Dönüşümcü liderlik ve stratejik düşünce: Start-up sosyal girişimciliği üzerine bir araştırma
Transformational leadership and strategic thinking: A study on start-up social entrepreneurship
- Tez No: 1001218
- Danışmanlar: PROF. DR. SEZER CİHAN KESKEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, start-up'larda dönüşümcü liderlik, stratejik düşünce ve sosyal girişimcilik arasındaki ilişkileri incelemek ve bu değişkenlerin birbirleri üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Çalışma, dönüşümcü liderlik ve stratejik düşünce tarzının sosyal girişimcilik ve start-up davranışlarını nasıl şekillendirdiğini değerlendirmek üzere nicel bir araştırma kapsamında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, Marmara Bölgesi'nde çeşitli sektörlerde sosyal girişimcilik alanında faaliyet gösteren startup firmaları çalışan ya da girişim süreçlerine katılan bireylerden oluşmakta olup, katılımcılara kolayda örnekleme yöntemi ile e-posta yoluyla anket gönderilmiş ve toplam 382 katılımcıdan veri toplanmıştır. Veriler, 5'li Likert tipindeki ölçeklerden oluşan çevrimiçi bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Değişkenlerin ölçümünde literatürde geçerliliği kanıtlanmış ölçekler kullanılmıştır. Dönüşümcü liderlik düzeyini ölçmek için, Avolio tarafından geliştirilen ve Türkçeye adaptasyonu Melis Karaaslan tarafından yapılan 'Dönüşümcü Liderlik Ölçeği' kullanılmıştır. Sosyal girişimcilik düzeyini değerlendirmek amacıyla, Gafuroğlu'nun yüksek lisans tezinde kullanılan 'Örgütsel Sosyal Girişimcilik Ölçeği' tercih edilmiştir. Stratejik düşünme becerilerini ölçmek için ise, Songül Demirkan'ın doktora tezinde geliştirdiği 'Stratejik Düşünme Becerisi Ölçeği' kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenilirlik ve geçerlikleri faktör analizi, Cronbach Alpha katsayıları ve normallik testleriyle doğrulanmıştır. Elde edilen bulgular dönüşümcü liderliğin sosyal girişimcilik üzerinde yüksek düzeyde bir etkiye sahip olduğu göstermiştir. Regresyon analizleri, dönüşümcü liderlik algısındaki artışın sosyal girişimcilik düzeyini önemli ölçüde artırdığını; stratejik düşüncenin ise sosyal girişimcilik davranışını yüksek düzeyde etkilediğini ortaya koymuştur. Dönüşümcü liderlik ile stratejik düşünce arasındaki yüksek pozitif korelasyon, bu iki yapının start-up bağlamında birbirini tamamlayan bilişsel ve davranışsal unsurlar olduğunu göstermektedir. Sosyal girişimciliğin stratejik düşünceyi güçlendirmesi ise sosyal girişimcilik faaliyetlerinin aynı zamanda çalışanların stratejik kapasitelerini besleyen bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Demografik değişkenlere ilişkin analizlerde, eğitim düzeyinin sosyal girişimcilik üzerinde; yaşın ise stratejik düşünce üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı belirlenmiştir. Buna karşılık cinsiyet açısından, kadın çalışanların sosyal girişimcilik eğilimlerinin erkek çalışanlara kıyasla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırma, start-up ekosisteminde sosyal girişimciliği destekleyen temel unsurların dönüşümcü liderlik ve stratejik düşünce yetkinlikleri olduğunu göstermektedir. Çalışma, sosyal girişimcilik literatürüne kuramsal katkı sağlamanın yanı sıra, liderlik geliştirme programları, çalışanların stratejik düşünme becerilerinin güçlendirilmesi ve kurumsal çeşitliliğin desteklenmesi açısından önemli uygulama önerileri sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationships between transformational leadership, strategic thinking and social entrepreneurship within start-ups and to reveal the effects of these variables on one another. The research was carried out using a correlational survey design to evaluate how transformational leadership and strategic thinking shape social entrepreneurial behaviour. The sample of the study consisted of individuals who work in startup companies operating in various sectors in Marmara reigon within the field of social entrepreneurship or who participate in entrepreneurial processes. The survey was distributed to participants via email using a convenience sampling method, and data were collected from