde Osmanlı dışı unsurların etkisi (Rusya örneği)
Outside the Ottoman Turkish Nationalism development process effect of items; example of Russia
MEHMET ALPASLAN EŞKİ
- The ideal or action: Mehmet İzzet Bey in the development of the idea of nationalism in Turkey
Mefkure mi aksiyon mu: Türkiye'de milliyetçilik düşüncesinin gelişiminde Mehmet İzzet Bey
MEHMET ALİ AKKUŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Siyasal BilimlerAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILMAZ BİNGÖL
- A Comparision of the ideas of Ziya Gökalp and Yusuf Akçura on Turkism
Ziya Gökalp ve Yusuf Akçura'nın Türkçülük düşüncelerinin karşılaştırılması
MERAL YÜNER
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Bölümü
DOÇ. DR. CEYLAN TOKLUOĞLU
- II. Meşrutiyet'ten 1922'ye Türk kadınında milliyetçi düşünce
From the second Constitutional era to 1922 nationalist thought in Turkish women's perception
RABİA YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSA GÜMÜŞ