TİP 2 DİABETES MELLİTUSLU HASTALARDA SİSTEMİK İMMUN-İNFLAMASYON İNDEKSİYLE DİYABETİK BÖBREK HASTALIĞI VE RENAL PROGRESYON ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATİON OF THE RELATİONSHİP BETWEEN THE SYSTEMİC IMMUNE-INFLAMMATİON INDEX AND DİABETİC KİDNEY DİSEASE AND RENAL PROGRESSİON İN PATİENTS WİTH TYPE 2 DİABETES MELLİTUS
- Tez No: 1005914
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLIHAN ÇALIM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabetes mellitus, diyabetik böbrek hastalığı, sistemik immün-inflamasyon indeksi, nötrofil/lenfosit oranı, trombosit/lenfosit oranı, renal progresyon, Type 2 diabetes mellitus, diabetic kidney disease, systemic immune-inflammation index, neutrophil-to-lymphocyte ratio, platelet-to-lymphocyte ratio, renal progression
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Giriş ve Amaç: Diyabetik böbrek hastalığı (DBH), tip 2 diyabetes mellitusun en önemli mikrovasküler komplikasyonlarından biri olup, albüminüri ve/veya glomerüler filtrasyon hızında azalma ile seyreden ilerleyici bir klinik tablodur. Son yıllarda kronik inflamasyonun DBH gelişimi ve progresyonunda önemli rol oynadığı gösterilmiş; hemogram temelli inflamatuar belirteçler olan sistemik immün-inflamasyon indeksi (SII), nötrofil/lenfosit oranı (NLR) ve trombosit/lenfosit oranı (PLR) bu bağlamda dikkat çekmiştir. Bu çalışmada, tip 2 diyabetes mellituslu hastalarda SII başta olmak üzere hemogram temelli inflamatuar indekslerin DBH varlığı, hastalık evresi ve renal progresyon ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, tek merkezli, retrospektif ve gözlemsel kohort tasarımında planlandı. Çalışmaya, 18 yaş ve üzeri, tip 2 diyabetes mellitus tanılı ve gerekli klinik/laboratuvar verileri eksiksiz olan toplam 220 hasta dahil edildi. Akut veya kronik enfeksiyon, otoimmün hastalık, kronik karaciğer hastalığı, malignite, diyabet dışı böbrek hastalığı, gebelik ve immünsüpresif/glukokortikoid tedavi varlığı dışlama kriterleri olarak belirlendi. SII, nötrofil × trombosit / lenfosit formülü ile hesaplandı. DBH tanımı, en az 3 ay süreyle eGFR <60 mL/dk/1,73 m² ve/veya spot idrar albümin/kreatinin oranı (UACR) ≥30 mg/g olması şeklinde yapıldı. Renal progresyon; başlangıç eGFR değerine göre ≥%30 azalma, başlangıçta eGFR ≥60 mL/dk/1,73 m² olan hastalarda eGFR'nin <60 mL/dk/1,73 m² altına düşmesi veya albüminüri kategorisinde artış olarak tanımlandı. Bulgular: Çalışmaya alınan 220 hastanın yaş ortalaması 70,1±8,3 yıl olup, hastaların %58,6'sı kadındı. Olguların %60,0'ında DBH saptandı. İzlem süresi ortalama 6,72±2,81 yıl olup, hastaların %51,4'ünde renal progresyon izlendi. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde yaş (OR: 1,117; %95 GA: 1,064–1,172; p<0,001), diyabet süresi (OR: 1,067; %95 GA: 1,015–1,121; p=0,011) ve erkek cinsiyet (OR: 2,077; %95 GA: 1,058–4,079; p=0,034) DBH için bağımsız risk faktörleri olarak bulundu. Çok değişkenli Cox regresyon analizinde erkek cinsiyet progresyon açısından bağımsız risk faktörü iken (HR: 1,810; %95 GA: 1,071–3,059; p=0,027), RAAS blokajının progresyon riskini anlamlı olarak azalttığı gösterildi (HR: 0,328; %95 GA: 0,203–0,530; p<0,001). DBH olan hastalarda üre, kreatinin, ürik asit, proteinüri ve albüminüri düzeyleri daha yüksek; eGFR değerleri daha düşüktü (tümü p<0,001). Buna karşın SII, NLR ve PLR değerleri DBH varlığına göre anlamlı farklılık göstermedi (p>0,05). ROC analizinde SII, NLR ve PLR'nin progresyonu öngörmede anlamlı ayırt edici güce sahip olmadığı saptandı [SII için AUC: 0,530 (p=0,435), NLR için AUC: 0,491 (p=0,826), PLR için AUC: 0,521 (p=0,594)]. Parsiyel korelasyon analizinde ise SII ile kreatinin değişimi (r=0,224; p<0,01) ve albüminüri değişimi (r=0,242; p<0,001) arasında pozitif; GFR değişimi ile negatif yönlü ilişki saptandı (r=-0,174; p<0,05). NLR'nin de kreatinin ve albüminüri değişimi ile pozitif ilişkili olduğu görüldü. Sonuç: Tip 2 diyabetes mellituslu hastalarda DBH gelişimi ve progresyonunda ileri yaş, erkek cinsiyet, uzun diyabet süresi ve başlangıçtaki renal hasar yükü başlıca belirleyiciler olarak bulundu. Hemogram temelli inflamatuar indeksler DBH varlığını, hastalık evresini ve progresyonu kesitsel olarak ayırt etmede sınırlı performans gösterdi. Buna karşın özellikle SII ve NLR'nin renal fonksiyonlardaki zaman içindeki değişim ile ilişkili bulunması, bu belirteçlerin DBH'de tek başına tanısal testler olarak değil, hastalığın dinamik seyri ve inflamatuar bileşenini yansıtan tamamlayıcı biyobelirteçler olarak değerlendirilebileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Introduction and Aim: Diabetic kidney disease (DKD) is one of the most important microvascular complications of type 2 diabetes mellitus and is a progressive clinical condition characterized by albuminuria and/or a decline in glomerular filtration rate. In recent years, chronic inflammation has been shown to play a significant role in the development and progression of DKD; in this context, hemogram-based inflammatory markers such as