Üniversite öğrencilerinde çok boyutlu mükemmeliyetçilik ve öz yeterlik ilişkisinde bilinçli farkındalığın aracı rolü
Multidimensional perfectionism and self-efficacy in university students: The mediating role of mindfulness
- Tez No: 1005308
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA SARAÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Üniversite öğrencileri, mükemmeliyetçilik, öz yeterlik, bilinçli farkındalık, benlik, psikolojik sağlamlık, University students, perfectionism, self-efficacy, mindfulness, self, psychological resilience
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinde çok boyutlu mükemmeliyetçilik, bilinçli farkındalık ve öz yeterlik arasındaki ilişkiler ve çok boyutlu mükemmeliyetçilik ile öz yeterlik arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracı rolü incelenmiştir. Araştırma Türkiye'nin 31 ilindeki üniversitelerde öğrenim gören 472 üniversite öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların 264'ü (%55.9) kadınlardan, 208'i (%44.1) erkeklerden oluşmaktadır. Araştırmada öğrencilerin çok boyutlu mükemmeliyetçiliklerine ilişkin veriler“Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği”(Kağan, 2011), öz yeterliklerine ilişkin veriler“Öz Yeterlik Ölçeği”(Türetgen ve Cesur, 2007), bilinçli farkındalıklarına ilişkin veriler“Bilinçli Farkındalık Ölçeği”(Özyeşil, Arslan, Kesici ve Deniz, 2011) kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada tüm ölçekler toplam puan üzerinden değerlendirilmiş; bu tercih, değişkenlerin bütüncül yapısını korumak, Hayes Model 4'ün basit aracılık analizine uygunluk sağlamak ve çoklu değişken kullanımından kaynaklanabilecek yorum güçlüklerini ve çoklu doğrusal bağlantı riskini önlemek amacıyla yapılmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS.26 versiyonu kullanılarak Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ve Hayes (2013) tarafından geliştirilen Process Macro 4.2 eklentisi (Model 4) ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, çok boyutlu mükemmeliyetçilik ile öz yeterlik arasında anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir. Çok boyutlu mükemmeliyetçiliğin öz yeterlik üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu; bilinçli farkındalığın ise öz yeterlik üzerinde anlamlı ve olumlu bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, çok boyutlu mükemmeliyetçilik ile bilinçli farkındalık arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yapılan aracılık analizleri sonucunda, bilinçli farkındalık modele dâhil edildiğinde, çok boyutlu mükemmeliyetçiliğin öz yeterlik üzerindeki doğrudan etkisinin anlamsızlaştığı görülmüş; bu bulgu, bilinçli farkındalığın çok boyutlu mükemmeliyetçilik ile öz yeterlik arasındaki ilişkide tam aracı rol üstlendiğini ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, üniversite öğrencilerinde mükemmeliyetçiliğin öz yeterlik algısını doğrudan değil, bilinçli farkındalık düzeyi üzerinden etkilediğini göstermektedir. Bilinçli farkındalık becerilerinin artması, mükemmeliyetçiliğin öz-eleştirel ve işlevsiz yönlerini dengeleyerek bireylerin kendilerine yönelik yeterlik algılarını güçlendirmektedir. Araştırma bulguları, üniversite öğrencilerine yönelik psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinde bilinçli farkındalık temelli müdahalelerin önemini vurgulamakta ve önleyici ruh sağlığı çalışmalarına kuramsal ve uygulamaya dönük katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, the relationships among multidimensional perfectionism, mindfulness, and self-efficacy in university students, and the mediating role of mindfulness in the relationship between multidimensional perfectionism and self-efficacy were examined. The study was conducted on 472 university students studying at universities in 31 provinces of Turkey. Of the participants, 264 (55.9%) were female and 208 (44.1%) were male. In the study, data regarding students' multidimensional perfectionism were obtained using the“Frost Multidimensional Perfectionism Scale”(Kağan, 2011), data regarding their self-efficacy were obtained using the“Self-Efficacy Scale”(Türetgen and Cesur, 2007), and data regarding their mindfulness were obtained using the“Mindful Attention Awareness Scale”(Özyeşil, Arslan, Kesici, and Deniz, 2011). In the study, all scales were evaluated based on total scores; this choice was made to preserve the holistic structure of the variables, ensure compatibility with Hayes Model 4's simple mediation analysis, and prevent interpretation difficulties and multicollinearity risk that may arise from the use of multiple variables. The collected data were analyzed using Pearson Product-Moment Correlation Analysis and Process Macro 4.2 add-on (Model 4) developed by Hayes (2013) with IBM SPSS.26 version. The research findings showed that there was a significant relationship between multidimensional perfectionism and self-efficacy. It was determined that multidimensional perfectionism was a significant predictor of self-efficacy, and mindfulness had a significant and positive effect on self-efficacy. Additionally, it was found that there was a significant relationship between multidimensional perfectionism and mindfulness. As a result of the mediation analyses conducted, when mindfulness was included in the model, the direct effect of multidimensional perfectionism on self-efficacy became non-significant; this finding revealed that mindfulness played a full mediating role in the relationship between multidimensional perfectionism and self-efficacy. These results indicate that perfectionism affects self-efficacy perception in university students not directly, but through the level of mindfulness. The increase in mindfulness skills strengthens individuals' perceptions of self-efficacy by balancing the self-critical and dysfunctional aspects of perfectionism. The research findings emphasize the importance of mindfulness-based interventions in psychological counseling and guidance services for university students and provide theoretical and practical contributions to preventive mental health studies.
Benzer Tezler
- Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin fonksiyonel olmayan mükemmeliyetçilik eğilimleri ile akademik bütünleşme ve öz yeterlilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of association of maladaptive perfectionism with academic integration and self-efficacy characteristics in sports management students
EMRE MERMERKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporYozgat Bozok ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU ARAÇ ILGAR
- Üniversite öğrencilerinin derse katılımlarının ruh ve beden sağlığı açısından incelenmesi
An investigation of university students' class participation in terms of mental and physical health
ÖZGE ALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ERYILMAZ
- Akademik erteleme davranışını açıklayacı bir model
A model explaining academic procrastination behaviour
MEHMET KANDEMİR
- Üniversite öğrencilerinin başarı yönelimlerinin incelenmesi
Investigating achievement goals of univerity students
AHMET RIFAT KAYİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDOĞAN AYKUT CEYHAN
- Responsibility and perfectionism as predictors obsessive-compulsive symtomatology: A test of cognitive model
Obsessif-kompülsif semptomatoloji öngörüleri olarak sorumluluk ve mükemmeliyetçilik: Bilişsel modelin değerlendirilmesi
ORÇUN YORULMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAY KARANCI
DOÇ. DR. AYDA TEKOK KILIÇ