Kronik böbrek yetmezliği tanısı alan hastaların algıladıkları sosyal desteğin boyutları ile stres belirtileri ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between the dimensions of perceived social support and stress symptoms and quality of life in patients diagnosed with chronic kidney failure
- Tez No: 1004522
- Danışmanlar: PROF. DR. NESRİN HİSLİ ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2013
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Okan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik Böbrek Yetmezliği, yaşanılan stresin çok yoğun olduğu ve dolayısıyla hastalığın seyrinde kişinin psikolojisinin önemli bir rol oynayabileceği ciddi bir kronik hastalıktır. Yaşanılan stres düzeyi ve yaşam kalitesi üzerinde etkili olabilecek psikososyal değişkenlerden biri olan sosyal destek, hastalığın iyileşme süreci ve psikolojik sağlıkla ilişkilidir. Fakat sosyal desteğin boyutlarının (duygusal destek, bilgisel destek, araçsal destek, takdir desteği, sosyal arkadaşlık) bu süreçlerde nasıl bir etkiye sahip olduğu konusu literatürde az araştırılan konular arasındadır. Yapılan araştırmalarda yaşam olaylarının gerektirdiği destek biçimine uygun olarak verilen sosyal desteğin, bu olayların stres etkilerini azaltmaya yardımcı olduğu bulunmuştur. Bu çalışmada, kronik böbrek yetmezliği hastalarında yaşam kalitesi ve stres belirtileri ile sosyal desteğin boyutları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Sosyal destek kişilerarası alana dair bir değişken olduğu için desteği alan bireyin kullandığı kişilerarası iletişim tarzı ve yalnızlık düzeyi ile ilişkili olacağı düşünülerek, bu iki değişken de araştırma desenine eklenmiştir. Araştırmada Ankara'nın çeşitli diyaliz merkezlerinde hemodiyaliz tedavisi gören, 48'ini (%46,2) kadın, 56'sını (%53,8) erkek, 18-84 yaş arası 104 kronik böbrek hastası ile çalışılmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Kısa Semptom Envanteri, SF-36, Sosyal Destek Envanteri, UCLA Yalnızlık Ölçeği, Kişilerarası İletişim Tarzı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kronik böbrek yetmezliği hastalarında sosyal destek ve sosyal destek boyutları; stres belirtileri, yaşam kalitesi, kişilerarası iletişim tarzı ve yalnızlık değişkenleri ile ilişkili bulunmuştur. Stres düzeyi düşük olan kronik böbrek yetmezliği hastalarının stres düzeyi yüksek kronik böbrek yetmezliği hastalarına göre daha çok duygusal destek, bilgisel destek, araçsal destek ve takdir desteği aldığı, kişiler arası ilişkilerinde daha az baskın, kaçınan, öfkeli, duyarsız, manipülatif ve küçümseyici tarz kullandıkları, fiziksel işlevselliklerinin, yaşam enerjilerinin, sosyal işlevselliklerinin daha yüksek olduğu, psikolojik sağlıklarının ve genel sağlıklarının daha iyi olduğu, daha az ağrı hissettikleri bulunmuştur. Yalnızlık düzeyi, kaçınan iletişim tarzı, duyarsız iletişim tarzı, takdir desteği, araçsal destek değişkenleri, kronik böbrek yetmezliği hastalarında stres belirtilerini yordadığı tespit edilmiştir. Tüm sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde, bulgular; kronik böbrek yetmezliği hastalarında düşük sosyal destek, olumsuz kişilerarası iletişim tarzı ve yüksek yalnızlık düzeyinin yüksek stres düzeyi ile ilişkili olabileceği şeklinde yorumlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Chronic Renal Failure is a serious chronic disease in which the experienced stress is too intense, and thus, the psychology of the person may play a major role. The social support, one of the psychosocial variables that may have an impact on the level of the stress experienced and the quality of life, is related to the healing process of the disease and psychological health. However, the issue what kind of an impact the dimensions of social support (emotional support, informational support, instrumental support, appraisal support, social companionship) have in these processes is among the topics studied in the literature. In the researches conducted, it is found that the social support given in accordance with the social type required for life events helps reducing the effects of stress. In this study, we have examined the relations between the life quality and stress symptoms in chronic renal failure patients and the dimensions of social support. Considering that the social support is related to the interpersonal communication style used by the person supported and the level of loneliness since the social support is a variable concerning the interpersonal space, these two variables are both included in the research design. This research was carried out on 104 patients with chronic renal failure, 48 (46.2%) of whom were female and 56 (53.8%) of whom were male, receiving hemodialysis treatment in various dialysis centers in Ankara. As data collection tools, we used Personal Information Form, Brief Symptom Inventory, SF-36, Social Support Inventory, UCLA Loneliness Scale and Interpersonal Communication Style Scale. According to research results, the social support and social support dimensions in chronic renal failure patients are found to be related to the stress symptoms, quality of life, interpersonal communication style and loneliness variables. It is also found that the chronic renal failure patients whose stress levels are lower get much more emotional support, informational support, instrumental support and appreciative support; they have a more dominant, avoidant, angry, insensitive, manipulative and condescending style in their relationships; their physical functioning, life energy and social functioning are higher; their psychological health and general health are better and they feel less pain when compared to the chronic renal failure patients whose stress level is high. Level of loneliness, avoidant communication style, insensitive communication style, appraisal support and instrumental support variables are identified to predict the signs of stress in chronic renal failure patients. After an overall evaluation of all the results, the findings are interpreted in the way that low social support, negative interpersonal communication style and a high level of loneliness in the chronic renal failure patients may be associated with high stress levels.
Benzer Tezler
- Kronik böbrek yetmezliği tanısı alan hastaların ailelerinin değerlendirilmesi
The evaluation of people whose family members have chronic kidney diease
TÜLAY ASAN
- COVİD -19 pandemisi sürecinde kronik böbrek yetmezliği tanısı ile hemodiyaliz tedavisi alan hastaların psikolojik dayanıklılık ve etkileyen faktörler açısından incelenmesi
Investigation of patients with the diagnosis of chronic renal failure and patients WHO received hemodialysis during the COVİD -19 pandemic process, in terms of psychological resistance and affecting factors
TUGAY BİLGEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriBursa Uludağ ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI SARANDÖL
PROF. DR. MUSTAFA GÜLLÜLÜ
- Kronik böbrek yetersizliği tanısı alan çocuk hastalarımızın ilk başvuru anındaki klinik ve laboratuar özellikleri
Clinical and laboratory features of our children with chronic renal failure at the first time of diagnosis
NURCAN BEYAZIT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN ECE
- Evre 5 kronik böbrek hastalığı tanısı alan olgularda sarkopeninin preaterosklerotik belirteçlerle ilişkisi ve kardiyovasküler olay sıklığına etkisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET AKİF BALTACI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
NefrolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİM KUTLAY
- Acil serviste akut böbrek hasarı tanısı alan hastalarda renal replasman tedavi ihtiyacı öngörülebilir mi?
Can the need for renal replacement therapy be predicted in patients diagnosed with acute kidney injury in the emergency department?
ALİ İLKER AKDOĞANLAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİM SATAR