Fen bilgisi öğretmen adaylarının evrim konusundaki bilgileri ile Evrim Teorisi'ni kabul etme düzeylerinin incelenmesi
Evaluation of pre-service science teachers knowledge of evolution and their acceptance levels of the Evolution Theory
- Tez No: 1001258
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÇİĞDEM BARIŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Aday öğretmenler, Evrim teorisi, Fen bilgisi eğitimi, Fen bilgisi öğretimi, Candidate teachers, Evolution theory, Science education, Science teaching
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının evrim konusundaki bilgi düzeyleri ile Evrim Teorisi'ni kabul etme düzeylerini incelemek ve cinsiyet, üniversite, sınıf düzeyi ve evrimle ilgili bilimsel kitap/kaynak okuma durumu gibi değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Ayrıca öğretmen adaylarının evrim içerik bilgisi düzeyleri ile Evrim Teorisi'ni kabul etme düzeyleri arasındaki ilişkinin ortaya konulması da amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Marmara Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi'nde öğrenim gören toplam 388 fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Evrim İçerik Bilgisi Testi (EİBT) ve Evrim Teorisi'ni Kabul Ölçeği (ETKÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson Çarpım Moment Korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının evrim içerik bilgisi düzeylerinin genel olarak orta-alt seviyede olduğunu ve özellikle evrimsel mekanizmalar, radyometrik tarihleme ve türleşme gibi konularda güçlük yaşadıklarını göstermektedir. Evrim Teorisi'ni kabul etme düzeylerinin ise bilgi düzeyine kıyasla daha yüksek olduğu, ancak katılımcıların önemli bir bölümünün kararsız grupta yer aldığı belirlenmiştir. Cinsiyet değişkenine göre kabul düzeylerinde erkek öğretmen adayları lehine anlamlı bir fark bulunurken, üniversite değişkenine göre anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Sınıf düzeyi değişkenine göre evrim bilgisi puanlarının üst sınıflarda anlamlı düzeyde arttığı, ancak kabul düzeylerinin sınıf seviyesine göre anlamlı biçimde değişmediği belirlenmiştir. Ayrıca evrimle ilgili bilimsel kitap/kaynak okuyan öğretmen adaylarının hem bilgi hem de kabul düzeylerinin anlamlı derecede daha yüksek olduğu görülmüştür. Evrim bilgisi ile Evrim Teorisi'ni kabul etme düzeyleri arasında ise pozitif yönlü ancak düşük düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, evrim kabulünün yalnızca bilişsel bilgiyle açıklanamayacağını; bilimin doğası anlayışı, kültürel etkenler ve bireysel bilimsel okuryazarlık düzeyinin bu süreçte belirleyici rol oynadığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine pre-service science teachers' levels of evolutionary knowledge and their acceptance of the Evolution Theory, and to determine whether these levels differ according to variables such as gender, university, grade level, and engagement with scientific books or resources related to evolution. In addition, the relationship between evolutionary content knowledge and acceptance of the Evolution Theory was investigated. This study employed a correlational survey design, one of the quantitative research methods. The sample consisted of 388 pre-service science teachers enrolled at Istanbul University-Cerrahpaşa, Marmara University, and Yıldız Technical University. Data were collected using the Evolution Content Knowledge Test (ECKT) and Measure of Acceptance of the Theory of Evolution (MATE). Descriptive statistics, independent samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson product moment correlation analyses were used to analyze the data. The findings indicated that pre-service science teachers' levels of evolutionary content knowledge were generally low to moderate, with notable difficulties in understanding evolutionary mechanisms, radiometric dating, and speciation. Although participants' acceptance levels of the Theory of Evolution were higher than their knowledge levels, a substantial proportion of the sample remained undecided. While male pre-service teachers demonstrated significantly higher acceptance levels than females, no significant differences were found based on university. Analysis by grade level revealed a significant increase in evolutionary knowledge among upper-grade students; however, acceptance levels did not differ significantly across grade levels. Furthermore, pre-service teachers who reported reading scientific books or resources related to evolution had significantly higher levels of both knowledge and acceptance. A positive but low-level significant correlation was found between evolutionary knowledge and acceptance. Overall, the results suggest that acceptance of the Theory of Evolution cannot be explained solely by cognitive knowledge. Instead, understanding the nature of science, cultural factors, and individual scientific literacy play a crucial role in shaping acceptance.
Benzer Tezler
- Öğretmenlere göre ilköğretim 1. kademe (4. ve 5. sınıf) din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin problemleri
By teachers; the problems of primary school (fourth & fifth classes) religious culture & moral knowledge lesson
YUSUF KURU
- Fen bilimleri öğrenci, öğretmen adayları ve öğretmenlerin bilimsel bilginin ontolojik boyutlarına yönelik görüşleri
Science students', and prospective teachers' views toward ontological dimensions of scientific knowledge
EVRİM DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Dokuz Eylül ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Fen Bilimleri Öğretmenlerinin ve Öğretmen Adaylarının Laboratuvar Güvenliği Bilgi Düzeylerinin ve Laboratuvar Yeterliklerine İlişkin Düşüncelerinin İncelenmesi.
An Investigation of Science Teachers' and Teacher Candidates' Laboratory Safety Knowledge Levels and Their Opinions Regarding Laboratory Competencies.
SEDA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Kahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