Öğretmen adaylarının eğitimde yapay zekâya ilişkin algıları
Preservice teachers' perceptions of artificial intelligence in education
- Tez No: 1003358
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEL ABİDİN MISIRLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Aday öğretmenler, Ölçek uyarlama, Candidate teachers, Scale adaptation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Balıkesir Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının eğitimde yapay zekâya ilişkin algılarını belirlemek, teknoloji okuryazarlığı düzeylerinin bu algılar üzerindeki etkisini incelemek ve yapılandırılmış bir yapay zekâ öğretiminin öğretmen adaylarının algı ve farkındalıkları üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada açıklayıcı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Çalışma nicel ve nitel olmak üzere iki aşamada yürütülmüştür. Nicel aşamada korelasyonel ve deneysel yöntemlerden yararlanılmıştır. Nitel aşamada ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 459 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak“Sosyal Bilgiler Öğretmenlerine Yönelik Teknoloji Okuryazarlık Ölçeği”,“Eğitimde Yapay Zekâ Kavramları Ölçeği”, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve başarı testi kullanılmıştır. Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının teknoloji okuryazarlığı düzeylerinin yüksek, yapay zekâ algılarının ise orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Teknoloji okuryazarlığı ile yapay zekâ algısı arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ancak zayıf bir ilişki tespit edilmiştir. Deneysel uygulama sonuçları, yapay zekâ eğitimi alan öğretmen adaylarının son test puanlarının ön test puanlarına göre anlamlı düzeyde yükseldiğini ortaya koymuştur. Nitel bulgular, yapılandırılmış yapay zekâ eğitiminin öğretmen adaylarının bu teknolojinin eğitimsel potansiyeline yönelik farkındalığını artırdığını ve eleştirel bakış açılarını geliştirdiğini göstermiştir. Araştırma sonuçları, öğretmen yetiştirme programlarında teknoloji okuryazarlığı ve yapay zekâ yeterliliklerinin geliştirilmesine yönelik kapsamlı eğitim modüllerinin entegre edilmesinin gerekliliğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to determine preservice teachers' perceptions of artificial intelligence in education, to examine the effect of their technology literacy levels on these perceptions, and to reveal the impact of structured artificial intelligence instruction on preservice teachers' perceptions and awareness. An explanatory mixed-methods design was employed in the study. The research was conducted in two phases: quantitative and qualitative. In the quantitative phase, correlational and experimental methods were used. In the qualitative phase, a case study design was adopted. The sample of the study consisted of 459 preservice teachers studying at Balıkesir University Necatibey Faculty of Education. The data collection tools included the Technology Literacy Scale for Social Studies Teachers, the Artificial Intelligence Concepts in Education Scale, a semi-structured interview form, and an achievement test. The findings indicated that preservice teachers' technology literacy levels were high, whereas their perceptions of artificial intelligence were at a moderate level. A statistically significant, positive, but weak relationship was found between technology literacy and perceptions of artificial intelligence. The results of the experimental application revealed that preservice teachers who received artificial intelligence instruction showed a significant increase in post-test scores compared to their pre-test scores. Qualitative findings demonstrated that structured artificial intelligence instruction increased preservice teachers' awareness of the educational potential of this technology and enhanced their critical perspectives. The results suggest the necessity of integrating comprehensive educational modules aimed at developing technology literacy and artificial intelligence competencies into teacher education programs.
Benzer Tezler
- Web 3.0 araçlarının fen eğitimine entegrasyonunun, öğretmen adaylarının TPAB öz yeterlilik düzeylerine, yapay zeka, eğitsel sanal gerçeklik ve eğitimde metaverse kullanımlarına ilişkin tutumlarının incelenmesi
Investigation of the integration of web 3.0 tools into science education, pre-service teachers' tpack self-efficacy levels and their attitudes towards the use of artificial intelligence, educational virtual reality and metaverse in education
ZEHRA ÖZTÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP YILDIRIM
- Öğretmen adaylarının yapay zeka'ya ilişkin görüşleri
Pre-service teachers' perspectives on artificial intelligence
HAYDER GHALEB ALİ ALİ DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET NURİ GÖMLEKSİZ
- Investigating pre-service English language teachers' acceptance of generative artificial intelligence
İngilizce öğretmen adaylarının üretken yapay zekâya yönelik kabullerinin incelenmesi
FATMA AKA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL KINIK GÜLEK
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının teknoloji okuryazarlığı ve yapay zekâ farkındalık düzeylerinin incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması
Investigation of social studies teacher candidates technology literacy and artificial intelligence awareness levels: A mixed method research
DİLAN EMLÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH GÖKDEMİR
- Analyzing perceptions of artificial intelligence use among pre-service and in-service EFL teachers
Hizmet öncesi ve hizmet içi İngilizce öğretmenlerinin yapay zekâ kullanımı hakkındaki algılarının analizi
SEVDE AYYILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDANE DENKCİ AKKAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜMEYRA GENÇ