Pilates yapan ve yapmayan kadınlarda sezgisel yeme, sağlıklı yeme takıntısı ve beden takdiri ilişkisinin karşılaştırılması
Comparison of the relationship between intuitive eating, healthy eating obsession and body appreciation in women who practice pilates and those who do not
- Tez No: 1002848
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sezgisel yeme, bireylerin yeme davranışlarını bedensel açlık ve tokluk sinyallerine dayalı olarak düzenlemesini, dışsal diyet kuralları ve kısıtlamalardan bağımsız bir biçimde bedenle uyumlu bir yeme yaklaşımı geliştirmesini ifade etmektedir. Bu yaklaşım, olumlu beden imajı ve beden takdiri ile yakından ilişkili olup, yeme davranışlarının hem fizyolojik hem de psikososyal boyutlarını kapsamaktadır. Buna karşılık sağlıklı beslenmeye yönelik aşırı ve katı tutumlar, ortoreksiya nervoza olarak tanımlanan işlevsiz yeme davranışlarına yol açabilmektedir. Zihin–beden temelli egzersizler arasında yer alan pilatesin, beden farkındalığını artırarak yeme davranışları ve beden algısı üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışma, düzenli olarak pilates yapan ve yapmayan kadınlarda sezgisel yeme davranışı, ortoreksiya nervoza eğilimi ve beden takdiri düzeylerini karşılaştırmak ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla analitik kesitsel tasarımda yürütülmüştür. Araştırmaya İstanbul'da yaşayan, 18–45 yaş arası, kronik hastalığı ve yeme bozukluğu tanısı bulunmayan toplam 102 kadın dahil edilmiştir. Veriler kişisel bilgi formu, üç günlük besin tüketim kaydı, Sezgisel Yeme Ölçeği-2, Ortoreksiya Nervoza Envanteri ve Beden Takdiri Ölçeği-2 aracılığıyla toplanmış, istatistiksel analizler %95 güven aralığında gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, pilates yapan kadınların sezgisel yeme ölçeği toplam puanlarının (74,68±8,83) pilates yapmayan kadınlara kıyasla (69,96±10,91) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir (p<0,05). Günlük enerji ve makro besin ögesi alımları açısından gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Ortoreksiya nervoza ve beden takdiri puanları bakımından gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunmazken, özellikle sezgisel yeme ile beden takdiri arasında pozitif yönlü ilişkiler belirlenmiştir (p<0,05). Bulgular, pilatesin sezgisel yeme davranışını destekleyici bir potansiyele sahip olabileceğini, ancak sağlıklı beslenme takıntısı ve beden takdirinin yalnızca fiziksel aktiviteye bağlı olarak açıklanamayacağını düşündürmektedir. Bu alanda yapılacak ileriye dönük ve müdahale temelli çalışmalar, nedensel ilişkilerin daha net ortaya konmasına katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Intuitive eating refers to an approach in which individuals regulate their eating behaviors based on internal hunger and satiety cues, developing a body-congruent eating pattern independent of external dietary rules and restrictions. This approach is closely associated with positive body image and body appreciation and encompasses both physiological and psychosocial dimensions of eating behaviors. In contrast, excessively rigid and restrictive attitudes toward healthy eating may lead to dysfunctional eating behaviors defined as orthorexia nervosa. Pilates, as a mind–body–based form of exercise, is thought to influence eating behaviors and body perception by enhancing body awareness. This study was conducted using an analytical cross-sectional design to compare intuitive eating behavior, orthorexia nervosa tendencies, and body appreciation levels among women who regularly practice Pilates and those who do not, as well as to examine the relationships among these variables. A total of 102 women aged 18–45 years, living in Istanbul, with no diagnosed chronic diseases or eating disorders, were included in the study. Data were collected using a personal information form, a three-day dietary intake record, the Intuitive Eating Scale-2, the Orthorexia Nervosa Inventory, and the Body Appreciation Scale-2. Statistical analyses were performed with a 95% confidence interval. The findings indicated that women who practiced Pilates had significantly higher total intuitive eating scores (74,68±8,83) compared to those who did not practice Pilates (69,96±10,91) (p<0,05). No significant differences were observed between the groups in terms of daily energy and macronutrient intake. While no significant differences were found between the groups regarding orthorexia nervosa and body appreciation scores, positive correlations were identified particularly between intuitive eating and body appreciation (p<0,05). These results suggest that Pilates may have a supportive potential for intuitive eating behavior; however, healthy eating obsession and body appreciation cannot be explained solely by engagement in physical activity. Future longitudinal and intervention-based studies are needed to clarify causal relationships in this field.
Benzer Tezler
- Düzenli pilates yapan kadınların sezgisel beslenme, hedonik açlık ve beden algısının incelenmesi
The effect of regular pilates practice on intuitive eating, hedonic hunger, and body image in women
ZÜLAL ÜNVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERİL KÖSE
- Pilates egzersizi yapan ve yapmayan kadınlarda farklı ısınma protokollerinin kognitif, motor ve kardiyovasküler yanıtlara akut etkisi
Acute effects of different warm-up protocols on cognitive, motor and cardiovascular responses in women with and without pilates exercise
TUĞÇE ŞENER SOPTAR
Doktora
Türkçe
2022
SporÇukurova ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GONCA İNCE
- Pilates egzersizi yapan ve yapmayan kadınlarda kor enduransının servikal stabilizasyon ve propriosepsiyon ile ilişkisi
The relationship of core endurance with cervical stabilization and proprioception in women with and without pilates exercise
SELİN KALIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Arel ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİS DOĞAN
- Rekreatif etkinlik olarak yapılan pilates egzersizlerinin kadınlarda yaşam kalitesi ve psikolojisi üzerine etkilerinin incelenmesi
Examination of the effects of pilates exercise as a recreational activity on quality of life and psychology in women
ÇAĞLA ECEM YARIZ TERZİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporGiresun ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASİYE HANDE BAŞKAN
- Reformer pilates ve kardiyo egzersizi yapan bireylerin beslenme bilgi düzeyleri ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional knowledge levels and quality of life of individuals performing reformer pilates and cardio exercise
RABİA ŞEVVAL DEVELİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikBayburt ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇE ORKUN ERKILIÇ