Geri Dön

Finansal kurum ve araçlar bağlamında Türkiye'de katılım bankacılığı analizi

An analysis of participation banking in Turkey in the context of financial institutions and instruments

PDF İndir

  1. Tez No: 1001535
  2. Yazar: SEDA GÜNDÜZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AHMET UĞUR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Bankacılık, Banking
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İnönü Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Katılım bankacılığı; faizsizlik prensibiyle çalışan, yatırımları gerçek üretim süreçlerine kanalize eden ve kâr-zarar paylaşımı esasına dayanan dinamik bir finans modelidir. Etik değerleri ve somut varlıklara dayalı işlem yapısını merkezine alan bu sistem, Türkiye finans piyasasında sadece bankacılıkla sınırlı kalmamış; sukuk (kira sertifikası), katılım sigortacılığı ve KOBİ destekleri gibi geniş bir yelpazede stratejik bir dönüşüm başlatmıştır Geleneksel mevduat bankacılığına güçlü bir alternatif sunan katılım bankaları, Türkiye'de hızla gelişen bir finans dalı haline gelmiştir. Katılım bankaları, 2005'ten itibaren kriz süreçlerini başarıyla yöneterek karlılık istikrarını korumuştur. On yıl öncesine ait verilere bakıldığında bankacılık sistemindeki payı %5 dolaylarında seyretse de ulaşılan müşteri kitlesinin genişliği, katılım finansın sektördeki stratejik önemini pekiştirmiştir. Tez çalışmamda, Türkiye'de Katılım Bankacılık sisteminin İslami finans ilkeleri doğrultusunda yapısal bir analizini çalıştım. Katılım bankacılığının finans sektöründeki yerini daha iyi anlamak ve geleceğe yönelik adımlar atmak isteyen tüm ilgililere yol gösterici olacaktır. Katılım bankalarının kurum yapısı, ürün ve hizmet yaklaşımları, piyasa yoğunlaşması, Merkez Bankası ile olan ilişkisi, Türev piyasa araçlarında çalışma koşulları, KOBİ finansmanındaki rolü ve sigortacılık sistemi gibi boyutlar incelenecektir. Materyal olarak 2014–2024 dönemine ait katılım bankacılığı verileri (aktif büyüklük, fon toplama, fon kullandırma vb.) kullanılacaktır. Sonuç olarak, Türkiye'deki katılım bankacılığı, finansal teknikler ile fıkhi derinliğin aynı paydada buluşamaması ve danışma kurullarının banka yönetimlerine olan yapısal bağımlılığı nedeniyle çeşitli uygulama sorunları yaşamaktadır. Sektörün konvansiyonel bankalarla rekabet etme gayesiyle kâr odaklı hareket etmesi, bazen İslami ilkelerin esnetilmesine ve“faize bulaşma”riskine yol açmaktadır. Ayrıca, merkez bankalarının faiz temelli para politikaları, bu kurumlar için“ikili (dual) bir finansal sistem”ve özel likidite araçlarının geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Sistemin sürdürülebilir bir büyüme yakalaması için mevzuat uyumunun yanı sıra hem iktisat hem de fıkıh bilgisine sahip nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve toplum nezdindeki“geleneksel bankalarla aynı”algısını kıracak bütüncül reformların hayata geçirilmesi temel bir gerekliliktir.

Özet (Çeviri)

Participation banking is a dynamic financial model that operates on the principle of interest-free transactions, channels investments into real production processes, and is based on profit and loss sharing. Centering on ethical values and a transaction structure based on tangible assets, this system has not been limited to banking in the Turkish financial market; it has initiated a strategic transformation across a wide range of areas, including sukuk (lease certificates), participation insurance, and SME support. Offering a strong alternative to traditional deposit banking, participation banks have become a rapidly developing financial sector in Turkey. Participation banks have successfully managed crisis processes since 2005, maintaining profitability stability. Although their share in the banking system was around 5% according to data from ten years ago, the breadth of the customer base reached has reinforced the strategic importance of participation finance in the sector. In my thesis, I conducted a structural analysis of the Participation Banking system in Turkey in line with Islamic finance principles. It will serve as a guide for all stakeholders who wish to better understand the place of participation banking in the financial sector and take steps towards the future. The institutional structure of participation banks, their product and service approaches, market concentration, their relationship with the Central Bank, working conditions in derivative market instruments, their role in SME financing, and the insurance system will be examined. The material will consist of participation banking data (asset size, fund collection, fund utilization, etc.) for the period 2014–2024. As a result, participatory banking in Turkey faces various implementation challenges due to the inability to reconcile financial techniques with Islamic jurisprudence and the structural dependence of advisory boards on bank management. The sector's profit-oriented approach, driven by its goal of competing with conventional banks, sometimes leads to the relaxation of Islamic principles and the risk of“involvement in interest.”Furthermore, central banks' interest-based monetary policies necessitate the development of a“dual financial system”and special liquidity instruments for these institutions. For the system to achieve sustainable growth, it is essential to cultivate qualified human resources with both economic and fiqh knowledge, in addition to regulatory compliance, and to implement comprehensive reforms that will break the perception among the public that these banks are“the same as traditional banks.”

Benzer Tezler

  1. Tez No

    913193

    Exploring opinions of corporate instructional designers on their professional development and training needs

    Kurumsal öğretim tasarımcılarının mesleki gelişim ve eğitim ihtiyaçları konusundaki görüşlerinin araştırılması

    NAZLI GÖKALP

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK

  2. Tez No

    697668

    Potentialities for and limits to inclusion by education: The case of Syrian children's education in Turkey and child labour

    Eğitim tarafından içermede potansiyeller ve limitler: Türkiye'deki Suriyeli çocukların eğitimi ve çocuk işçiliği

    YASEMİN KIZILOĞLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Sosyal HizmetOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Sosyal Politika Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OKYAYUZ

  3. Tez No

    392652

    Kentsel sit alanlarında koruma çalışmalarının finansal, yasal ve yönetsel boyutları ile değerlendirilmesi: Ankara ili Altındağ ilçesi Hacettepe ve Sakarya mahalleleri örneği

    An evaluation of financial, legal, and administrative dimensions of protection works in urban conservation areas: The case of Hacettepe and Sakarya neighborhoods of Altindag district of Ankara province

    VEYSEL TİRYAKİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaAnkara Üniversitesi

    Taşınmaz Geliştirme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HARUN TANRIVERMİŞ

  4. Tez No

    705047

    Sınırları zorlamak: Türkiye'den yurtdışına seyahat eden kadınların kısıtlayıcıları ve deneyimleri

    Pushing the boundaries: The restrictions and experiences of women traveling abroad from Turkey

    KÜBRA İSKENDEROĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    CoğrafyaSüleyman Demirel Üniversitesi

    Coğrafya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İSMAİL KERVANKIRAN

  5. Tez No

    875931

    Effects of organizational and individual dynamic capabilities on business model innovation and sme performance

    Örgütsel ve bireysel dinamik yeteneklerin iş modeli yenilikçiliği ve kobi performansı üzerindeki etkiler

    SEHER ÖĞRENCİ

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. LUTFİHAK ALPKAN

Geri Dön