Aile hekimliği asistanları ve uzmanlarının kişilik tipleri ile aile hekimliği kimliği düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of family medicine identity levels and personality types among family medicine residents and specialists
- Tez No: 1005122
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSMAİL KASIM, DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ŞİMŞEK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Mesleki kimlik, aile hekimliği, kişilik, kişilik envanteri, Professional identification, family practice, personality, personality inventory
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Mesleki kimlik, bireyin bir mesleğin değerlerini, rol beklentilerini ve etik sorumluluklarını içselleştirerek“o mesleğin üyesi”olarak kendini konumlandırmasıdır. Bu çerçevede aile hekimliği kimliği, birinci basamağın felsefesini ve rolünü; hasta-hekim iletişimi, mesleki tatmin, kapsamlı/bütüncül yaklaşım ve biyopsikososyal bakış gibi alan-özgül bileşenler üzerinden yansıtan çok boyutlu bir yapıdır. Kişilik tipolojileri ise motivasyon ve ilişki kurma örüntülerini betimleyerek, bu kimlik bileşenlerinde bireysel farklılıkların nasıl ortaya çıkabileceğini incelemek için bir çerçeve sağlayabilir. Gereç ve Yöntem: Veriler, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi aile hekimliği asistanlarından ve bu klinikten uzmanlığını almış uzman hekimlerden toplanan anket formlarından elde edilmiştir (n=218). Ölçek puanlarında 3 katılımcıda aykırı değer saptanması nedeniyle bu kayıtlar çıkarılarak analizler yürütülmüştür. Çalışmada sosyodemografik ve mesleki özellikleri içeren veri formu ile birlikte Aile Hekimliği Kimliği Ölçeği (AHKÖ) ve Taştan Kişilik Tipi Ölçeği uygulanmış; güvenirlik analizlerinde Cronbach alfa değerleri AHKÖ toplam için 0,944 ve Taştan ölçeği için 0,827 bulunmuştur. İstatistiksel analizlerde bağımsız gruplar için t-testi, çoklu grup karşılaştırmaları için tek yönlü ANOVA (uygun post-hoc testlerle), nicel değişkenler arası ilişkiler için Pearson korelasyon ve kategorik değişkenler için ki-kare/Fisher exact testleri kullanılmış; anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: AHKÖ puan ortalamaları; hasta-hekim iletişimi 72.86±9.47, mesleki tatmin 63.08±11.74, çalışma alanı genişliği ve kapsamlı yaklaşım 73.67±9.79, biyopsikososyal yaklaşım 78.29±13.82 ve toplam AHKÖ 71,28±9,35 olarak saptanmıştır. Enneagram baskın tip dağılımında en sık görülen tipler Tip 1 (60; %27,9) ve Tip 2 (54; %25,1) olup, diğer tipler daha düşük oranlarda dağılım göstermiştir. Temel bulgu, hekimlerin baskın kişilik tiplerine göre AHKÖ alt boyutları ve toplam AHKÖ puanlarında anlamlı farklılık olmamasıdır. Bununla birlikte, yaş ile AHKÖ hasta-hekim iletişimi arasında anlamlı, negatif yönlü ve çok zayıf bir ilişki (p=0,029) bildirilmiş; ayrıca yaş arttıkça toplam AHKÖ puanında da zayıf düzeyde azalma (p=0,028) saptanmıştır. Çalışma yeri değişkeninde ise mesleki tatmin alt ölçeğinde İSM/TSM'de çalışanlarda daha düşük puan örüntüsü dikkat çekmiştir. Sonuç: Bu çalışma, aile hekimlerinde Enneagram baskın kişilik tiplerinin AHKÖ ile ölçülen aile hekimliği kimliği boyutlarında belirgin bir ayrışma üretmediğini göstermiştir. Bulgular, aile hekimliği eğitim hedefleri/rol beklentileri ve klinik normların kimlik puanlarını belirli ölçüde“ortaklaştırabileceği”yönünde yorumlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Professional identity refers to an individual's positioning of themselves as a member of a profession by internalizing that profession's values, role expectations, and ethical responsibilities. Within this framework, family medicine identity is a multidimensional construct that reflects the philosophy and role of primary care through discipline-specific components such as physician–patient communication, professional satisfaction, a comprehensive/holistic approach, and a biopsychosocial perspective. Personality typologies, in turn, describe patterns of motivation and interpersonal relating and may provide a framework for examining how individual differences can emerge across these identity components. Materials and Methods: