İş özelliklerinin işe yabancılaşma üzerindeki etkileri: Muhasebe meslek mensupları üzerine bir araştırma
The effects of job characteristics on work alienation: A study on accounting professionals
- Tez No: 1001171
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL EMRE AKBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz çalışma koşullarında hızla yaşanan değişiklikler, çalışanlarda motivasyon kavramının önemi artırmaktadır. Motivasyon; çalışanların, işlerine ve çalıştıkları kuruma bağlılıklarının en etkileyen en önemli faktörlerden biri olarak kabul edilmektedir. Bu doğrultuda literatürde, çalışanlarda motivasyonun sağlanması etkileyen faktörlere ilişkin geliştirilen bir çok teorik modelin yanında konunun ampirik araştırmalar ile de incelendiği görülmektedir. Hackman ve Oldham'ın (1976)“İş Özellikleri Modeli”, bu kapsamda geliştirilen önemli yaklaşımlardan birini oluşturmaktadır. Modelde iş özellikleri; beceri çeşitliliği, görev kimliği, görev önemi, geri bildirim ve özerklik olmak üzere beş boyutta ele alınmıştır. Diğer yandan yerine getirilen işin özelliklerinin bireyde yeterli tatmin sağlayamaması durumunda, bireylerde işe yabancılaşma hissi ortaya çıkabilmektedir. İşe yabancılaşma, zamanla çalışanın meslekten ayrılmasına neden olabilecek önemli bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle özellikle son yıllarda, farklı sektörlerde çalışanlarda işe yabancılaşmaya neden olabilecek etmenleri inceleyen çalışmaların sayısının giderek fazlalaştığı görülmektedir. Kendine özgü çalışma koşulları dikkate alındığında; özellikle ülkemizde muhasebe mesleğinin işe yabancılaşmanın önem kazandığı bir meslek kolu olduğu rahatlıkla söylenebilir. Bu doğrultuda bu araştırmanın temel amacı, muhasebe meslek mensuplarında iş özelliklerinin işe yabancılaşma üzerine etkilerinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda İstanbul ilinde faaliyet gösteren 204 Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler (SMMM) ile SMMM stajyerinden anket yöntemi ile veri toplamıştır. Toplanan verilerin analizinde frekans dağılımları, açıklayıcı faktör analizi, Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma ile elde edilen sonuçlar, iş özellikleri modelinin görevin önemi ve geri bildirim boyularının işe yabancılaşma üzerinde negatif ve istatistiksel açıdan anlamlı etkilere sahip olduğuklarını göstermektedir. Buna karşılık modelin diğer boyutları olan beceri çeşitliliği, görev kimliği ve özerklik boyutlarının işe yabancılaşma üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir etkiye sahip olmadıkları tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Rapid changes in contemporary working conditions have increased the importance of the concept of motivation among employees. Motivation is regarded as one of the most influential factors affecting employees' commitment to their work and to the organizations in which they are employed. Accordingly, the literature shows that, in addition to numerous theoretical models developed to explain the factors influencing employee motivation, the subject has also been examined through empirical research. Hackman and Oldham's (1976)“Job Characteristics Model”constitutes one of the important approaches developed in this context. In the model, job characteristics are considered in five dimensions: skill diversity, task identity, task significance, feedback and autonomy. On the other hand, when the characteristics of the work performed fail to provide sufficient satisfaction for the individual, a sense of work alienation may emerge. Work alienation appears as a significant factor that may, over time, lead employees to leave their profession. For this reason, particularly in recent years, there has been a growing number of studies examining the factors that may cause work alienation among employees across different sectors. Considering its unique working conditions, it can be easily said that the accounting profession, especially in our country, constitutes a field in which work alienation has gained increasing importance. Accordingly, the main purpose of this study is to examine the effects of job characteristics on work alienation among accounting professionals. In line with this purpose, data were collected through a survey method from 204 Certified Public Accountants (CPAs) and CPA trainees operating in the province of Istanbul. In the analysis of the collected data, frequency distributions, exploratory factor analysis, Pearson correlation analysis, and regression analysis were employed. The results obtained from the study indicate that the task significance and feedback dimensions of the job characteristics model have negative and statistically significant effects on work alienation. On the other hand, it was found that the other dimensions of the model, namely, skill variety, task identity, and autonomy, do not have a statistically significant effect on work alienation.
Benzer Tezler
- Kişilik özelliklerinin ve iş-aile çatışmasının işe yabancılaşma üzerindeki etkisi: Çanakkale ilinde faaliyet gösteren mali müşavirler ve muhasebe bürolarında çalışanlar üzerine bir araştırma
The effect of personal characteristics and work-family conflict on work alienation: A research on financial advisors and workers in accounting offices operating in Çanakkale province
NESLİHAN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN ATMACA
- Hemşirelerde işe yabancılaşma: İstanbul ilinde özel ve kamu hastanelerinde bir uygulama
Work alienation in nurses: An application in private and public hospitals in İstanbul
ESİNDERYA ALÖMEROĞLU
- Demografik faktörler ve kişiliğin duygusal emek üzerindeki etkisi, işten ayrılma niyetinin aracılık etkisi: Kabin memurları üzerinde bir araştırma
The effect of demographic factors and personality on emotional labor the mediating effect of intention to quit: A research on cabin crew
SEÇİL ULUFER
Doktora
Türkçe
2017
İşletmeNamık Kemal Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN AHMET MENTEŞ
- Sosyal medyada değiştirilmiş benliklerin psikolojik etkileri
The psychological effects of modified self-presentation on social media
KAMURAN MÜFTÜOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halkla İlişkilerSüleyman Demirel ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ MURAT ALPARSLAN
- Liderlik davranışının çalışanların öznel iyi oluşları ve işe yabancılaşmaya etkisi: Bir alan araştırması
The effect of leadership behaviour on employees' subjective well being and work alienation: A field research
IŞIL USTA