Çölyak ön tanılı erişkin hastalarda Marsh klasifikasyonu ile serolojik ve biyokimyasal parametrelerin karşılaştırılması
Comparison of serological and biochemical parameters using Marsh classification in adult patients with preliminary diagnosis of celiac disease
- Tez No: 1004119
- Danışmanlar: UZMAN ÖZLEM ETLİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Patoloji, Pathology
- Anahtar Kelimeler: Seroloji, Çölyak hastalığı, Serology, Celiac disease
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çölyak hastalığında tanı; klinik, serolojik/ biyokimyasal bulgular ve duodenal biyopsi histopatolojisinin birlikte değerlendirilmesine dayanır; çocuklarda ise özellikle doku transglutaminaz IgA'nın ≥10 kat artışı ve uygun klinik- genetik bağlamda biyopsisiz yaklaşım kabul görmektedir. Buna karşın erişkinlerde Modifiye Marsh sınıflaması ile serolojik ve biyokimyasal bulguların sistematik ilişkisini inceleyen çalışmalar sınırlı ve heterojendir. Bu çalışmada, erişkin çölyak ön tanılı olgularda histopatolojik şiddet (Modifiye Marsh skoru) ile çölyak serolojisi ve biyokimyasal/ hematolojik- nutrisyonel parametreler arasındaki korelasyonun değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışmada, 01.01.2020–30.06.2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Tıbbi Patoloji Kliniği'nde çölyak hastalığı ön tanısı ile endoskopik olarak biyopsi alınan ve Marsh sınıflaması yapılan 87 erişkin olguya ait duodenum biyopsileri değerlendirildi. Demografik veriler (yaş, cinsiyet), serolojik testler doku transglutaminaz (dTG) IgA/ dTG IgG, anti- endomisyum (EMA) IgA/ EMA IgG, anti-gliadin IgA/ anti-gliadin IgG ve biyokimyasal/ hematolojik parametreler hasta dosyaları ve SARUS hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden elde edildi. İstatistiksel analizlerde uygun parametrik/ non-parametrik yöntemler ve korelasyon analizi kullanıldı; p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Olguların medyan yaşı 35 (ÇAA: 27) olup olguların %71,3'ü (n=62) kadındı. Marsh dağılımında en sık evre Marsh 3B (n=37; %42,5) saptandı. Serolojik incelemede dTG IgA pozitifliği %92,9 (79/85), dTG IgG pozitifliği %81,6 (62/76) idi. EMA IgA pozitifliği Marsh evreleri arasında anlamlı farklılık gösterdi (p=0,004) ve EMA IgA titrasyon dağılımı Marsh grupları arasında anlamlıydı (p=0,042). Marsh skoru ile dTG IgA (r=0,287; p=0,008), dTG IgG (r=0,340; p=0,003) ve EMA IgA (r=0,386; p=0,001) arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı. Biyokimyasal parametreler içinde yalnız total demir bağlama kapasitesi (TDBK) Marsh grupları arasında anlamlı farklılık gösterirken (p=0,024), diğer parametrelerde anlamlı fark izlenmedi. Sonuç: Histopatolojik şiddet arttıkça özellikle dTG ve EMA gibi çölyak serolojik belirteçlerinde artış eğilimi gözlendi. Buna karşın değerlendirilen biyokimyasal, hematolojik ve nutrisyonel parametrelerden TDBK dışında diğerleri histopatolojik şiddeti tek başına güvenilir biçimde yansıtmadı.
Özet (Çeviri)
Objective: Celiac disease diagnosis is based on combined clinical, serological/biochemical, and duodenal histopathological assessment. In children, a biopsy-sparing approach is accepted when tissue transglutaminase IgA (tTG-IgA) is ≥10× the upper limit of normal in an appropriate clinical-genetic context. In adults, however, studies evaluating the systematic relationship between Modified Marsh classification and serological/biochemical findings are limited and heterogeneous. This study aimed to assess correlations between histopathological severity (Modified Marsh score) and celiac serology plus biochemical/hematological- nutritional parameters in adults with suspected celiac disease. Materials and Methods: This retrospective cross-sectional study re-evaluated duodenal biopsies from 87 adults who underwent endoscopic biopsy for suspected celiac disease and Marsh classification at the University of Health Sciences Antalya Health Practice and Research Center, Medical Pathology Clinic, between 01.01.2020 and 30.06.2024. Demographic data (age, sex), serological tests [tTG-IgA/tTG-IgG, anti-endomysial antibody (EMA) IgA/IgG, anti-gliadin IgA/IgG], and biochemical/hematological parameters were obtained from patient files and the SARUS hospital information system. Appropriate parametric/non-parametric tests and correlation analyses were used; p<0.05 was considered significant. Results: Median age was 35 years (IQR: 27), and 71.3% (n=62) were female. Marsh 3B was the most frequent stage (n=37; 42.5%). Positivity rates were 92.9% (79/85) for tTG-IgA and 81.6% (62/76) for tTG-IgG. EMA-IgA positivity differed significantly across Marsh stages (p=0.004), and EMA-IgA titration distribution was also significant among Marsh groups (p=0.042). Marsh score showed significant positive correlations with tTG-IgA (r=0.287; p=0.008), tTG-IgG (r=0.340; p=0.003), and EMA-IgA (r=0.386; p=0.001). Among biochemical variables, only total iron-binding capacity differed significantly across Marsh groups (p=0.024). Conclusion: Increasing histopathological severity was associated with higher celiac serological markers, particularly tTG and EMA. Except for total iron-binding capacity, other biochemical, hematological, and nutritional parameters did not independently reflect histopathological severity.
Benzer Tezler
- Çölyak hastalığında duodenal mukozal patoloji spektrumunun değerlendirilmesinde intraepitelyal lenfositlerin değeri
The significance of intraepithelial lymphocytes in the evaluation of duodenal mucosal pathology spectrum in coeliac disease
EDA NUR KOZAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PatolojiAnkara ÜniversitesiTıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU ENSARİ
- Çölyak hastalarında klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of clinical and laboratory findings in celiac disease patients
MURAT AKAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
GastroenterolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP KARAALİ
- Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde takip edilen çölyak hastalarının retrospektif olarak taranması
A retrospective evaluation of celiac cases followed in Suleyman Demirel University Education and Research Hospital
DUYGU ARSLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
GastroenterolojiSüleyman Demirel Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET CEM KOÇKAR
- Gluten sensitif enteropati (Çölyak hastalığı) tanısında non-invaziv tanı testleri ile invaziv tanı testlerinin karşılaştırılması
Comparison of non-invasive tests with invasive tests in the diagnosis gluten-sensitive enteropathy (Celiac)
YASEMİN DERYA GÜLSEREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ KUDRET ADİLOĞLU
DR. MİHRİBAN YÜCEL
- Büllöz pemfigoid hastalarında alerjenlerle ilişkili spesifik IgE'lerin araştırılması
Investigation of allergen-associated specific IgEs in Bullous pemphigoid patients
SANEM ÇOLAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
DermatolojiAtatürk ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MELİKOĞLU