Data were obtained from questionnaire forms administered to family medicine residents at Ankara Bilkent City Hospital and to specialist physicians who had completed their training in this clinic (n=218). Because outlier values were identified in the scale scores of three participants, these records were excluded and the analyses were performed on the remaining dataset. Along with a data form covering sociodemographic and professional characteristics, the Family Medicine Identity Scale (AHKÖ) and the Taştan Personality Type Scale were applied; in reliability analyses, Cronbach's alpha coefficients were 0,944 for the AHKÖ total score and 0,827 for the Taştan scale. For statistical analyses, an independent-samples t-test was used for comparisons between two groups, one-way ANOVA (with appropriate post-hoc tests) for multiple-group comparisons, Pearson correlation for relationships between continuous variables, and chi-square/Fisher's exact tests for categorical variables; the level of significance was set at p<0,05. Results: Mean AHKÖ scores were 72.86±9.47 for physician–patient communication, 63.08±11.74 for professional satisfaction, 73.67±9.79 for scope of work and a comprehensive approach, 78.29±13.82 for the biopsychosocial approach, and 71,28±9,35 for the total AHKÖ score. In the distribution of dominant Enneagram types, the most frequent were Type 1 (60; 27,9%) and Type 2 (54; 25,1%), while the remaining types were represented at lower rates. The primary finding was that there were no significant differences in AHKÖ subscale scores or total AHKÖ score according to physicians' dominant personality types. However, age showed a statistically significant, negative, and very weak association with the AHKÖ physician–patient communication subscale (p=0,029); moreover, increasing age was also associated with a weak decrease in the total AHKÖ score (p=0,028). Regarding workplace setting, a pattern of lower scores was observed in the professional satisfaction subscale among physicians working in İSM/TSM. Conclusion: This study showed that dominant Enneagram personality types did not produce a clear differentiation in family medicine identity dimensions as measured by the AHKÖ. The findings were interpreted to suggest that training objectives/role expectations in family medicine and clinical norms may, to some extent, contribute to a convergence in identity scores.
Benzer Tezler
- Aile hekimlerinin ve çocuk sağlığı ve hastalıkları hekimlerinin, çocuklarda akran zorbalığı hakkındaki bilgi düzeylerinin araştırılması
Research on peer victimization knowledge level of family physicians and pediatricians
ESRA YURDAKUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiYıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BASRİ FURKAN DAĞCIOĞLU
- Ankara'daki aile hekimlerinin bel ağrısına yaklaşımı konusunda bilgi ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation the knowledge and practices of family physicians in Ankara about the approach of low back pain
MUHAMMET ÖMER YAŞASIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TARIK EREN YILMAZ
- Türkiyede aile hekimliği asistanları ve uzmanlarının kendi bölümlerine bakışları ve bu bölümü seçerken düşündükleri kariyer planları
The perspectives of family medicine assistants and specialists in turkey and the career plans that they consider while choosing this department
SEDA YILMAZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İRFAN ŞENCAN
- Ankara ilindeki aile hekimleri aile hekimliği asistanları ve uzmanlarının tüberkülozla ilgili bilgi ve yaklaşım düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of the knowledge and approaches of family medicine physicians, residents and specialists about tuberculosis in Ankara
AYŞE ELİF BORA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEREF ÖZKARA
DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
- Türkiye'deki aile hekimliği asistanları ve uzmanlarının osteoporoz hastalığı bilgi düzeylerinin ve poliklinik yaklaşımlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ALİCAN BAHADIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiUZMAN İSMAİL KASIM