Sıçanlarda valproik asit ile oluşturulmuş deneysel otizm modelinde Selekoksib'in davranışsal ve moleküler etkilerinin incelenmesi
The investigation of behavioral and molecular effects of celecoxib in the experimental autism model created with valproic acid in rats
- Tez No: 1001648
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN ÜNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Nöroloji, Eczacılık ve Farmakoloji, Neurology, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Nöroinflamasyon, Otizm spektrum bozukluğu, Selekoksib, Valproik asit, Neuroinflamation, Autism spectrum disorder, Celecoxib, Valproic acid
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nörobilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), erken gelişimsel dönemde ortaya çıkan; stereotipik davranışlar, sosyal etkileşim ve iletişimde bozulmalar ile karakterize heterojen seyir gösteren nörogelişimsel bir bozukluktur. Son yıllarda prevalansında artış görülen OSB için güncel tedavi yaklaşımları yetersiz kalmaktadır. Çalışmamızda, OSB patafizyolojisinde güçlü bir rol oynayan nöroinflamasyon ve GABAerjik sistem mekanizmalarına odaklanılmıştır. Bu kapsamda embriyonik 12.5 (E12.5) günde 400 mg/kg intraperitonel VPA uygulaması ile OSB modeli oluşturulmuş sıçanlarda, selektif COX-2 inhibitörü Selekoksib 10, 20 ve 40 mg/kg dozları, atipik antipsikotiklerden Aripiprazol 2 mg/kg ve Kombine (Selekoksib 20 mg/kg + Aripiprazol 2 mg/kg) tedavi grupları, cinsiyet dismorfizmi gözetilerek davranışsal ve moleküler yöntemler ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular; Selekoksib tedavisinin lokomotor aktivite, stereotipik davranışlar, öğrenme ve bellek üzerinde anlamlı düzeyde terapötik etkisini kanıtlamıştır (p<0.05). Anksiyete ve kaygı, sosyal etkileşim ve uzamsal bellekte anlamlılık tespit edilememiştir (p>0.05). Moleküler düzeyde ise ELISA yöntemi ile prefrontal korteks (PFC) ve ventral hipokampüs (vHPC) bölgelerinde, nöroinflamatuar parametreler (IL-2, IL-6, IL-1β, NLRP3) ve GABAerjik sistem parametrelerinde (PVALB, GAD67) cinsiyet dismorfizmlerinden bağımsız anlamlı düzeyde terapötik etki gösterdiği kanıtlanmıştır (p<0.05). Bu tez çalışması sonuç olarak, COX-2 inhibisyonunun OSB patofizyolojisinde nöroinflamatuar ve GABAerjik sistemler üzerinde umut vaad edici bir terapötik yaklaşım olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental condition with a heterogeneous clinical course, emerging in early developmental periods and characterized by stereotyped behaviors as well as impairments in social interaction and communication. Despite the steadily increasing prevalence of ASD in recent years, current therapeutic approaches remain insufficient. In the present study, we focused on neuroinflammation and GABAergic system mechanisms, which are known to play a pivotal role in ASD pathophysiology. Accordingly, an ASD model was established in rats via intraperitoneal administration of valproic acid (VPA; 400 mg/kg) on embryonic day 12.5 (E12.5). In this model, the selective COX-2 inhibitor celecoxib was administered at doses of 10, 20, and 40 mg/kg, alongside the atypical antipsychotic aripiprazole (2 mg/kg) and a combination treatment group (celecoxib 20 mg/kg + aripiprazole 2 mg/kg). Behavioral and molecular assessments were conducted while accounting for sexual dimorphism. The findings demonstrated that celecoxib treatment exerted a significant therapeutic effect on locomotor activity, stereotyped behaviors, and learning and memory functions (p<0.05). No statistically significant effects were observed in anxiety-related behaviors, social interaction, or spatial memory (p>0.05). At the molecular level, ELISA analyses of the prefrontal cortex (PFC) and ventral hippocampus (vHPC) revealed that celecoxib treatment produced significant therapeutic effects on neuroinflammatory markers (IL-2, IL-6, IL-1β, NLRP3) and GABAergic system markers (PVALB, GAD67), independent of sex-related differences (p<0.05).
Benzer Tezler
- Deneysel otizm modeli oluşturulmuş sıçanlarda merkezi sinir sistemi dopamin sistemindeki olası değişikliklerin araştırılması
Investigation of potential changes in the central nervous system dopamine system in rats with an experimental model of autism
BÜŞRA SİMSAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
FizyolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİM KUTLU
- Deneysel otizm spektrum bozukluğu modelinde glial hücrelerin rollerinin araştırılması
Investigating the role of glial cells in an experimental autism spectrum disorder model
BADE CEVRİYE BAHTİYAR
Doktora
Türkçe
2026
Eczacılık ve FarmakolojiMarmara ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEYZA ARICIOĞLU
- Deneysel status epileptikusta midazolam ve klonazepamin ikinci basamak tedavide kullanılan antiepileptik ilaçlarla etkileşimi
Interaction of midazolam and clonazepam with the antiepileptic drugs used in second-line treatment in experimental status epilepticus
CUMAALİ DEMİRTAŞ
Doktora
Türkçe
2022
FizyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YILDIRIM
- Ratlarda pentilentetrazol ile oluşturulan deneysel epilepsi modelinde cloxyquinin antiepileptik etkilerinin araştırılması
Investigation of antiepileptic effects of cloxyquin in pentylenetetrazole experimental rat model of epilepsy
DİDEM AYHAN
Doktora
Türkçe
2022
FizyolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN HİM
PROF. DR. ŞERİF DEMİR
- Yüzme egzersizinin epileptik sıçanlar üzerindeki etkileri
The effects of swimming exercise on epileptic rats
SAMET ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Biyolojiİstanbul ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADRİYE AKGÜN DAR