Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin sürdürülebilir beslenme bilgi ve tutumları: Konya örneği
Sustainable nutrition knowledge and attitudes of gastronomy and culinary arts students: The case of Konya
- Tez No: 1001227
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLÇİN ALGAN ÖZKÖK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Konya ilinde gastronomi eğitimi alan Gastronomi ve Mutfak Sanatları öğrencilerinin sürdürülebilir beslenmeye ilişkin bilgi ve tutum düzeylerini belirlemek, bu düzeylerin demografik ve yaşam tarzı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek ve ölçek alt boyutları arasındaki ilişkileri değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Nicel araştırma yaklaşımıyla tasarlanan betimsel ve ilişkisel nitelikteki çalışma, genel tarama modeli esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Veriler, 20 Şubat 2025–20 Temmuz 2025 tarihleri arasında Konya'da gastronomi eğitimi veren üç üniversitede öğrenim gören 550 öğrenciden anket tekniği ile toplanmıştır. Veri toplama aracı; kişisel bilgi formu ile Sürdürülebilir Beslenme Bilgi ve Tutum Anketi'nden oluşmuştur. Ölçeğin yapı geçerliliği doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiş; 20 madde ve üç alt boyuttan oluşan nihai yapının iyi uyum verdiği, genel iç tutarlılığın yüksek olduğu (Cronbach's alpha=0.862) belirlenmiştir. Veriler, tanımlayıcı istatistikler ve uygun grup karşılaştırma testleri ile analiz edilmiştir. Bulgular, katılımcıların sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir beslenmeye ilişkin temel kavramlara genel olarak yüksek düzeyde aşina olduğunu, ancak karbon ayak izi kavramında görece olarak daha yüksek belirsizlik bulunduğunu göstermiştir. Beslenme skorlarının üniversite ve sınıf düzeyine göre anlamlı biçimde farklılaştığı; ayrıca ara öğün sayısı, ana öğün atlama ve öz bildirime dayalı sağlıklı beslenme durumu gibi göstergelerle ilişkili olduğu saptanmıştır. Sürdürülebilir diyet skorlarında üniversite ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılıklar belirlenmiş, diğer değişkenlere göre anlamlı farklılık bulunmamıştır. Gezegen sağlığı boyutunda, hayvansal kaynaklı temel besin gruplarının çevresel etkilerine ilişkin değerlendirmelerde yanlış/eksik bilgiye işaret eden yanıt örüntüleri ile“bilmiyorum”oranlarının dikkati çektiği görülmüştür. Gastronomi eğitiminde sürdürülebilir beslenme ve gezegen sağlığı içeriklerinin uygulama temelli ve ölçülebilir öğrenme çıktılarıyla güçlendirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the knowledge and attitude levels of Gastronomy and Culinary Arts students in Konya regarding sustainable nutrition and to examine whether these levels differed across selected demographic and lifestyle variables, and to evaluate the relationships between the sub-dimensions of the scale. A quantitative, descriptive-correlational survey design was used. Data were collected via questionnaire from 550 students enrolled in three universities in Konya between 20 February 2025 and 20 July 2025. The instrument comprised a personal information form and the Sustainable Nutrition Knowledge and Attitudes Questionnaire. Construct validity was tested with confirmatory factor analysis; the final model (20 items, three subdimensions) showed good fit and high overall internal consistency (Cronbach's alpha=0.862). Analyses were based on descriptive statistics and appropriate group comparison tests. The findings indicated generally high familiarity with core sustainability concepts, while comparatively greater uncertainty was observed for the carbon footprint concept. Nutrition scores differed significantly by university and class level and were associated with indicators such as number of snacks, skipping main meals, and self-reported healthy eating status. Sustainable diet scores differed by university and class level, whereas no significant differences were found for other variables. For planetary health, response patterns pointed to inaccurate or incomplete knowledge, particularly regarding the perceived environmental impacts of major animal-based food groups, and notable“don't know/no response”rates were observed. It was concluded that sustainable nutrition and planetary health content in gastronomy education should be strengthened systematically through practice-oriented activities and measurable learning outcomes.
Benzer Tezler
- Alanya ilçesinde yetişen yenilebilir yabani otların tüketim davranışlarının belirlenmesi ve yemeklerde kullanım şekillerinin incelenmesi
Determination of consumption behaviors of edible wild herbs growing in Alanya district and examination of forms of use in dishes
TUBA FENKLİ ÇİZMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıAlanya ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA MANKAN
- Sürdürülebilir gıda ve çevre okuryazarlıklarının turizm fakültesi öğrencilerinde incelenmesi
Examination of sustainable food and environmental literacy among tourism faculty students
TUBA SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halk SağlığıKırklareli ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEHİR YÜKSEL
- Sürdürülebilir gastronomi perspektifinden üniversite öğrencilerinin beslenme bilgi düzeyi ve davranışları
Nutrition knowledge level and behaviors of university students from the perspective of sustainable gastronomy
PELİNSU TURHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ŞEN
- Vakıf üniversitelerinde aşçılık eğitimi alan öğrencilerin demografik özelliklerine göre mesleki beklentilerinin incelenmesine yönelik bir araştırma
A study examining the career expectations of students receiving culinary education at foundation universities based on their demographic characteristics
ELİF YILDIZ TOHUMCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Gedik ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ERKASAP
- Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışlarının incelenmesi
Examination of sustainable and healthy eating behaviors of gastronomy and culinary arts students
BÜŞRA TUNALI CANBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Gedik ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ YALINKILIÇ
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELA NAZLI KÖZ