Genç yetişkinlerin sosyal problem çözme becerileri ve teknoloji bağımlılığı düzeyleri arasındaki ilişkide bilişsel esneklik düzeylerinin aracılık rolü
The mediating role of cogni̇ti̇ve flexi̇bi̇li̇ty levels in the relationship between young adults' social problem-solving skill levels and technology addiction levels
- Tez No: 1000614
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ŞINGIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Bilişsel esneklik, Problem çözme becerisi, Teknoloji, Dependency, Cognitive flexibility, Problem solving ability, Technology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, genç yetişkinlerin sosyal problem çözme becerileri ile teknoloji bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişkide bilişsel esneklik düzeylerinin aracılık rolü incelenmiştir. Bunun yanında katılımcıların, sosyal problem çözme becerileri toplam ve alt boyut puan ortalamalarının cinsiyetlerine, yaşlarına, sosyoekonomik durumlarına ve günlük teknolojik aletleri kullanma sıklıklarına göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 18-30 yaş aralığında bulunan 282'si erkek, 283'ü kadın olmak üzere toplam 565 genç yetişkinden oluşmaktadır. Çalışmanın veri toplama aşamasında“Kişisel Bilgi Formu”,“Sosyal Problem Çözme Envanteri- Kısa Formu”,“Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği”ve“Bilişsel Esneklik Ölçeği”kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, çoklu doğrusal regresyon analizi, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Bulgular, genç yetişkinlerin teknoloji bağımlılık düzeylerinin sosyal problem çözme beceri düzeyleri üzerindeki toplam ve dolaylı etkisi anlamlı olarak bulunmuştur. Bunun yanında genç yetişkinlerin teknoloji bağımlılık düzeylerinin sosyal problem çözme becerisi düzeyleri üzerindeki doğrudan etkisinin azaldığı ancak anlamlılığını koruduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda genç yetişkinlerin bilişsel esneklik düzeylerinin, teknoloji bağımlılık düzeyleri ve sosyal problem çözme beceri düzeyleri arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolüne sahip olduğu anlaşılmıştır. Bunun yanında genç yetişkinlerin teknoloji bağımlılık düzeyleri, bilişsel esneklik düzeyleri ve sosyal problem çözme beceri düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Bilişsel esneklik düzeyi ve sosyal problem çözme becerisi arasında ise pozitif ve anlamlı ilişkinin varlığı saptanmıştır. Ayrıca genç yetişkinlerin sosyal problem çözme beceri düzeyleri toplam ve alt boyut puan ortalamalarının cinsiyete, yaşa, sosyoekonomik duruma ve günlük teknolojik aletleri günlük kullanım sıklığına göre anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. Bulgular, mevcut literatür bağlamında ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Son olarak çalışmanın bulgularına dayanarak, gelecekteki araştırma yapacak olan araştırmacılar ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examined the mediating role of cognitive flexibility levels in the relationship between young adults' social problem-solving skills and their levels of technology addiction. In addition, it investigated whether participants' total and subscale mean scores for social problem-solving skills differed according to their gender, age, socioeconomic status, and frequency of daily technological device use. A correlational survey model was used in the study. The study group consisted of a total of 565 young adults aged 18-30, including 282 males and 283 females. The“Personal Information Form,”“Social Problem Solving Inventory-Short Form,”“Technology Addiction Scale,”and“Cognitive Flexibility Scale”were used in the data collection phase of the study. Pearson's Moment Correlation Coefficient, multiple linear regression analysis, independent samples t-test, and one-way analysis of variance (ANOVA) were used in the analysis of the data. The findings revealed that the level of technology addiction among young adults had a significant total and indirect effect on their social problem-solving skill levels. In addition, it was found that the direct effect of young adults' levels of technology addiction on their levels of social problem-solving skills decreased but remained significant. In this context, it was understood that young adults' cognitive flexibility levels play a partial mediating role in the relationship between technology addiction levels and social problem-solving skill levels. In addition, it shows that there are negative and significant relationships between young adults' technology addiction levels, cognitive flexibility levels, and social problem-solving skill levels. A positive and significant relationship was found between cognitive flexibility level and social problem-solving skill. Furthermore, it was determined that young adults' social problem-solving skill levels and total and sub-dimension mean scores differed significantly according to gender, age, socioeconomic status, and frequency of daily technological device use. The findings were discussed and evaluated within the context of the existing literature. Finally, based on the findings of the study, recommendations were made for future researchers and practitioners.
Benzer Tezler
- Sosyal medya kullanımının genç yetişkinlerin yaratıcılık düzeyleri ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) belirtilerindeki rolü
The role of social media use on young adults' creativity levels and attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) symptoms
OĞUZHAN ŞENEL
Doktora
Türkçe
2024
İletişim Bilimleriİstanbul ÜniversitesiHalkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH ÖZKAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLYAS KAYA
- Alkol kullanım bozukluğu olan ve olmayan bireylerde psikolojik dayanıklılık ve baş etme becerilerinin karşılaştırmalı incelenmesi
Comparative investigation of psychological resistance and coping skills in individuals with and without alcohol use disorders
SALİH AZAD KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN GENÇ
- Beliren yetişkinlik döneminde stres ile başa çıkma tarzları ve problem çözme becerileri ile kişilik özellikleri ve eleştirel düşünme eğilimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between stress coping styles and problem solving skills, personality traits and critical thinking disposition in emerging adulthood
TUĞÇE DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiUfuk ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMEL ERDOĞAN BAKAR
- Beliren yetişkinlerin romantik ilişkilerde problem çözme becerilerinin toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi
Examination of problem solving skills of emerging adults in romantic relationships in the context of gender
ESİN NESRİN CEBECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiAkdeniz ÜniversitesiKadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE KABUKCUOĞLU
- Understanding gesture-speech interaction through the lens of gestures' self-oriented functions: Gesture production and speech disfluency
Jest-konuşma etkileşimine jestlerin kişiye dönük fonksiyonları üzerinden bakış: Jest üretimi ve konuşma akışındaki bozulmalar
BURCU ARSLAN