a total of 382 respondents. Data were collected through an online questionnaire composed of 5-point Likert-type scales. Validated scales widely used in the literature were employed to measure the variables; and their reliability and validity were confirmed through factor analysis, Cronbach's alpha coefficients and normality tests. To measure the level of transformational leadership, the 'Transformational Leadership Scale,' originally developed by Avolio and adapted into Turkish by Melis Karaaslan, was used. To assess the level of social entrepreneurship, the 'Organizational Social Entrepreneurship Scale' employed in Gafuroğlu's master's thesis was preferred. To measure strategic thinking skills, the 'Strategic Thinking Skills Scale' developed in Songül Demirkan's doctoral dissertation was utilized. The findings indicate that transformational leadership and strategic thinking have strong and significant effects on social entrepreneurship. Regression analyses showed that increases in perceived transformational leadership substantially raise the level of social entrepreneurship, while strategic thinking strongly predicts social entrepreneurial behaviour. The high positive correlation between transformational leadership and strategic thinking demonstrates that these two constructs function as complementary cognitive and behavioural components in the start-up context. The positive effect of social entrepreneurship on strategic thinking further suggests that engaging in social entrepreneurial activities strengthens the strategic capacities of employees. Analyses regarding demographic variables revealed that education level does not significantly affect social entrepreneurship, and age does not create a significant difference in strategic thinking. However, in terms of gender, female employees were found to have higher levels of social entrepreneurship compared to male employees. In conclusion, the study demonstrates that transformational leadership and strategic thinking competencies are the primary factors supporting social entrepreneurship within start-up ecosystems. Beyond contributing to the theoretical literature on social entrepreneurship, the study offers important practical implications for leadership development programmes, initiatives aimed at enhancing employees' strategic thinking skills and corporate policies that support organizational diversity.
Benzer Tezler
- Stratejik düşünmenin ve politik yeteneklerin dönüşümcü liderlik üzerindeki etkileri
The effects of strategic thinking and political skills on transformational leadership
ELİF KARA ÖZTÜRK
- Modern liderlik kuramları bağlamında seçmenlerin politik liderlik stillerine yönelik duygu ve tutumlarının incelenmesi
Investigation of voter's emotions and attitudes too political leadership styles in the context of modern leadership theories
ALİ RUHAN ÇELİK
Doktora
Türkçe
2023
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiPsikoloji Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ ÜLKE ARIBOĞAN
PROF. DR. GÖKBEN HIZLI SAYAR
- Düşünce kuruluşlarında liderlik ve organizasyonel yapının organizasyon verimliliğe üzerine etkisi: TESAM örneği
The effect of leadership and organizational structure in think tanks on organizational efficiency: The case of TESAM
BÜNYAMİN BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeİstanbul Rumeli Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE GÜL
- Dijital liderliği anlamlandırmak: Tümevarımsal bir yaklaşım
Making sense of digital leadership: An inductive approach
ZEHRANAZ ERKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. SELAHADDİN ŞAMİL FİDAN
- Effect of leadership styles on perceived organizational performance and organizational effectiveness: The mediation role of innovation culture in the Lebanese industrial sector
Liderlik tarzlarının algılanan örgütsel performans ve örgütsel etkililik üzerindeki etkisi: Lübnan sanayi sektöründe inovasyon kültürünün aracılık rolü
ASHRAF ALAMEDDINE
Doktora
İngilizce
2024
İşletmeİstanbul Okan Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
ASSISTANT PROFESSOR. CANAN KOÇER DURMAZ