Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı hipertansiyon hastalarının kullandıkları antihipertansif ilaç grubu ve sayısı ile anksiyete ve depresyon durumları arasındaki ilişki
The relationship between the group and number of antihypertensive medications used and anxiety and depression levels in patients with hypertension registered at a family health center
- Tez No: 1000779
- Danışmanlar: DR. RAMAZAN VURAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Antihipertansif ajanlar, Birinci basamak sağlık hizmetleri, Depresyon, Hipertansiyon, Anxiety, Antihypertensive agents, Primary health care, Depression, Hypertension
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Hipertansiyon; yüksek prevalansı, kardiyovasküler hastalıklar, inme, renal hastalıklar ve prematüre mortalite gibi ciddi sonuçlarla olan ilişkisi nedeniyle majör bir halk sağlığı sorunudur. Önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum olmasına rağmen, sağlık sistemleri ve ekonomi üzerinde önemli bir yük oluşturmaya devam etmektedir. Anksiyete ve depresyon da yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ve tedavi edilmediği takdirde ciddi sosyal sonuçlara yol açabilen yaygın durumlardır. Hipertansiyon hastalarında anksiyete ve depresyon prevalansının artabileceği öngörülmektedir. Bu çalışma, bir aile sağlığı merkezine kayıtlı hipertansiyon hastalarında kullanılan antihipertansif ilaç grubu ve sayısı ile anksiyete ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yöntem: Bu kesitsel çalışma, 1 Ocak 2025 ile 31 Mayıs 2025 tarihleri arasında Manavgat 7 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18 yaş ve üzeri 207 hipertansif hasta ile yürütülmüştür. Yüz yüze görüşme yöntemiyle aydınlatılmış onam alındıktan sonra; sosyodemografik özellikleri, hipertansiyonla ilgili bilgileri, antihipertansif ilaç kullanımını ve eşlik eden kronik hastalıkları değerlendiren 21 maddelik bir anket uygulanmıştır. Ardından, Beck Anksiyete Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. Veriler, Statistical Package for the Social Sciences (IBM SPSS Statistics 25) kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 64.02±11.74 yıl olup, %55,6'sı kadındır. Katılımcıların çoğu evli ve düşük eğitim düzeyine sahiptir. Hastaların çoğunluğu iki veya daha fazla antihipertansif ilaç kullanmakta olup, en sık kullanılan ilaç grupları diüretikler ve anjiyotensin reseptör blokerleridir. Genel olarak katılımcılar arasında anksiyete ve depresyon düzeyleri düşük bulunmuş, şiddetli anksiyete ve depresyon ise düşük oranlarda gözlenmiştir. Anksiyete düzeyleri yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve mesleki durum ile anlamlı derecede ilişkili bulunmuştur. Ancak, kullanılan antihipertansif ilaç sayısı veya türü ile anksiyete veya depresyon düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı veya tutarlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Bulgular, hipertansiyon hastalarının değerlendirilmesinin sadece fiziksel sağlık parametrelerini değil, aynı zamanda sosyodemografik özellikleri ve psikolojik iyilik halini de kapsaması gerektiğini vurgulamaktadır. Anksiyete ve depresyonun, kullanılan antihipertansif ilacın türü veya sayısından ziyade bireysel ve hastalığa özgü faktörlerden daha fazla etkilendiği görülmektedir. Bu nedenle, hipertansiyon yönetiminde bütüncül ve multidisipliner bir yaklaşım esastır.
Özet (Çeviri)
Objective: Hypertension is a major public health problem due to its high prevalence and its association with serious outcomes such as cardiovascular diseases, stroke, renal disease, and premature mortality. Although it is a preventable and treatable condition, it continues to impose a significant burden on healthcare systems and the economy. Anxiety and depression are also common conditions that negatively affect quality of life and may lead to serious social consequences if left untreated. It is anticipated that the prevalence of anxiety and depression may increase among patients with hypertension. This study aimed to evaluate the relationship between the group and number of antihypertensive medications used and the levels of anxiety and depression in patients with hypertension registered at a family health center. Methods: This cross-sectional study was conducted between January 1, 2025, and May 31, 2025, with 207 hypertensive patients aged 18 years and older who applied to the Manavgat No. 7 Family Health Center. After obtaining informed consent through face-to-face interviews, a 21-item questionnaire assessing sociodemographic characteristics, hypertension-related information, antihypertensive medication use, and comorbid chronic diseases was administered. Subsequently, the Beck Anxiety Inventory and Beck Depression Inventory were applied. Data were analyzed using the Statistical Package for the Social Sciences (IBM SPSS Statistics 25). Results: The mean age of the participants was 64.02±11.74 years, and 55.6% were female. Most participants were married and had a low educational level. The majority of patients were using two or more antihypertensive medications, with diuretics and angiotensin receptor blockers being the most frequently used drug groups. Overall, anxiety and depression levels were low among participants, while severe anxiety and depression were observed at low rates. Anxiety levels were significantly associated with age, gender, educational status, and occupational status. However, no statistically significant or consistent relationship was found between the number or type of antihypertensive medications used and anxiety or depression levels. Conclusion: The findings emphasize that the evaluation of patients with hypertension should include not only physical health parameters but also sociodemographic characteristics and psychological well-being. Anxiety and depression appear to be influenced more by individual and disease-related factors rather than by the type or number of antihypertensive medications used. Therefore, a holistic and multidisciplinary approach is essential in the management of hypertension.
Benzer Tezler
- Bir eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı hipertansiyon hastalarının ilaç kullanım uyumları ile tamamlayıcı ve alternatif tıp kullanımları arasındaki ilişki
What do people with hypertension use to reduce blood pressure in addition to conventional medication – is this related to adherence?
AYŞE KARALAR BARAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Bir eğitim aile hekimliği birimine kayıtlı tip 2 diyabet tanılı bireylerde dislipidemi ve antihiperlipidemik ilaç kullanım durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of dyslipidemia and antihyperlipidemic drug use in individuals diagnosed with type 2 diabetes registered in a training family medicine unit
EMRULLAH ALTUNKAYNAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. EMİNE NEŞE YENİÇERİ
- Bir aile sağlığı merkezinde kayıtlı diyabet hastalarının değerlendirilmesi
Evaluation of registered diabetic patients in a family health center
BİROL SEZGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSamsun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ YAVUZ
- Hatay il merkezindeki hipertansiyon hastalarının tedaviye uyumlarını etkileyen faktörler
Factors affecting the treatment compliance of hypertension patients in Hatay city center
HİLAL KARABULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Halk SağlığıHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM ARSLAN
- Hipertansiyon tanısı olan hastaların yaşam doyumlarının ve kronik hastalığa uyum durumlarının değerlendirilmesi
The evaluation of chronic illness adaptation and life satisfaction of patients who have hypertension diagnosis
MAHMUT ALAÇAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile Hekimliğiİnönü ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU KAYHAN TETİK