the systemic immune-inflammation index (SII), neutrophil-to-lymphocyte ratio (NLR), and platelet-to-lymphocyte ratio (PLR) have attracted attention. In this study, it was aimed to evaluate the relationship of hemogram-based inflammatory indices, primarily SII, with the presence of DKD, disease stage, and renal progression in patients with type 2 diabetes mellitus. Materials and Methods: This study was designed as a single-center, retrospective, observational cohort study. A total of 220 patients aged 18 years and older, diagnosed with type 2 diabetes mellitus, and with complete required clinical and laboratory data were included. Acute or chronic infection, autoimmune disease, chronic liver disease, malignancy, non-diabetic kidney disease, pregnancy, and immunosuppressive/glucocorticoid therapy were determined as exclusion criteria. SII was calculated using the formula neutrophil × platelet / lymphocyte. DKD was defined as eGFR <60 mL/min/1.73 m² and/or spot urinary albumin-to-creatinine ratio (UACR) ≥30 mg/g for at least 3 months. Renal progression was defined as a decline of ≥30% in baseline eGFR, a decrease in eGFR to <60 mL/min/1.73 m² in patients with baseline eGFR ≥60 mL/min/1.73 m², or an increase in albuminuria category. Results: The mean age of the 220 patients included in the study was 70.1±8.3 years, and 58.6% were female. DKD was detected in 60.0% of the cases. The mean follow-up period was 6.72±2.81 years, and renal progression was observed in 51.4% of the patients. In multivariable logistic regression analysis, age (OR: 1.117; 95% CI: 1.064–1.172; p<0.001), duration of diabetes (OR: 1.067; 95% CI: 1.015–1.121; p=0.011), and male sex (OR: 2.077; 95% CI: 1.058–4.079; p=0.034) were found to be independent risk factors for DKD. In multivariable Cox regression analysis, male sex was an independent risk factor for progression (HR: 1.810; 95% CI: 1.071–3.059; p=0.027), whereas RAAS blockade significantly reduced the risk of progression (HR: 0.328; 95% CI: 0.203–0.530; p<0.001). Patients with DKD had higher levels of urea, creatinine, uric acid, proteinuria, and albuminuria, and lower eGFR values (all p<0.001). In contrast, SII, NLR, and PLR values did not differ significantly according to the presence of DKD (p>0.05). ROC analysis showed that SII, NLR, and PLR did not have significant discriminative power in predicting progression [AUC for SII: 0.530 (p=0.435), AUC for NLR: 0.491 (p=0.826), and AUC for PLR: 0.521 (p=0.594)]. In partial correlation analysis, SII was positively correlated with change in creatinine (r=0.224; p<0.01) and change in albuminuria (r=0.242; p<0.001), and negatively correlated with change in GFR (r=-0.174; p<0.05). NLR was also found to be positively correlated with changes in creatinine and albuminuria. Conclusion: Advanced age, male sex, long duration of diabetes, and baseline renal damage burden were identified as the main determinants of the development and progression of DKD in patients with type 2 diabetes mellitus. Hemogram-based inflammatory indices showed limited performance in cross-sectionally discriminating the presence of DKD, disease stage, and progression. However, the finding that especially SII and NLR were associated with longitudinal changes in renal function suggests that these markers may be considered not as stand-alone diagnostic tests in DKD, but as complementary biomarkers reflecting the dynamic course of the disease and its inflammatory component.
Benzer Tezler
- Kalp yetmezliği hastalarında sistemik immün inflamatuar indeksin değerlendirilmesi
Evaluation of the systemic immune-inflammation index in patients with heart failure
FATİH MEHMET GÜLMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERTUĞRUL ALTINBİLEK
- SGLT-2 inhibitörü kullanan tip 2 diyabetes mellituslu hastalarda sistemik immun inflamatuar indeksin değerlendirilmesi
Evaluation of the systemic immune inflammatory index in patients with type 2 diabetes mellitus using SGLT-2 inhibitor
SEVGİ ARSLAN ÖZKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KAPLAN
- Tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda Akdeniz diyeti'ne uyum ile sistemik immun inflamatuar indeks arasındaki ilişki
The relationship between Mediterranean diet adherence and systemic immune-inflammation index in patients with type 2 diabetes mellitus
BÜŞRA GÜLLÜCE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF YILDIRIM AYAZ
- Tip 1 diyabetes mellitus vakalarında sistemik immün inflamasyon indeksi ve klinik korelasyonu
Systemic immune-inflammation index and its clinical correlation in type 1 diabetes mellitus cases
ESMA BEKECE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÖNAL
- Tip 2 diyabetes mellitus'u olan hastalarda yeni başlanan sodyum-glukoz ko-transporter 2 inhibitörlerinin ateroskleroz üzerine etkıleri
In patients with type 2 diabetes mellitus effects of newly introduced sodium-glucose co-transporter 2 inhibitors on atherosclerosis
AYLA KIYAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ AVCI