Yaşlı bireylerin mekânsal deneyimi bağlamında huzurevlerinde sirkülasyon alanlarının erişilebilirliği ve çözüm önerileri: İstanbul-Türkiye örneği
Accessibility of circulation areas in nursing homes and solution suggestions in the context of the abstract spatial experience of elderly individuals: The example of Istanbul-Turkey
- Tez No: 1001313
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZERRİN FUNDA ÜRÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Mimarlık, Psikoloji, Interior Design and Decoration, Architecture, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, huzurevlerinin dolaşım ağını sağlayan sirkülasyon alanlarının mevcut düzen kurgusu incelenerek yaşlı bireylerin fizyolojik ve psikolojik gereksinimlerine uygun olan tasarımlara ait çözüm önerilerini sunmak amaçlanmıştır. Huzurevlerindeki sirkülasyon alanlarına ait bilgiler, huzurevlerinin mevcut düzen kurgusu ile huzurevlerindeki tasarım kriterlerinin temel prensipleri hakkında inceleme yapmak için literatür taraması ve İstanbul-Türkiye bölgesinde belirlenen huzurevlerinde saha ziyareti yapılmıştır. Ziyaret edilen huzurevlerinde sirkülasyon alanlarının (koridorlar, rampalar, asansörler, merdivenler, bekleme ve dinlenme alanları, ortak kullanım alanları) erişilebilirliği gözlemlenmiştir. Yaşlı bireylerin fiziksel, psikososyal ve bilişsel gereksinimleri ile yaygın hastalıkları ve huzurevlerinde bulunması gereken nitelikler hakkında bilgi edinmek amacıyla nöroloji uzmanları, psikiyatri uzmanları, psikologlar ve sosyal hizmet uzmanları ile görüşmeler yapılmıştır. Saha ziyaretleri ve literatür taraması yöntemiyle edinilen bulgular neticesinde huzurevlerinde sirkülasyon alanlarının mevcut tasarımının yaşlı bireylerin değişen antropometrik özelliklerine uygun olarak erişilebilir bir biçimde tasarlanmadığı gözlemlenmiştir. Uzman hekimler tarafından yapılan görüşmelerde psikolojik iyi olma halini, bulunduğumuz ortamın tasarımının etkilediği öğrenilmiştir. Bununla birlikte yaşlı bireylerin değişkenlik gösteren psikolojik iyi halleri ile sahip oldukları psikiyatrik hastalıklarının göz ardı edilerek iç ve dış mekân tasarım kurgusunun yapılması, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini olumsuz etkileyerek dejeneratif hastalıklarının hızla ilerlemesine yol açtığı bilgisine ulaşılmıştır. Bulgular, mevcut fiziksel koşulların yaşlı bireylerin ihtiyaçlarını yeterince karşılamadığını ortaya koymaktadır ve huzurevlerinde sirkülasyon alanlarına ait erişilebilir ve yaşlı dostu mekân tasarımlarına yönelik çözüm önerileri sunulmaktadır. Bu kapsamda bu çalışma yaşlı bireylerin fiziksel, psikososyal ve bilişsel gereksinimlerini irdeleyerek yaşlı bireylere huzurevlerindeki sirkülasyon alanlarında etkili bir tasarım hizmeti sunmak hedeflenmiştir. Bu doğrultuda ise yalnızca iç mimari açıdan değil, aynı zamanda yaşlı bireylerin ruhsal, zihinsel ve sosyal ihtiyaçlarını da dikkate alarak çok disiplinli bir yaklaşımla yürütülmüştür. Tüm bunlar iç mimarlık, psikoloji ve sosyal hizmet alanlarına katkı sunmak hedeflenerek yürütülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the current layout of circulation areas that provide the circulation network in nursing homes and to propose design solutions that meet the physiological and psychological needs of elderly individuals. To gather information on circulation areas in nursing homes, a literature review was conducted to examine the existing layout of nursing homes and the fundamental principles of design criteria. Field visits were also conducted to selected nursing homes in the Istanbul-Turkey region. The accessibility of circulation areas (corridors, ramps, elevators, stairs, waiting and resting areas, common areas) was observed in the visited nursing homes. Interviews were conducted with neurologists, psychiatrists, psychologists, and social workers to obtain information about the physical, psychosocial, and cognitive needs of elderly individuals, common illnesses, and the necessary qualities that nursing homes should possess. Findings obtained through field visits and literature review revealed that the current design of circulation areas in nursing homes is not accessible and adaptable to the changing anthropometric characteristics of elderly individuals. Interviews with specialist physicians revealed that the design of the environment affects psychological well-being. Furthermore, it was found that designing interior and exterior spaces without considering the fluctuating psychological well-being and psychiatric illnesses of elderly individuals negatively impacts their quality of life and accelerates the progression of degenerative diseases. The findings demonstrate that current physical conditions do not adequately meet the needs of elderly individuals, and offer solutions for accessible and age-friendly spatial designs in circulation areas of nursing homes. This study aims to provide effective design services for elderly individuals in the circulation areas of nursing homes by examining their physical, psychosocial, and cognitive needs. To this end, a multidisciplinary approach has been adopted, considering not only the interior design aspects but also the mental, psychological, and social needs of elderly individuals. All of this has been carried out with the goal of contributing to the fields of interior design, psychology, and social work.
Benzer Tezler
- Mekansal belleğin ortaöğretim binaları bağlamında irdelenmesi
Analysis of spatial memory in the context of secondary schools
ZEYNEP TARÇIN TURGAY
- Yaş dostu mekân kriterlerinin mekân dizimi ve fraktal boyut yöntemleriyle analizi: antalya havalimanı
Analysis of age-friendly environment criteria through space syntax and fractal dimension methods: The case of antalya airport
SEADET ÖZGÜ TURAL
Doktora
Türkçe
2025
Peyzaj MimarlığıAkdeniz ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN YILMAZ
- Yaş dostu bir çevrenin inşası için Çankaya (Ankara)'da yaşlıların gündelik yaşam pratiklerini anlamak
Understanding elderly people's practices of everday life for the building of an age-friendly environment in Çankaya (Ankara)
NERİMAN KILINÇ
- Sosyal sorumluluk projesi olarak; hayvan, yaşlı, çocuklar için entegre yaşam alanları tasarım ilkeleri uygulama yaklaşımları ve model önerisi
As a social responsibility project; integrated living spaces design principles approaches for animals, the elderly and children & a model proposal
UMAY YILMAZ ARER
Doktora
Türkçe
2022
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAADET AYTIS
PROF. DR. FÜSUN SEÇER KARİPTAŞ
PROF. DR. İPEK FİTOZ
- Yaşlılar için erişilebilir kent parkı tasarımı yönergesi önerisi
Proposed design guidelines for accessible urban parks for older adults
DİLA EVLİYAOĞLU
Doktora
Türkçe
2026
Mimarlıkİstanbul Kültür ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EVREN BURAK ENGİNÖZ