Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimi ile sosyal duygusal öğrenme becerilerinin STEM eğitimine yönelik tutumlarına etkisi
The effect of critical thinking disposition and social emotional learning skills on middle school students' attitudes towards STEM education
- Tez No: 1004010
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER NAYCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: FeTeMM, STEM
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Şırnak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimi ile sosyal-duygusal öğrenme (SDÖ) becerilerinin STEM (Science, Techonology, Engineering, Mathematics) eğitimine yönelik tutumlarına olan etkisini araştırmaktır. Araştırma kapsamında Şırnak ili merkez ilçesi, Silopi ve Cizre ilçelerinde 2024-2025 eğitim-öğretim yılında 6, 7 ve 8. sınıf düzeylerinde öğrenim gören 670 öğrenciden uygun (convenience) örnekleme yöntemiyle veri toplanmıştır. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu araştırmada yararlanılan veri toplama araçları STEM'e Yönelik Tutum Ölçeği, Eleştirel Düşünme Eğilim Ölçeği ve Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği'dir. Elde edilen verilerin analizinde MANOVA ve çok değişkenli çoklu regresyon kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular incelendiğinde, STEM'in bir alt boyutu olan Kişisel ve Sosyal Uygulamaları ile Eleştirel Düşünmenin bir alt boyutu olan Eğilim alt boyutu arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra Eleştirel Düşünmenin Eğilim alt boyutunun STEM'in Kişisel ve Sosyal Uygulamaları alt boyutunu yordadığı bulgusu elde edilmiştir. Ulaşılan bir diğer bulgu ise SDÖ becerilerinden Problem Çözme Becerileri alt boyutunun STEM'in Kişisel ve Sosyal Uygulamaları, Fen ve Mühendisliği Öğrenme ve STEM'le İlişkilendirme ile Teknolojinin Kullanımı ve Öğrenme alt boyutlarını yordadığı görülmüştür. Kendilik Değerini Artıran Beceriler alt boyutunun STEM'in Kişisel ve Sosyal Uygulamaları, Fen ve Mühendisliği Öğrenme ve STEM'le İlişkilendirme ile Matematiği Öğrenme ve STEM'le İlişkilendirme alt boyutlarını yordadığı, Stresle Başa Çıkma Becerileri alt boyutunun ise STEM'in Matematiği Öğrenme ve STEM'le İlişkilendirme alt boyutunu yordadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Bulgular çerçevesinde disiplinler arası bir bağlam çerçevesinde STEM, eleştirel düşünme eğilimleri ve SDÖ becerilerinin birbirini destekleyecek şekilde işe koşulduğu öğretmen kılavuz kitapları hazırlanabilir ve buna yönelik eğitimler düzenlenebilir. Öğrencilerin STEM'e yönelik becerilerini destekleyecek uygulamalara öğretim programları doğrultusunda ders kitaplarında yer verilmesi sağlanabilir. Bu araştırma ortaokul düzeyinde yapılmış olup, farklı kademelerde öğrenim gören öğrencilerle benzer çalışmalar yapılabilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to investigate the effect of critical thinking disposition and social-emotional learning (SEL) skills of middle school students on their attitudes towards STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) education. Within the scope of the research, data were collected from 670 students in the 6th, 7th, and 8th grades in the central district of Şırnak province, Silopi, and Cizre districts during the 2024-2025 academic year using a convenience sampling method. A correlational survey model, a quantitative research design, was used in research. The data collection tools used in this study were the STEM Attitude Scale, the Critical Thinking Propensity Scale, and the Social-Emotional Learning Skills Scale. MANOVA and multivariate multiple regression were used to analyze the data obtained. Upon examining the findings obtained within the scope of the research, it was concluded that the relationship between the Personal and Social Applications sub-dimension of STEM and the Disposition sub-dimension of Critical Thinking was significant. Furthermore, the finding was obtained that the Disposition sub-dimension of Critical Thinking predicted the Personal and Social Applications sub-dimension of STEM. Another finding showed that the Problem Solving Skills sub-dimension of STEM predicted the Personal and Social Applications, Learning Science and Engineering and Relating to STEM, and Use of Technology and Learning sub-dimensions of STEM. The Self-Esteem Enhancing Skills sub-dimension predicts the Personal and Social Applications of STEM, Learning and Connecting Science and Engineering to STEM, and Learning and Connecting Mathematics to STEM sub-dimensions, while the Coping with Stress Skills sub-dimension predicts the Learning and Connecting Mathematics to STEM sub-dimension. Based on these findings, teacher guides can be prepared and training programs organized within an interdisciplinary context, incorporating SEL, critical thinking disposition, and STEM skills in a way that supports each other. Applications that support students' STEM skills can be incorporated into textbooks in line with the curriculum. This research was conducted at the middle school level, and similar studies can be conducted with students at different levels.
Benzer Tezler
- Exploring design based learning activities in 2nd grade science classrooms
2. sınıf bilim sınıflarında tasarım tabanlı öğrenme aktivitelerinin keşfedilmesi
ÖZLEM YAPRAK BOSTANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
- Özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin mükemmeliyetçiliklerinin,empati düzeyleri ve algılanan anne baba davranış biçimleri ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perfectionism, empathy levels and perceived parenting behaviors of gifted and talented secondary school students
ŞEYMA BOYDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZERRİN BÖLÜKBAŞI MACİT
- Ortaokul Türkçe ders kitaplarında geçen metaforik unsurların öğretimi
Teaching metaphorical elements in secondary school Turkish textbooks
HÜMMET SERKAN AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AKKAYA
- Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile okuma becerileri arasındaki ilişki
The relationship between middle school students' critical thinking disposition and reading skills
SEYHAN YILDIRIM DÖNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZGİN DEMİR
- Ortaokul öğrencilerinin akademik başarılarının düşünme ve problem çözme becerileri ile yordanması
The prediction of academic achievements of secondary school students with thinking and problem solving skills
MAHMURE KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGEN KORKMAZ